IV SAB/Po 172/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-09-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia WSA Monika Świerczak, Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ nie podjął żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy przez 16 miesięcy od wszczęcia postępowania. Bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, ponieważ przekroczenie terminu było znaczne i pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdził bezczynność i jej rażący charakter, wymierzył Wojewodzie grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, złożył skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego syna. Wniosek został złożony w lutym 2018 r., a termin jego rozpatrzenia minął w czerwcu 2018 r. Pomimo trzykrotnych ponagleń, organ nie wydał decyzji. Wojewoda argumentował, że przedłużenie terminu wynikało z konieczności sprawdzenia dokumentów, uzależnienia od zezwolenia matki oraz dużej liczby prowadzonych spraw i braków kadrowych. Sąd uznał jednak, że pismo z kwietnia 2019 r. stanowiło ponaglenie, a bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w określonym terminie. 2. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. 3. Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Wymierzono Wojewodzie grzywnę w wysokości 1000 zł. 5. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 6. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi P. Y. w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy O. Y. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w określonym terminie; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości [...] zł ([...] złotych); 5. oddala skargę w pozostałym zakresie; 6. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. Y., w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy O. Y., kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
O. Y. działając w imieniu małoletniego P. Y. (zwanego dalej "Skarżącym") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody wnosząc o:
- zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku,
- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności,
- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a." – uwaga Sądu) lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że matka małoletniego w dniu [...] lutego 2018 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla swojego syna. Zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a." – uwaga Sądu) w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 z późn. zm.; zwanej dalej "u.o.c." – uwaga Sądu) decyzję powinna zostać wydana najpóźniej w ciągu 120 dni od dnia złożenia wniosku, to jest nie później niż [...] czerwca 2018 r. Ponieważ decyzja nie została wydana w tym terminie, Skarżący wniósł trzy ponaglenia, na które nigdy nie otrzymał odpowiedzi.
Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, przebywając w Polsce, złożywszy uprzednio wniosek, ma prawo oczekiwać, że zostanie potraktowany jak obywatel RP.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku wszczęcia postępowania sądowego o jej oddalenie.
Wojewoda wyjaśnił, że [...] lutego 2018 r. O. Y. działając w imieniu małoletniego syna wystąpiła z wnioskiem o udzielenie małoletniemu P. Y. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu zamieszkania z matką ubiegającą się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Złożony w dniu [...] lutego 2018 r. wniosek zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione w dniu [...] lutego 2018 r. W tym samym dniu zawiadomiono o wszczęciu postępowania. W dniu [...] sierpnia 2018 r. Skarżący został poinformowany o przyczynach zmiany terminu rozpatrzenia wniosku. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Skarżący został poinformowany, iż decyzja zostanie podjęta do [...] września 2019 r. Termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony, ponieważ konieczne było sprawdzenie złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. W związku z deklarowanym celem pobytu małoletniego na terytorium Polski tj. pobyt z matką, udzielenie przedmiotowego zezwolenia warunkowane jest uzyskaniem zezwolenia na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę Skarżącego. Termin zakończenia postępowania o udzielenie matce Skarżącego zezwolenia na pobyt w Polsce został wyznaczony również na [...] września 2019 r. Ponadto przedłużenie terminu wynikało z dużej liczby prowadzonych jednocześnie przed Wojewodą postępowań w sprawach cudzoziemców oraz z niewystarczających zasobów kadrowych w stosunku do rosnącej liczby prowadzonych postępowań administracyjnych z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców. Co do zasady, sprawy są analizowane zgodnie z chronologią czyli wg. daty wpływu, zatem w pierwszej kolejności podejmowane są czynności dotyczące wniosków złożonych wcześniej.
Wojewoda zaznaczył jednocześnie, że strona w toku postępowania trzykrotnie zwracała się z prośbami o " możliwie szybkie przyspieszenie wydania karty pobytu ".
Z analizy ich treści w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, wynika że nie są one ponagleniami w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Wnioski te nie były adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ,ani nie zawierały sformułowań wskazujących na kategoryczny charakter żądania usunięcia naruszenia prawa spowodowanego bezczynnością organu w załatwieniu sprawy lub przewlekłością w prowadzeniu przez organ postępowania. W ocenie Wojewody Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia ponaglenia i skarga powinna podlegać odrzuceniu.
Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że od 2014 r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. W 2014 r. Wojewoda przyjął ok. 3500 wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE), w 2015 r. - 7961 wniosków, w 2016 r. - 12305 wniosków, w 2017 r. - ok. 18386 wniosków, w 2018 r. - 24785, w 2019 r. - 11032. Przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych. Niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa nie pozwala na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Wojewoda wskazał, że w okresie 2016 - 2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców, jednak z uwagi na ograniczenia kadrowe są one niewystarczające. Działania te zostały pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] lutego 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej.
Z uwagi na zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi, w pierwszej kolejności omówienia wymagała okoliczność wyczerpania środków zaskarżenia.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący trzykrotnie zwracał się do Wojewody z prośbą o przyspieszenie terminu rozpoznania sprawy – pisma [...] września 2018 r., z dnia [...] października 2018 r. oraz z [...] kwietnia 2019 r. O ile Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że dwa pierwsze ze wskazanych pism nie stanowiły ponaglenia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to stanowiska tego nie można podzielić w stosunku do pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. Pomimo, że w nagłówku pisma Skarżący wskazał, iż stanowi ono wniosek o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy, to jednak uzasadnienie pisma nie pozostawia wątpliwości, co do jego charakteru. Skarżący w sposób jednoznaczny w piśmie tym wyraża swoje niezadowolenie wynikające z niezałatwienia sprawy pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 35 § 2 i 3 k.p.a. Wskazuje, że w sprawie została organowi przedłożona pełna dokumentacja niezbędna do załatwienia sprawy i nie dostrzega okoliczności mogących uzasadniać przewlekłość organu. Wnosi jednocześnie o podjęcie niezbędnych czynności w celu załatwienia sprawy. Bez znaczenie przy tym pozostaje podniesiony przez Wojewodę fakt, iż pismo to zostało zaadresowane do organu prowadzącego postępowanie, a nie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewoda jako organ prowadzący przedmiotowe postępowanie, mając na uwadze treść pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz ogólne zasady postępowania administracyjnego, powinien zwrócić się do Skarżącego o jednoznacznie sprecyzowanie żądania. Nie można przy tej ocenie pomijać również specyfiki spraw dotyczących cudzoziemców. Organ powinien mieć na uwadze, że niejednokrotnie cudzoziemcy z uwagi na bariery językowe, mogą mieć problem z jednoznacznym formułowaniem swojego stanowiska. W konsekwencji Sąd uznając skargę za dopuszczalną, nie podzielił żądania Wojewody w zakresie odrzucenia skargi.
Przechodząc do oceny zasadności złożonej w niniejszej sprawie skargi wskazać trzeba tytułem wstępu, że w przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Przepis art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Zgodnie z treścią art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 109 ust. 1 u.o.c. przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3 , uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony. Wynikający z powołanego przepisu obowiązek przeprowadzenia konsultacji niewątpliwie może spowodować przedłużenie postępowania.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2018 r. O. Y. złożyła w imieniu swojego małoletniego syna P. Y. wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został uzupełniony w dniu [...] lutego 2018 r. W tym samym dniu Wojewoda zawiadomił w o wszczęciu postępowania. Poinformował jednocześnie, że sprawa zostanie załatwiona do dnia [...] sierpnia 2018 r.
W dniu [...] września 2018 r. O. Y. zwróciła się do Wojewody z prośbą o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy swojego syna. Z akt sprawy nie wynika, aby organ zareagował na ww. pismo. Z kolejną prośbą o przyspieszenie załatwienia sprawy matka małoletniego zwróciła się do organu w dniu [...] października 2018 r.
W dniu [...] marca 2019 r. Wojewoda zawiadomił matkę Skarżącego, że decyzja w sprawie zostanie wydana do [...] września 2019 r., a przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy wynika z konieczności sprawdzenia złożonych dokumentów oraz dużej ilości jednocześnie prowadzonych spraw. Następnie [...] maja 2019 r. Wojewoda zawiadomił o możliwości zapoznania się aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Wojewoda poinformował tutejszy Sąd o wydaniu, w dniu [...] lipca 2019 r. nr [...] decyzji o udzieleniu małoletniemu P. Y. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Analiza akt sprawy wskazuje, że w okresie od zawiadomienia o wszczęciu postępowania ([...] lutego 2018 r.) do dnia złożenia niniejszej skargi ([...] maja 2019 r.) organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie podejmował jakichkolwiek czynności mających na celu załatwienie sprawy. Organ nie gromadził materiału dowodowego, ani też nie występował do innych organów o zajęcie stanowiska. Czynności podejmowane ograniczały się do zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Dopiero po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ wydał decyzję kończącą postępowanie ([...] lipca 2019 r.). Zdaniem Sądu nie może stanowić usprawiedliwienia podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność niedostosowanej do skali i liczby spraw obsada kadrowa. Braki kadrowe oraz problemy z właściwym zorganizowaniem pracy organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony czy też wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. m.in. wyroki NSA z z 17 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2542/16; z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 521/16; z 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2614/16, z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1233/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że organ od 2014 r. odnotowuje systematyczny wzrost wniosków w sprawach cudzoziemców. W ocenie Sądu okoliczność ta powinna skutkować podjęciem kroków mających na celu zorganizowanie pracy w taki sposób, aby zapewnić terminowe załatwianie spraw.
Wydanie przez organ orzeczenia przed datą wyrokowania przez Sąd w przedmiocie bezczynności skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, jednak nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność miała miejsce, a jeśli tak to czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego.
Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynność Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie miało charakter rażący. Wyjaśnić należy, że dla oceny, czy w sprawie wystąpiła kwalifikowana forma bezczynności nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ administracji ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ administracji czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu niepodejmowanie, przez okres 16 miesięcy od wszczęcia postępowania, czynności mających na celu załatwienie sprawy stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż stwierdzona bezczynność miała charakter rażący. Dokonując takiej oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd miał na uwadze, że organ administracji publicznej zawiadamiając o wszczęciu postępowania organ poinformował od razu o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie sześciomiesięczny termin załatwienia sprawy. Terminu tego organ nie dotrzymał, a kolejny raz zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie dopiero w dniu [...] marca 2019 r.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Instytucja ta jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu. Wybór sądu powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosowanej wysokości (por. NSA w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł. Kwota ta jest w ocenie Sądu adekwatna do opisanego powyżej stopnia zawinienia organu – czasu załatwienia sprawy, niedotrzymywaniu wyznaczonych terminów załatwienia sprawy, a przede wszystkim niepodejmowaniu jakichkolwiek czynności mających na celu załatwienie sprawy.
Sąd nie dostrzegł natomiast okoliczności uzasadniających przyznanie Skarżącemu sumy pieniężnej. Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu. Takich okoliczności nie wskazano w skardze. Sąd natomiast miał na uwadze, że na mocy art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postepowanie w tym zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. O wymierzeniu Wojewodzie grzywny Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi ([...] zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego Skarżącego pełnomocnika ([...] zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło