IV SAB/Po 33/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-05-13
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk-Marciniak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który po wniesieniu skargi na bezczynność wydał akt lub dokonał czynności, w związku z którą pozostawał w bezczynności, powinien zostać zobowiązany do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, czy też postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Jeśli organ administracji publicznej, po wniesieniu skargi na bezczynność, wyda akt lub dokona czynności, w związku z którą pozostawał w bezczynności, postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje bowiem pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. Sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jednak samo umorzenie postępowania nie oznacza, że zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Burmistrz początkowo zawiesił postępowanie, następnie odmówił wznowienia, a po uchyleniu jego decyzji przez SKO, wznowił postępowanie. Następnie przedłużył termin załatwienia sprawy do określonej daty, jednak nie zakończył jej w tym terminie. Skarżący wniósł skargę na bezczynność, a po jej wniesieniu Burmistrz wydał decyzję umarzającą postępowanie. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego J.N. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego J.N. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Podaniem z (...) r. (data wpływu do organu: 13 lutego 2012 r.) J. N. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wystąpił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] ostatecznej decyzji z (...) r. nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy (zwanej dalej: "Decyzją WZ"). W uzasadnieniu wniosku podał, że bez własnej winy jako właściciel działki nr (...) (po podziale: (...) i (...)) nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji. Ponadto wskazał, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się (...) r. od J. K.
Postanowieniem z (...) r. nr (...) Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") zawiesił z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem Decyzji WZ do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Na skutek zażalenia Wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), postanowieniem z (...) r. nr (...), uchyliło ww. postanowienie Burmistrza w całości i umorzyło postępowanie organu I Instancji, wskazując w uzasadnieniu, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób zupełnie nieuprawniony, gdyż organ I instancji zawiesił postępowanie, które się jeszcze nie toczyło.
Decyzją z (...) r. nr (...) Burmistrz odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem Decyzji WZ. Na skutek odwołania złożonego przez Wnioskodawcę, SKO decyzją z (...) r. nr (...), stwierdziło nieważność zaskarżonej decyzji Burmistrza, jako wydanej bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia.
Postanowieniem z (...) r. nr (...) Burmistrz odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej Decyzją WZ. W wyniku zażalenia Wnioskodawcy, SKO, postanowieniem z (...) r. nr (...), uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania podkreślając, że w przypadku przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania.
Postanowieniem z (...) r. nr (...) Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem Decyzji WZ, wskazując w uzasadnieniu, że czyni to na wniosek J. N., właściciela działki nr (...) powstałej w wyniku podziału działki nr (...), oparty na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Pismem z (...) r., znak: (...), Burmistrz zawiadomił Wnioskodawcę, że na podstawie art. 36 § 1 i 2 k.p.a. termin wydania decyzji w sprawie wszczętej w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej Decyzją WZ został odroczony do dnia (...) r., tj. do czasu koniecznego do prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu prowadzonego pod sygn. akt IV SA/Po 573/12 a dotyczącego skargi Wnioskodawcy na decyzję (...) r. nr (...), odmawiającą stwierdzenia nieważności Decyzji WZ. Organ wskazał, że prawomocne zakończenie tego postępowania ma wpływ na wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
Pismem z (...) r. Wnioskodawca wniósł zażalenie na bezczynność Burmistrza w załatwieniu wniosku z (...) r. o wznowienie postępowania. W postanowieniu z (...) r. nr (...), wydanym po rozpatrzeniu tego zażalenia, SKO nie stwierdziło bezczynności organu I instancji, a zarazem wyznaczyło termin rozpoznania sprawy – 1 miesiąc od daty, w której decyzja (...) r. nr (...) stwierdzająca nieważność Decyzji WZ stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na tle rozpoznawanej sprawy uchybieniem Burmistrza był brak wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania wznowieniowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nieważnościowym. Jednak Wnioskodawca został poinformowany, że dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wznowienia niezbędne jest prawomocne zakończenie postępowania sądowego pod sygn. akt IV SA/Po 573/12, co oznacza, zdaniem SKO, że zarzucana bezczynność nie wystąpiła.
Wcześniej, pismem z (...) r., J. N., reprezentowany przez radcę prawnego G. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza w rozpoznaniu wniosku z (...) r. o wznowienie postępowania, J. N., żądając: (1) wydania stosownego orzeczenia przez Burmistrza w przedmiotowej sprawie, tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.; (2) uwzględnienia skargi na bezczynność Burmistrza i zobowiązanie tego organu do załatwienia sprawy w określonym przez WSA w Poznaniu terminie – w przypadku niezałatwienia sprawy przez organ w trybie autokontroli; (3) stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie – bezczynność – miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (4) wymierzenia Burmistrzowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; (5) zasądzenie od Burmistrza na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...] zł [wynagrodzenie pełnomocnika: [...] zł (1 x stawka minimalna), koszty sądowe – wpis [...] zł; koszty udzielonego pełnomocnictwa – opłata skarbowa [...] zł].
