IV SO/Po 19/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. T. prowadzącego działalność pod firmą "P. U. B. – M. R. J. T." o wymierzenie M.P. w P. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia 1. wymierzyć M.P. w P. grzywnę w wysokości [...] ([...] złotych; 2. zasądzić od M.P. w P. na rzecz J. T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania J. T. prowadzący działalność pod firmą "P. U. B. – M. R. J. T." reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z [...] października 2020 r. wniósł o nałożenie grzywny na M.P. za nieprzekazanie skargi wniesionej na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego zasadnym jest wymierzenie grzywny w wysokości [...] zł. Z ostrożności w przypadku uznania, że wysokość grzywny zawnioskowanej nie jest adekwatna, skarżący wniósł o wymierzenie podmiotowi zobowiązanemu grzywny w wysokości ustalonej przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pismem z [...] czerwca 2020 r. złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej w postaci treści umowy zawartej pomiędzy M. P., a N. sp. z o.o. dotyczącej robót realizowanych w hali żelbetowej zlokalizowanej przy ul. [...] w P., a także wysokości wynagrodzenia wypłacanego przez M.P. N. sp. z o.o. tytułem przedmiotowej umowy, w postaci potwierdzeń przelewów w/w wynagrodzenia. Jak wskazał skarżący M.P. pismem z [...] lipca 2020 r. ustosunkował się do powyższego wniosku uznając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że wobec braku udostępnienia informacji pismem z [...] lipca 2020 r. złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność podmiotu zobowiązanego, która została odebrana przez podmiot zobowiązany dnia 13 sierpnia 2020 r. i nie przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek M.P. w P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie wniosku. Podmiot zobowiązany potwierdził, że pismem z [...] czerwca 2020 r. otrzymał żądanie o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie informacji o treści umowy zawartej pomiędzy M.P. a Nores sp. z o.o. w P. dotyczącej robót realizowanych w hali żelbetowej zlokalizowanej przy ul. [...] w P., a także wysokości wynagrodzenia wypłacanego przez M.P. N. sp. z o.o. tytułem przedmiotowej umowy, w postaci potwierdzeń przelewów w/w wynagrodzenia. Przesłanie informacji publicznej miało nastąpić w postaci zdigitalizowanego skanu, w formacie PDF, na adres poczty elektronicznej po uprzedniej anonimizacji stosownych danych. Odpowiedź na nie w pierwszej kolejności została wysłana w dniu [...] czerwca 2020 r. Tym samym zarzut opieszałości w udzieleniu odpowiedzi czy też przekroczenia terminu udzielenia odpowiedzi na żądanie skarżącego jest nieuzasadniony. Następnie pismem z [...] lipca 2020 r. ponownie poinformowano skarżącego, że żądanie nie obejmuje danych, które stanowią informację publiczną. Na złożone przez skarżącego ponaglenie ponownie wyjaśniono, iż umowa zawarta z firmą N. sp. z o.o. na wykonanie, dostawę i montaż suwnic nie była realizowana ze środków publicznych, nie znajdowały do niej zastosowania przepisy ustawy o zamówieniach publicznych, spółka - podmiot zobowiązany - nie jest dysponentem środków publicznych, która to okoliczności mogłaby obligować ją do udzielenia zamówienia publicznego. Tym samym spółka nie spełnia kryteriów, które miałyby ją obligować do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w ponagleniu. Mając na względzie całokształt korespondencji i daty jej przepływu, w ocenie M.P. w P. nie jest prawdą, że nie wskazał i nie wyjaśnił braku podstaw do udostępnienia informacji w zakresie żądanym przez podmiot skarżący. Jako więc że w niniejszej sprawie w ocenie M.P. w P. nie znajduje zastosowania ustawa z dnia 6 września.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2020 r.poz. 2176 – dalej u.d.i.p.), nie ma też podstaw do stosowania jej postanowień przez podmiot zobowiązany. Podmiot zobowiązany po otrzymaniu skargi z [...] sierpnia 2020 r. uznał, że jest to odpis skargi, jaka zostanie przez skarżącego złożona w tutejszym Sądzie dla zmobilizowania go do udzielenia informacji w zakresie danych, co do których udostępnienia obowiązku nie ma, o ile skarżący będzie podtrzymywał swe stanowisko w sprawie mimo wyjaśnień zawartych w piśmie podmiotu zobowiązanego. Podmiot zobowiązany wskazał również, że wg jego wiedzy, nie jest organem, do którego mają zastosowanie przepisy przywołanej wyżej ustawy i który jest władny przedłożyć Sądowi skargę skarżącego. M.P. w P. wskazał, że jest spółką kapitałową, która nie realizuje zadań publicznych, nastawiona jest na działalność komercyjną, na zysk, nie świadczy usług o charakterze użyteczności publicznej. Choć wydawałoby się, że formalnie spełnia kryteria wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., to wskazać należy, że katalog podmiotów tam wymienionych jest otwarty to jednak podmioty te powinny spełniać przesłankę wykonywania zadań publicznych, a ten warunek nie jest spełniany przez podmiot zobowiązany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.– dalej p.p.s.a.) na organie administracji publicznej którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328). W tym miejscu należy podkreślić, że obowiązek przekazania skargi spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o dopuszczalności skargi może rozstrzygać wyłącznie sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie organu, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych, nie zwalnia go od obowiązku jej przekazania, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, do sądu administracyjnego, albowiem to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności (por. postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 105/10 - dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA). Powyższe jest szczególnie uzasadnione w sprawach z zakresu informacji publicznej, bowiem art. 4 § 1 u.d.i.p. bardzo szeroko zakreśla krąg podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z tą ustawą przedmiotowym obowiązkiem zostały objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy, na co wskazuje zwrot "obowiązane są (...) w szczególności (...)". Pomimo, że katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji określony w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie jest enumeratywny, to jego zakres koresponduje z zakresem pojęcia informacji publicznej. W szczególności przez wskazanie kategorii innych niż publiczne "osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym" zakres ten obejmuje podmioty prywatne (przedsiębiorców, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje itd.), które dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań. W konsekwencji, o tym czy dany podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, ustalenia wymaga, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Okoliczności tej nie można jednak przesądzić bez merytorycznej oceny samej skargi (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 873/17 - CBOSA). W tym miejscu należy podkreślić, że jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 1029/20 (CBOSA) "..to sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Taka wykładania powołanych przepisów jest następstwem przyjęcia, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08). Skoro bowiem postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny. Kryterium decydującym o zaliczeniu do grupy podmiotów objętych działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej, poza organami władzy publicznej, jest wykonywanie zadań publicznych. Zatem objęte działaniem tej ustawy są nie tylko organy w znaczeniu ustrojowym, ale także organy w znaczeniu funkcjonalnym." Przechodząc do oceny zasadności ww. wniosku o wymierzenie grzywny Sąd zwraca uwagę, że M.P. w P. nie kwestionuje, że otrzymał złożoną przez J. T. prowadzącego działalność pod firmą "P. U. B. – M. R. J. T." skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Obowiązkiem M.P. było zatem przekazanie tejże skargi do sądu administracyjnego, w terminie przewidzianym w u.d.i.p. Tym samym nawet, gdyby założyć, że M.P. ma uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna, nie zwalniało to tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Sądu. To rolą Sądu, jest bowiem dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W szczególności rzeczą Sądu będzie analiza struktury udziałów wspólników M.P. w kontekście dostępu do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdzając, że zaszła podstawa do wymierzenia M.P. grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. i w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Wymierzając grzywnę w kwocie [...]zł Sąd miał na uwadze komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4.918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174) oraz charakter sprawy. W szczególności podkreślić tu trzeba, że M.P. nie można przypisać w niniejszej sprawie opieszałości, zaniedbań, lekceważenia ustawowych obowiązków, czy złej woli. Nieprzekazanie skargi jest następstwem, niewłaściwej w ocenie Sądu, wykładni przepisów u.d.i.p. W takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjmowania, że tylko realna dolegliwość finansowa będzie skutecznym środkiem dyscyplinującym, zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz w związku z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Wnioskodawcę w postępowaniu sądowym reprezentował bowiem radca prawny, który przedłożył opłacone opłatą skarbową pełnomocnictwo, a wpis stały wynosił [...] zł.