IV SO/Po 4/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia S.O. – W. P. przeciwko Komisji Dyscyplinarnej dla Izby Skarbowej w P. oraz urzędów skarbowych województwa w. w przedmiocie wniosku o nałożenie grzywny na organ za nieterminowe przekazanie skargi do Sądu postanawia oddalić wniosek IVSo/Po 4/13 UZASADNIENIE W piśmie z dnia (...) r. Stowarzyszenie S.O. – W. P. (dalej: "SSO-WP lub "Wnioskodawca"), wcześniej Stowarzyszenie L. L. G. O., złożył wniosek o nałożenie grzywny w kwocie 500 zł na Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Izby Skarbowej w P. oraz urzędów skarbowych województwa wielkopolskiego (dalej: "Komisja"), za nieterminowe przekazanie Sądowi skargi, zarejestrowanej pod sygnaturą akt IV SA/Po 23/13 (uw. Sądu) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając Wnioskodawca wskazał, że ww. skarga – dotycząca decyzji Komisji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej – została przekazana z naruszeniem przepisu art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; dalej: "ustawa o dostępie do informacji publicznej", w skrócie "u.d.i.p."), z którego wynika, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Komisja otrzymała skargę w dniu (...) r., natomiast odpowiedź na skargę jest z dnia (...) r. Zatem najwcześniej w tym dniu skarga została przesłana do Sądu, co oznacza, że uczyniono to nie w terminie 15 dni, a co najmniej 28 dni od otrzymania skargi. Wnioskodawca uzasadnił wysokość wnioskowanej grzywny okresem opóźnienia oraz okolicznością, iż Komisja jest organem quasi-sądowym stosującym prawo o charakterze karnym, który winien sam przestrzegać prawa. "Umiejętność liczenia terminów winna być znana Komisji (zwłaszcza Przewodniczącemu tej Komisji), w stopniu nie pozwalającym na popełnianie takich elementarnych błędów." Wnioskodawca podkreślił, że w świetle art. 54 § 2 i art. 55 §1 p.p.s.a. przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nie przekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody, przy czym regulacja ta obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, ale także zwłokę w dopełnieniu tej czynności. Odpowiadając na ww. wniosek Komisja, pismem procesowym z (...) r. sygnowanym przez jej Przewodniczącego, wniosła o oddalenie wniosku i odstąpienie od wymierzenia grzywny, względnie, w razie uznania przez Sąd zasadności wniosku, o wymierzenie grzywny w najniższej przewidzianej przepisami prawa wysokości. Komisja podkreśliła, że choć przekazanie skargi rzeczywiście nastąpiło z naruszeniem terminu wyznaczonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., to jednak przed upływem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., zaś wniosek o wymierzenie grzywny został złożony po upływie kilku tygodni od przekazania skargi do Sądu. Opóźnienie w przekazaniu skargi nastąpiło z przyczyn obiektywnych. Komisja, w odróżnieniu od organów administracji publicznej, nie dysponuje własnym zasobem kadrowym ani nie posiada własnego budżetu. Zadania wykonywane w Komisji przez jej członków są ich dodatkowymi zadaniami służbowymi. W grudniu 2012 r. w toku było 15 spraw, w większości o znacznym stopniu skomplikowania, ponadto wpłynęła jedna nowa sprawa. Członkowie Komisji zatrudnieni są na terenie całego województwa, co znacząco utrudnia bieżącą komunikację. Ma to również wpływ na wzrost zadań, wykonywanych bezpośrednio przez Przewodniczącego Komisji. Dalej Komisja wyjaśniła, że skarga w dniu (...) r. wpłynęła do Izby Skarbowej w P. (dalej: "Izba Skarbowa"), która zgodnie z § 4 Porozumienia w sprawie powołania wspólnej Komisji Dyscyplinarnej dla Izby Skarbowej w P. oraz urzędów skarbowych województwa wielkopolskiego z dnia (...) r. zapewnia obsługę organizacyjno-biurową Komisji, co jednak nie oznacza wykonywania jej merytorycznych zadań. Przewodniczący Komisji zatrudniony jest w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w P. Korespondencja dotycząca spraw Komisji wpływa do siedziby Izby Skarbowej, następnie jest przekazywana Przewodniczącemu Komisji do jego miejsca zatrudnienia. W rozpatrywanym przypadku najbardziej prawdopodobną datą otrzymania skargi przez Przewodniczącego Komisji był (...) lub (...) r. Termin, o którym mowa w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p., upłynął z dniem (...) r. W okresie od (...) r. do (...) r. (dzień