III RN 24/99
Izba Cywilna1999-07-07
Skład orzekający: Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o sprostowanie wyroku (art. 350 § 1 KPC) dopuszczalna jest merytoryczna zmiana rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że tryb sprostowania oczywistej omyłki, określony w art. 350 KPC, nie może być wykorzystany do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Zmiana sentencji wyroku w sposób zasadniczo odmienny od pierwotnego rozstrzygnięcia, nawet jeśli wynika z niezgodności z uzasadnieniem, nie stanowi oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu w tym trybie. Takie działanie narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 13 października 1998 r. sprostował sentencję swojego wyroku z dnia 1 lipca 1998 r., zastępując sformułowanie „uchyla zaskarżoną decyzję” prawidłowym „oddala skargę”. NSA uznał to za oczywistą omyłkę, gdyż z uzasadnienia wyroku wynikało, że skarga została oddalona. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając merytoryczną zmianę rozstrzygnięcia w trybie sprostowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 7 lipca 1999 r. III RN 24/99 Zmiana rozstrzygnięcia sprawy jest niedopuszczalna w postępowaniu o sprostowanie wyroku (art. 350 § 1 KPC). Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1999 r. sprawy ze skargi Ry-szarda S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia 20 kwietnia 1998 r. [...] w przedmiocie zmiany stanowiska służbowego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...] od postanowienia Na-czelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł : u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 13 października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował – w trybie art. 350 § 1 KPC w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jako oczywistą omyłkę – sentencję wyroku z dnia 1 lipca 1998 r. przez zastąpienie błędnego stwierdzenia ”uchyla zaskarżoną de-cyzję” prawidłowym sformułowaniem „oddala skargę”. W uzasadnieniu tego posta-nowienia podano, że z treści uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że NSA rozstrzygnął sprawę przez oddalenie skargi i taką treść orzeczenia ogłosił stronom. Natomiast w wyroku na skutek oczywistej omyłki zostało błędnie zapisane, że uchy-lono zaskarżoną decyzję co jest niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy i z treścią uzasadnienia wyroku. Powyższe postanowienie zaskarżył Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego rewi-zją nadzwyczajną opartą na zarzucie rażącego naruszenia prawa przez obrazę art.
2 350 KPC w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), polegającego w istocie na meryto-rycznej zmianie rozstrzygnięcia sprawy w wyroku. Skarżący zarzucił ponadto naru-szenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej przez obrazę podstawowej zasady prawa procesowego – zasady powagi rzeczy osądzonej. Powołując te podstawy, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty rewizji nadzwyczajnej są zasadne. Ma oczywiście rację Pierwszy Pre-zes Sądu Najwyższego stwierdzając, że niedopuszczalne jest, ażeby określony w art. 350 KPC tryb sprostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich, albo ra-chunkowych lub innych oczywistych omyłek został wykorzystany do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, jak to nastąpiło w zaskarżonym postanowieniu. Wyrok z dnia 1 lipca 1998 r. [...] zawiera jednoznaczne rozstrzygnięcie rozpoznawanej wówczas przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi Ryszarda S. na określoną de-cyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Tę zaskarżoną decyzję wyrok uchylił co stanowiło rozstrzygnięcie uwzględniające skargę (art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). Nie może być wątpliwości, że taki wyrok został wydany, bo tylko taki z podpisami sędziów znajduje się w aktach sprawy. Nie bardzo wiadomo w jaki sposób ogłoszenie wyroku miałoby zawierać treść rozstrzygnięcia zasadniczo odmiennego, tj. o oddaleniu skargi, co następuje w razie nieuwzględnienia skargi (art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administra-cyjnym). Pisemne uzasadnienie wyroku z dnia 1 lipca 1998 r. pozostaje w sprzeczności z jego sentencją. Wskazuje to na oczywistą wadliwość rozstrzygnięcia sprawy, której jednakże nie można traktować z tego powodu jako oczywistej omyłki w rozumieniu przepisu określającego procedurę sprostowania oczywistej omyłki. Rozstrzygnięcie sprawy przez uwzględnienie skargi i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji nie może być zastąpione zasadniczo odmiennym rozstrzygnięciem sprawy o nie-uwzględnieniu skargi w procedurze przewidzianej dla usuwania niedokładności , błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. Słusznie za-rzucił Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, że zaskarżone postanowienie łamie
3 jedną z podstawowych zasad prawa procesowego – zasadę powagi rzeczy osądzo-nej. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej, stosownie do art. 39313 § 1 KPC odpowiednio zastosowanego w myśl art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz., 189 ze zm.). ========================================
Powiązane orzeczenia
- III AO 27/01 2001-10-12Czy wniosek o sprostowanie błędu w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego, który polega na ustaleniu błędnej daty wniesienia kasacji, może doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w sentencji?
- I CSK 91/17 2018-06-07Czy Sąd Najwyższy może sprostować sentencję własnego postanowienia w celu usunięcia niejasności dotyczących zasądzonej kwoty?
- II NSNC 198/23 2024-06-12Czy postanowienie o sprostowaniu, które merytorycznie zmienia prawomocne orzeczenie, może być uchylone w trybie skargi nadzwyczajnej?
- 2 C 184/53 1953-10-14Czy sprostowanie wyroku, polegające na uwzględnieniu żądania nieuwzględnionego w sentencji z powodu przeoczenia Sądu, jest dopuszczalne w trybie art. 355 § 1 k.p.c. po uprawomocnieniu się wyroku?
- I CNP 144/23 2025-05-22Czy w postanowieniu Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku można sprostować oczywistą omyłkę pisarską poprzez zastąpienie sformułowania „oddala skargę” przez „odmawia…
Powołane przepisy
art. 350 § 1 KPCart. 59art.
2art. 350 KPCart. 22 ust. 1art. 27 ust. 1art. 39313 § 1 KPCart. 10§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy