IV SO/Po 46/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia N. w O. o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie p o s t a n a w i a 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić uiszczony wpis w kwocie [...]([...]) złotych. S. O. w O. złożyło wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. Wniosek podpisał K. D. Ś. jako Prezes Zarządu Stowarzyszenia. We wniosku zawarto informację, że osobą reprezentującą Stowarzyszenie w niniejszym postępowaniu jest P. K.. Do wniosku dołączono zawiadomienie o wpisie do ewidencji oraz regulamin. Zarządzeniem z 7 grudnia 2021 r. wezwano Stowarzyszenie do nadesłania listy członków oraz zaświadczenia o wpisie do ewidencji. Dnia [...] grudnia 2021 r. Stowarzyszenie przedłożyło zaświadczenie o wpisie do prowadzonej przez Prezydenta O. ewidencji stowarzyszeń zwykłych oraz listę członków. Zarządzeniem z 22 grudnia 2021 r. wezwano Stowarzyszenie do podpisania wniosku przez wszystkich jego członków lub przedłożenia pełnomocnictwa dla przedstawiciela podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Prezes Zarządu Stowarzyszenia, powołując się na treść Regulaminu Stowarzyszenia, wniósł o uznanie, że reprezentacja Stowarzyszenia jest prawidłowa oraz o nadanie sprawie dalszego biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie podlega odrzuceniu. W myśl art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zaś zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono w art. 46 i art. 47 P.p.s.a. Wobec tego do skargi a także do wniosku znajdują zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 P.p.s.a. W przepisach tych ustawodawca wprowadził wymóg podpisania skargi (wniosku) przez skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli skargę (wniosek) wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył pełnomocnictwa przed sądem, także dołączenia do niej pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 37 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powyższego przepisu wynika, że na pełnomocniku, wnoszącemu do sądu skargę (wniosek), ciąży obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do jego działania w sprawie. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 37 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 P.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. W rozpoznawanej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie został podpisany przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia. Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności (art. 41a ust. 2 ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Wola wszystkich członków stowarzyszenia w zakresie wniesienia w imieniu stowarzyszenia skargi winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie. Konkretna sprawa może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi. Niektóre sprawy mogą powodować daleko idące skutki prawne. W określonych sprawach w przypadku wniesienia skargi do sądu pierwszej instancji czy też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie chodzi bowiem tylko o obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od takiej skargi, ale także o skutki jakie mogą powstać w przyszłości w związku z konkretną sprawą (vide: wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 1445/15; postanowienie NSA z 30 stycznia 2019 r., II OZ 13/19 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). W ocenie Sądu podobnie złożenie wniosku o wszczęcie postępowania jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Fakt zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego może wiązać się z różnymi przyszłymi skutkami, oddziałującymi na działalność stowarzyszenia. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że członkowie Zarządu mogą reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią ich do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Za źródło takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. W związku z powyższym wniosek stowarzyszenia winien zostać podpisany bądź przez wszystkich członków stowarzyszenia, bądź też przez przedstawiciela stowarzyszenia, z jednoczesnym nadesłaniem dokumentu (uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia), z którego wynika jego upoważnienie do reprezentowania stowarzyszenia (por wyroki NSA: z 12 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1157/17, z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1650/18; CBOSA). W świetle powyższego uznać należy, że wniesienie wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. W konsekwencji tego nie można przyjąć, że Prezes Zarządu jest uprawniony do wniesienia takiego wniosku w imieniu stowarzyszenia, bądź udzielania w jego imieniu pełnomocnictwa do jego reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak pełnomocnictwa oraz niepodpisanie wniosku stanowi brak formalny wniosku, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pełnomocnictwo takie ani wniosek podpisany przez wszystkich członków nie zostały w niniejszej sprawie złożone. Nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wywołuje skutek w postaci jego odrzucenia, o czym stanowi art. 64 § 3 w zw. z 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.