przekazania skargi do Sądu), z uwagi na święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok, wystąpiło jedynie 8 dni roboczych, w ramach których Przewodniczący Komisji był nieobecny w pracy z powodu urlopu w dniu (...) r. Odnosząc się natomiast do sformułowania wniosku o wymierzenie grzywny alternatywnie Komisji lub jej Przewodniczącemu wskazano, że art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi o możliwości wymierzenia grzywny organowi, nie daje natomiast możliwości jej wymierzenia konkretnej osobie, a więc w tym przypadku niemożliwe jest wymierzenie grzywny Przewodniczącemu Komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne nie są pomiędzy stronami sporne i nie budzą wątpliwości Sądu. Sądowi jest wiadomym z urzędu (z akt sprawy o sygn. IV SA/Po 23/13), że przedmiotowa skarga SSO-WP wpłynęła do Izby Skarbowej, sprawującej obsługę kancelaryjna Komisji, w dniu (...) r., natomiast została przekazana przez Komisję (jej Przewodniczącego) do Sądu w dniu (...) r. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten jest zobowiązany przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, który w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej wynosi 15 dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). W myśl art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tych czynności (zob. np. postanowienie NSA z 01.08.2012 r., II OZ 646/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku SSO-WP o wymierzenie Komisji grzywny za nieterminowe przekazanie skargi, Sąd, z jednej strony, wziął pod uwagę, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., pełni nie tylko funkcję dyscyplinującą, ale także represyjną, a ponadto prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 11.05.2011 r., I OZ 328/12, CBOSA). Z drugiej jednak strony nie mógł abstrahować od tego, że wymierzenie omawianej grzywny nie jest obligatoryjne, lecz – z uwagi na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. słowa "może" – sąd każdorazowo winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi (zob. np. postanowienie NSA z 15.11.2011 r., I OZ 841/11, CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że orzeczenie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy, a zatem sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak wyrok WSA z 22.12.2011 r., IV SO/Po 9/11, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w piśmie procesowym z (...) r. Komisja (jej Przewodniczący) podniósł liczne okoliczności mające łącznie usprawiedliwić zaistniałe opóźnienie w przekazaniu skargi, takie zwłaszcza jak: szczególny, skrócony (piętnastodniowy) wymiar uchybionego terminu; dochowanie przez organ terminu "zwykłego" (trzydziestodniowego); specyfika organizacji i funkcjonowania Komisji, w tym obiegu dokumentów do niej adresowanych (brak własnego zaplecza organizacyjno-kadrowego oraz budżetu, "rozproszenie" członków Komisji, "zewnętrzna" obsługa organizacyjno-biurowa sprawowana przez Izbę Skarbową, itd.); przypadający na czas sporządzania odpowiedzi na skargę okres świąteczno-urlopowy; wystąpienie przez RSKPS z wnioskiem o wymierzenie grzywny już po przekazaniu przez organ skargi do Sądu, i to po kilku tygodniach od tego momentu. W ocenie Sądu, żaden z przytoczonych przez organ powodów niedotrzymania terminu, brany z osobna, nie uzasadniałby odstąpienia od wymierzenia żądanej przez Wnioskodawcę grzywny. Jednakże zaistniały w niniejszej sprawie specyficzny splot tych wszystkich przyczyn podjęcie takiego rozstrzygnięcia w dostatecznym stopniu legitymizuje. Godzi się zauważyć, że w jednym ze swych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przy skróconym ustawowo terminie przekazania skargi do 15 dni przekroczenie tego terminu zaledwie o dwa dni należy uznać za nieznaczne, nieuzasadniające wymierzenia grzywny (zob. postanowienie NSA z 07.12.2011 r., I OZ 1013/11, CBOSA). W uznaniu Sądu w niniejszym składzie, na tle całokształtu okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy analogicznie przyjdzie ocenić zaistniałe w tej sprawie przekroczenie takiego skróconego terminu o siedem dni roboczych – nie jest ono w tym przypadku rażące i nacechowane stosunkowo niewielkim stopniem zawinienia po stronie organu. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 p.p.s.a., wniosek o wymierzenie grzywny oddalił.