IV SAB/Po 96/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu postanawia odrzucić skargę A. P. wniósł skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że złożył do PINB w [...] wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie oceny stanu technicznego obiektu a następnie skargę na bezczynność tego organu do [...]WINB, który również nie wydał decyzji. Skarżący podkreślił, że wyłączenie z eksploatacji nie jest przedmiotem jego wniosku ani skargi lecz jakie lokale wg dokumentacji technicznej znajdują się w budynku położonym w [...] przy ul. [...]. W odrębnym piśmie skarżący wskazał, że wnosi skargę na bezczynność [...]WINB, który nie wydal decyzji w sprawie. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego opisał przebieg postepowania i wskazał, że wniesioną skargę należy odrzucić z uwagi na fakt, iż nie został poprzedzona ponagleniem. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] września 2020r.skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL oraz złożenia odpisu ponaglenia złożonego w toku prowadzonego przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania dotyczącego stwierdzenia wymagań dla lokalu socjalnego przy ul. [...] w [...] wraz z dowodem jego przyjęcia przez właściwy organ. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieuczynienie zadość temu wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpis zarządzeń zostały doręczone [...] sierpnia 2020 r. (k. 21). Jak wynika z akt sprawy nr PESEL skarżący przesłał do Sądu Rejonowego w [...] pismem, które opatrzone sygnaturą niniejszej sprawy wpłynęło do tego Sądu w [...] września 2018r. Sąd Rejonowy w [...] przekazał w/w pismo do tut. Sądu pismem z [...] września 2020r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że przed dokonaniem merytorycznej oceny skargi, sąd z urzędu, w pierwszej kolejności, bada jej dopuszczalność. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.– dalej P.p.s.a.), jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 §2a i §3 P.p.s.a.). Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach działalności administracji publicznej, niż określone powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i zostanie odrzucona. W świetle art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 P.p.s.a., bezczynność może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania zadań w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4 P.p.s.a. (decyzje administracyjne, określonego rodzaju postanowienia oraz akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych, do których odnosi się art. 3 § 2 pkt 9 i art. 3 § 3 P.p.s.a. Zatem, by można było mówić o bezczynności administracji publicznej, musi istnieć przepis prawny, który w określonej sytuacji prawnej nakłada na organ obowiązek określonego działania, w przewidzianej do tego formie i terminie. Wobec powyższego, istotą sprawy jest ocena, czy na organie, tj. Inspektor Nadzoru Budowlanego ciążył obowiązek wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu wskazać należy, ze Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333– dalej p.b.) jest organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego. Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zaś zadania i kompetencje określone w art. 83 ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4 p.b., oraz zadania i kompetencje określone w art. 7b ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (art. 83 ust. 3 p.b.). Z akt sprawy nie wynika aby przed [...]WINB toczyła się sprawa z odwołania wniesionego przez skarżącego od wydanej z jego wniosku decyzji PINB w [...]. W tym miejscu wskazać należy, że skuteczne wszczęcie postępowania w sprawie bezczynności [...]WINB możliwe byłoby po wyczerpaniu przez skarżącego trybu z art. 37 k.p.a. tj. po wniesieniu ponaglenia. Ma to tyle istotne znaczenie, iż zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w przypadku bezczynności organu stronie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. Z treści art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z akt nie wynika aby skarżący skorzystał z w/w trybu i złożył do [...]WINB ponaglenie do załatwienia sprawy. Skarżący pomimo wezwania nie wykazał również dochowania w/w trybu, co oznacza, że skarga nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r., II OSK 2232/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym sprawy należy również wskazać, iż skarżący z zachowaniem terminu nie uzupełnił również braku formalnego w zakresie przesłania nr PESEL. W myśl art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit.b p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymaga wyjaśnienia, że żaden z przepisów p.p.s.a., jak również żaden przepis szczególny nie przewiduje, że uzupełnienie braków formalnych skargi za pośrednictwem organu lub sądu powszechnego jest równoznaczne w skutkach procesowych z nadesłaniem żądanych dokumentów do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wszelkie pisma składane w toku postępowania sądowoadministracyjnego powinny być kierowane bezpośrednio do sądu, ponieważ to przed sądem toczy się postępowanie. Jedynymi wyjątkami od tej zasady jest obowiązek złożenia skargi za pośrednictwem organu oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, które to wyjątki nie mają zastosowania w tej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 719/18 zob. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyraźnie zarysowało się stanowisko zgodnie z którym w przypadku błędnego skierowania skargi kasacyjnej do sądu innego aniżeli właściwy sąd wydający kwestionowane orzeczenie, datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Z orzecznictwa tego wynika także, że nie można uznać by dla dochowania ustawowego terminu wystarczające było terminowe nadanie pisma w placówce pocztowej, jeśli pismo to zostało skierowane do niewłaściwego adresata. Odejście od powyższego stanowiska, czyli innymi słowy uznanie, że pomimo skierowania pisma do niewłaściwego organu lub sądu, termin do jego wniesienia jest zachowany, musiałoby zostać wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę (zob. postanowienie NSA z 19 października 2017 r., sygn. II GZ 783/17). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe poglądy. Tym samym na zasadzie analogii uznać należy, że pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych wniesione do sądu powszechnego sąd ten winien przekazać do właściwego sądu administracyjnego, a dla oceny zachowania terminu, decydująca jest data nadania (przekazania) tego pisma przez sąd powszechny. Oznacza to, iż przekazanie przez Sąd Rejonowy w [...] pisma skarżącego zawierającego jego nr PESEL w dniu [...] września 2020r. (data stempla pocztowego) nastąpiło z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu [...] września 2020r. Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 P.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazuje, że przedmiotem niniejszego postanowienia jest ocena dopuszczalności skargi na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarżący wniósł również skargę na bezczynność PINB w tej samej sprawie, która została zarejestrowana pod sygnaturą IV SAB/Po [...]. Zasadność skargi w zakresie bezczynności PINB zostanie oceniona w w/w sprawie.