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego wskazał, że pismem z (...) r. Burmistrz zawiadomił o nie załatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – do (...) r. We wskazanym terminie organ sprawy nie załatwił. Ustały także przyczyny uzasadniające przyczynę zwłoki, ze względu na zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych: z 10 października 2012 r., IV SA/Po 573/12; z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 213/13 oraz z 01 października 2014 r., IV SA/Po 906/14. Pomimo ustąpienia przyczyn uzasadniających zwłokę, organ sprawy nie załatwił – nie wydał decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania. Pełnomocnik zaznaczył, że (...) r. Skarżący wniósł do SKO zażalenie na bezczynność Burmistrza, które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone.
W odpowiedzi na skargę, sporządzonej (...) r. organ I instancji wniósł o oddalenie skargi oraz o obciążenie Skarżącego kosztami postępowania sądowego oraz kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wskazał, że przedstawiony w odpowiedzi na skargę stan faktyczny i prawny sprawy jednoznacznie potwierdza, iż nie było żadnej bezczynności Burmistrza. Na okoliczność tych twierdzeń organ wniósł o dopuszczenie dowodu z akt WSA w Poznaniu o sygn. IV SA/Po 573/12 i IV SA/Po 906/14, a także z akt Burmistrza nr (...), decyzji SKO z (...) r. nr (...) oraz postanowienia (...) r. nr(...).
Na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. pełnomocnik organu, radca prawny Marian Mikuła, podtrzymał wnioski i wywody skargi. Ponadto złożył do akt kopię decyzji Burmistrza z (...) r. nr (...) umarzającej postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej Decyzją WZ i oświadczył, że przedłożona decyzja jest ostateczna, gdyż nie została zaskarżona przez żadną ze stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do ogólnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Z treści przywołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci: bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Dokonując koniecznego rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie: "CBOSA", publ. w bazie), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymaga reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ administracji aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia jemu zarzutu bezczynności. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2013, art. 3 Nb 70–71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA).
Skarżący w rozpoznawanej tu skardze zarzucił SKO wyłącznie jedną z wymienionych postaci opieszałości organu – bezczynność.
W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie – ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. W takim postępowaniu sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był on zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z 15.12.2011 r., I OSK 1721/11, CBOSA).
Należy podkreślić, że zaskarżalna do sądu administracyjnego bezczynność organu może dotyczyć nie tylko niewydania przez ów organ w terminie decyzji administracyjnej – czyli, zasadniczo, niezrealizowania przez organ jego podstawowej kompetencji: do załatwienia sprawy co do istoty (merytorycznie) – ale także niezrealizowania przez organ określonych kompetencji procesowych, niedotyczących istoty sprawy, a związanych zwłaszcza z obowiązkiem wydania określonych postanowień (takich, na które służy zażalenie, kończących postępowanie, itd.), albo podjęcia innych czynności procesowych niezbędnych do realizacji zasadniczej kompetencji organu do załatwienia sprawy administracyjnej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 129).
Zgodnie z art. 52 § 1 in principio p.p.s.a. skargę [w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – uw. Sądu] można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania), jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami w sprawach dotyczących warunków zabudowy organem wyższego stopnia nad burmistrzem (wójtem, prezydentem miasta) jest samorządowe kolegium odwoławcze, to skarga na bezczynność burmistrza w takiej sprawie powinna zostać poprzedzona zażaleniem do samorządowego kolegium odwoławczego, wniesionym na podstawie art. 37 § 1 k.p.a.
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga na bezczynność Burmistrza jest dopuszczalna.
