IV SAB/Po 143/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej H. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] września 2015r. H. W. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie załatwienia jej wniosku z dnia [...] czerwca 2015r. (data złożenia do organu) o "unieważnienie" decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r., nr [...] dotyczącej podziału działki nr [...] w S. W skardze H. W. domagała się również "ukarania organu z uwagi na przewlekłość załatwienia sprawy" oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wniosek ten H. W. złożyła w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1737/14 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 kwietnia 2014r. stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 21 marca 2000r., nr XXX/237/2000 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w Sadach w całości. Pismem z dnia [...].08.2015r., a następnie z dnia [...] września 2015r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i przyspieszenie rozpatrzenia jej wniosku w sprawie unieważnienie decyzji Wójta opisanej wyżej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na fakt rozpatrzenia wniosku H. W. w dniu [...] października 2015r. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna, a przedmiotem niniejszego postępowania było zagadnienie, czy organ, w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu dopuściło się bezczynności w rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne, a także jaki charakter miała ewentualna bezczynność. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 par.1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu organów (art.3 par. 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270 zwana dalej ppsa). Kognicja sądu w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość lub bezczynność organu ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 kpa, a także czy po wniesieniu skargi zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. W niniejszej sprawie organ, już po wniesieniu skargi na bezczynność wydał akt (decyzję z dnia [...] października 2015r.), kończącą postępowanie, w tym zakresie więc, to znaczy w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, postępowanie ulegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Należy podnieść, że wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji lub postanowienia nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt. 8 ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 ppsa). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa, sąd - uwzględniając skargę - jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 ppsa w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 ppsa jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 ppsa, jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego. Przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 ppsa wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417¹ § 3 kc, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu . Przechodząc do niniejszego postępowania należało więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powodowało, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. W niniejszej sprawie postępowanie w tej samej sprawie, już uprzednio, zostało wszczęte z wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2013r., uzupełnionego wnioskami z dnia [...].12.2013r. i [...].12.2013r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...] SKO w Poznaniu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r., nr [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] lutego 2014r. organ (SKO) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].01.2014r. - decyzją z dnia [...] maja 2015r., nr [...]. Od decyzji tej skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015r., w sprawie IV SA/Po 538/15 skargę oddalił. Wyrok ten jest nieprawomocny. Mając na uwadze powyższe ustalenia co do działania organu w związku z toczącym się postępowaniem, wydaniem aktu po czterech miesiącach od dnia złożenia wniosku, ale również mając na względzie zwłaszcza to, że wniosek skarżącej w niniejszej sprawie jest ponownym wnioskiem w tej samej sprawie, mimo rozpoznania go już zarówno przez organ jak i Sąd, a przede wszystkim wydanie decyzji przed rozprawą - Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce, ale nie miała ona charakteru rażącego. W tej sytuacji należało orzec jak w punkcie 2 i 3 sentencji. Zawarty w skardze wniosek skarżącej "o ukaranie organu z uwagi na przewlekłość załatwienia sprawy" Sąd potraktował jako wniosek o nałożenie na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ppsa. Z uwagi na okoliczności sprawy przedstawione wyżej, fakt, iż organ nie dopuścił się rażącej bezczynności a skarżąca ponawia wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości - Sąd uznał, że żądanie to jest nieuzasadnione i z tego względu orzekł jak w punkcie 4 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.