IV SAB/Po 5/11

Dnia 22 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu dnia 22 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg A. v. W. na bezczynność organu w zakresie nie załatwienia podań z dnia [...] marca [...] roku, z dnia [...] maja [...] roku i z dnia [...] stycznia [...] roku: umożliwienia wglądu do pisemnej pracy "Prawo ochrony środowiska" wydania karty okresowych osiągnięć studenta, wydania decyzji wyrażającej zgodę na opuszczenie uczelni i podjęcie studiów w innej uczelni postanawia odrzucić skargi W dniu [...] stycznia [...] roku A. v. W. złożył do Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność organów Uczelni Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w zakresie nie załatwienia w terminie spraw: umożliwienia wglądu do pisemnej pracy "Prawo ochrony środowiska", wydania karty okresowych osiągnięć studenta, wydania decyzji wyrażającej zgodę na opuszczenie uczelni i podjęcie studiów w innej uczelni Podania z dnia [...] marca 2010 roku i dnia [...] maja 2010 roku(o umożliwienie wglądu do pracy) i z dnia [...] stycznia 2009 roku (o opuszczenie uczelni) nie zostało rozpatrzone i z tego powodu skarżący wniósł o zobowiązanie organu do przesłania opisanej w piśmie z dnia [...] marca 2010 roku negatywnie ocenionej przez dr P. O. pracy oraz zobowiązanie uczelni do niezwłocznego przesłania karty okresowych osiągnięć studenta zawierającą przedmioty deklarowane dnia [...] maja 2010 roku aby mógł wdać się w spór co do prawidłowości oceny pracy. Do dnia dzisiejszego nie wydano wnioskodawcy karty osiągnięć z deklarowanych przedmiotów, co uniemożliwia jego zdaniem podjęcie studiów, jak i nie zezwolono na opuszczenie murów uczelni w celu podjęcia studiów, jak i nie zezwolono na opuszczenie murów uczelni w celu podjęcia studiów w innej uczelni w kraju bądź za granicą. Według art. 1 pkt 1 k.p.a., kodeks ten normuje postępowanie w sprawach, które mają charakter administracyjny, tj. regulują taki stosunek prawny, w którym jednym z uczestników jest organ administracji publicznej właściwy do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Sprawę administracyjną definiuje się w doktrynie "jako kwestię istnienia stanu faktycznego opisanego w hipotezie normy prawnej, wymagającej dla uwolnienia swojej mocy wiążącej autorytatywnej konkretyzacji dokonanej w formie aktu wydanego przez właściwy organ administracyjny (patrz: T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna Zakamycze 2004, str. 35). Działalność administracji publicznej (w znaczeniu ustrojowym lub funkcjonalnym) nie ogranicza się tylko do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych o charakterze władczym, jednostronnym nakierowanym na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych ale obejmuje również inne zdarzenia niepodlegające reżimom kodeksu postępowania administracyjnego, zaliczanymi w doktrynie i orzecznictwie do aktów wewnątrzzakładowych. Aktem administracyjnym wewnątrzzakładowym jest jednostronne działanie prawne organów zakładu skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego, nie stanowiących o nawiązaniu, przekształceniu lub rozwiązaniu tego stosunku (E.Ochendowski: Zakład Administracyjny jako podmiot administracji państwowej. Poznań 1969, str. 214; patrz również glosa L. Żukowskiego OSP 2000, nr 12, str. 612-615). Zważywszy na autonomię szkół wyższych, "decyzja organów uczelni" to nie w pełni to samo, co decyzja organu administracji. Nakaz odpowiedniego stosowania k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie kodeksu, winny mieć także zastosowanie do decyzji rektora chyba, że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają. Rozważając tę kwestię należy mieć na uwadze, że Uniwersytet, tak jak każda uczelnia wyższa, jest zakładem administracyjnym. Jest to więc jednostka organizacyjna nie będąca organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Władztwo zakładowe nie jest jakimś samoistnym władztwem państwowym, lecz częścią tego władztwa, wynikającą z upoważnienia organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw. Istotę władztwa zakładowego stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty. Nadto należy mieć na uwadze, że z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), wynika zasada, zgodnie z którą do wszelkich "decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich" stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. Powyższa ustawa (...) co do niektórych sytuacji wprost określa, że przysługuje prawo wniesienia odwołania na decyzję, a co za tym idzie również zaskarżenia do sądu np. w przypadku decyzji w sprawie rekrutacji na studia (art. 169 ust. 8 cytowanej ustawy). Do decyzji, o których mowa w art. 207 tej ustawy, należą w szczególności: rozstrzygnięcia stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra (postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 1992 r. sygn. akt SAB/Po 41/91, OSP 1994, nr 4, poz. 69; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r. sygn. akt I SA 661/98, niepubl.; uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 18 listopada 1982 r. sygn. akt III CZP 26/82, OSP 1983, nr 11, poz. 248); decyzja wydana po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o nadaniu tytułu zawodowego magistra (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 625/99, PiP 2002, nr 2, s. 115); decyzja o nadaniu stopnia naukowego (postanowienie NSA z dnia 13 lipca 1983 r. sygn. akt II SA 983/83, OSP 1984, nr 3, poz. 47); decyzja odmawiająca przyjęcia na studia wyższe (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1982 r. sygn. akt II SA 532/82, OSP 1983, nr 1, poz. 20); decyzja o skreśleniu z listy studentów (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1985 r. sygn. akt SA/Gd 577/85, "Gazeta Prawnicza" 1986, nr 15). Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 18/99 (OTK 2000, nr 7, poz. 258) stwierdził, że przez art. 161 wówczas obowiązującej ustawy o szkolnictwie wyższym ustawodawca wprowadził zasadę, że do wszelkich decyzji wydanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy jednak zauważyć, że zasada ta nie może odnosić się do aktów administracyjnych wewnętrznych. Do takich aktów zaliczono w szczególności zgodę dziekana wydziału na podjęcie dodatkowych studiów na innym kierunku tej samej bądź innej uczelni (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1987 r. sygn. akt SA/Wr 227/87); odmowę udzielenia przez organ szkoły wyższej urlopu dziekańskiego studentowi (postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 1990 r. sygn. akt SA/Kr 368/90, OSP/992, nr 2, poz. 26. Do zdarzeń niepodlegających reżimowi kodeksu postępowania administracyjnego zaliczono także ocenę egzaminatora, będącą jego wyłącznym atrybutem (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1636/94, ONSA z. 4 poz. 176) W sprawie I OSK 877/07 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając kasację M.G. od wyroku WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 597/06 w przedmiocie skreślenia z listy studentów wyraził pogląd, iż "sprawy wyrażenia zgody na egzamin komisyjny, choć załatwione w toku instancji (od decyzji służy odwołanie do Rektora) nie mają charakteru spraw indywidualnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnych, są to decyzje zakładowe, związane z tokiem studiów (publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Dopiero decyzja o skreśleniu z listy studentów stanowi decyzję administracyjną wydaną w indywidualnej sprawie studenta. Tym samym w uznaniu sądu podanie o umożliwienie wglądu do pracy pisemnej, podanie o zgodę na opuszczenie uczelni oraz o wydanie kart okresowych osiągnięć studenta nie rodzi obowiązku wydania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Są to w uznaniu Sądu akty administracyjne wewnętrzne, co do których rozpoznawania nie przysługuje kognicja sądu administracyjnego. Dlatego też sąd skargi na bezczynność organu administracyjnego odrzucił , gdyż jak wskazuje ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wobec stwierdzenia, że sprawa nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego sąd jest zobligowany na podstawie art. 58§1 skargę odrzucić. (por. postanowienie WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 372/10, postanowienie WSA w Warszawie sygn. akt II SAB/Wa 196/10, postanowienie WSA w Poznaniu sygn. akt IV SAB/Po 66/09 opubl.cbois.nsa.gov.pl). Z powyższych względów skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.