Jak bowiem wynika z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, Skarżący przed złożeniem skargi wniósł do SKO wymagane zażalenie na bezczynność Burmistrza (pismem z (...)r.; bezsporne), wobec czego nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Okoliczność, że zażalenie to zostało rozpoznane przez SKO już po wniesieniu skargi oraz że organ ten nie dopatrzył się zarzucanej bezczynności Burmistrza (zob. postanowienie SKO z (...) r.; w aktach adm.) nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi, gdyż skarga na bezczynność (przewlekłość) jest dopuszczalna bez względu na to, w jaki sposób – ani nawet czy w ogóle – wniesione zażalenie z art. 37 k.p.a. zostało rozpoznane przez organ wyższego stopnia (por.: postanowienie NSA z 12.02.2002 r., II SA/Gd 3920/01, LEX nr 76109; wyrok WSA z 07.03.2012 r., II SAB/Łd 2/12, CBOSA; wyrok WSA z 22.01.2013 r., II SAB/Lu 108/12, CBOSA). Z kolei przedmiot rozpoznawanej skargi mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego wyznaczonym przez art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdyż zarzucana przez Skarżącego bezczynność dotyczy – jak wynika z treści skargi – wydania decyzji kończącej wznowione postępowanie w sprawie zakończonej Decyzją WZ, a więc dotyczy aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Burmistrza istniała w dacie wniesienia skargi – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący – gdyż jest poza sporem, że po wniesieniu skargi, a przed wydaniem niniejszego wyroku, Burmistrz załatwił sprawę zainicjowaną żądaniem Wnioskodawcy z (...) r., której niezałatwienia dotyczyła skarga, wydając decyzję z (...) r. nr (...).
W tej sytuacji ocena, czy zarzucana bezczynność Burmistrza rzeczywiście istniała w dniu wniesienia skargi miało kluczowe znaczenie dla treści rozstrzygnięcia Sądu – czy mianowicie postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej należało umorzyć, czy może skargę oddalić.
Zgodnie bowiem z tezą uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. (I OPS 6/08; ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mówiący o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z uzasadnienia cytowanej uchwały jasno wynika, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jedynie uznawszy, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie – że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. NSA zaznaczył, że nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który – najogólniej rzecz ujmując – jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w przywołanej uchwale.
Na tym tle Sąd stwierdza, że Burmistrz dopuścił się zarzucanej bezczynności we wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej Decyzją WZ.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwijając tę zasadę ogólną, art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4 k.p.a.). Do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że, mając na uwadze toczące się równolegle postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji WZ (wówczas: na etapie postępowania sądowoadministracyjnego), Burmistrz pismem z (...) r. nr (...) przedłużył termin załatwienia sprawy wszczętej w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem Decyzji WZ – do dnia (...) r. Jest poza sporem, że we wskazanym terminie organ wznowionego postępowania nie zakończył, ani nie przedłużył terminu jego zakończenia zgodnie z wymogami art. 36 k.p.a. Nie wydał też postanowienia o zawieszeniu tego postępowania, które w świetle art. 103 i art. 35 § 5 k.p.a. wstrzymałoby bieg terminów załatwienia sprawy, obezwładniając tym samym ewentualny zarzut bezczynności organu. W konsekwencji należy stwierdzić, że z chwilą bezskutecznego upływu terminu wskazanego w ww. piśmie z (...) r., tj. od (...) r. Burmistrz popadł w stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy i stan ten istniał także w dniu wniesienia skargi ((...) r.), aż do dnia (...) r., kiedy to Burmistrz wydał decyzję umarzającą wznowione postępowanie (k. [...] akt sądowych).
Ponieważ, jak z powyższego wynika, stan bezczynności organu istniał w dniu wniesienia skargi, ale ustał przed dniem wydania wyroku, postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
Orzekając na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. w przedmiocie charakteru stwierdzonej bezczynności organu – tj. czy zaistniała ona z naruszeniem prawa rażącym, czy nierażącym – Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, w myśl którego rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie wystarczy samo językowe wyjaśnienie tego pojęcia, gdyż musi zostać ono osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). W świetle tych uwag naruszenie prawa, jakiego dopuścił się Burmistrz, nie miało charakteru rażącego (pkt [...] sentencji wyroku). Podstawowe uchybienie organu na ówczesnym etapie postępowania wyrażało się bowiem w istocie nie tyle w "spoczywaniu" (niezakończeniu) postępowania wznowieniowego przez tak długi okres, ile raczej – jak trafnie zauważyło SKO w uzasadnieniu swego postanowienia z (...) r. – w braku wydania przez Burmistrza postanowienia o zawieszeniu tego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nieważnościowym, które to postanowienie formalnie "legitymowałoby" owo, faktycznie uzasadnione w okolicznościach sprawy, "spoczywanie" postępowania wznowieniowego.
Z tych samych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. – co oznacza, że w zakresie tego żądania skarga podlegała oddaleniu (pkt [...] sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie odpowiednio stosowanych art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu ([...] zł), wynagrodzenie jego pełnomocnika ([...] zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) – łącznie [...] złotych (pkt [...] sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło