IV SO/Po 7/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A przeciwko Przedsiębiorstwo B. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie 1. wymierzyć Przedsiębiorstwu B grzywnę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych) 2. zasądzić od Przedsiębiorstwa B na rzecz Spółki A kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Spółka A (dalej jako "Spółka" lub "Wnioskodawca") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 20102 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "P.p.s.a.") o wymierzenie Przedsiębiorstwo B (dalej jako " Przedsiębiorstwo") grzywny w wysokości 5000 zł za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z akrami sprawy w ustawowym terminie. W uzasadnieniu Wnioskodawca wyjaśnił, że złożył ww. Przedsiębiorstwie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] października 2014 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Przedsiębiorstwo otrzymało skargę w dniu [...] października 2014 r. Wnioskodawca wskazał również, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. otrzymał pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wskazanie jakiej sprawy dotyczy uiszczona przez wnioskodawcę opłata, bowiem w Sądzie tym nie toczy się żadne postępowanie ze skargi Spółki. W tym samym dniu Wnioskodawca ustalił, w wyniku rozmowy telefonicznej, że do Sądu nie wpłynęła żadna skarga której stroną byłaby Spółka. Powyższe zdaniem Wnioskodawcy oznacza, że w ustawowym terminie tj. 30 dni od daty otrzymania skargi Przedsiębiorstwo nie przesłało jej do WSA w Poznaniu wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi sprawy. Ponieważ od dnia, w którym skarga powinna zostać przekazana do sąd, do dnia złożenia przedmiotowego wniosku upłynęło 5 miesięcy, Spółka wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł za każdy miesiąc opóźnienia, łącznie 5000 zł. W odpowiedzi na wniosek Przedsiębiorstwo wniosło o jego oddalenie, ewentualnie nałożenie grzywny w wysokości 500 zł. Wyjaśniło, że każda przychodząca poczta jest rejestrowana, a następnie dekretowana do wydziałów lub osób merytorycznie odpowiedzialnych za załatwienie sprawy. W dniu [...] października 2014 r. nie zarejestrowano wpływu skargi Spółki. Skarga ta została odebrana przez kierowcę Przedsiębiorstwa, posiadającego pełnomocnictwo do odbierania korespondencji na poczcie, nie dotarła ona jednak do sekretariatu lub jej wpływ nie został zarejestrowany. Przez co skarga nie trafiła do odpowiedniej komórki i nie została przekazana wraz z aktami do Sądu. Z uwagi na upływ czasu i ilość wpływającej korespondencji pracownicy Przedsiębiorstwa nie są w stanie wytłumaczyć dlaczego skarga nie została zarejestrowana, co się ze skargą stało i gdzie ona się znajduje. W związku z tym Przedsiębiorstwo stanęło na stanowisku, iż grzywna nie powinna zostać nałożona. Przedsiębiorstwo wyjaśniło, że brak przekazania skargi nie wynikał z celowego działania, lecz z okoliczności, które choć negatywne to uniemożliwiały wypełnienie obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może ale wcale nie musi orzekać grzywny i w ocenie Przedsiębiorstwa w niniejszym stanie faktycznym istnieją przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia. Przedsiębiorstwo wskazało, że rzetelnie i terminowo udzieliło odpowiedzi zarówno na wniosek o udzielenie informacji publicznej, jak i na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, że celowo postanowiło zaniechać przekazywania skargi do WSA w Poznaniu. Po otrzymaniu wezwania z Sądu podjęło działania zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i uczynienia zadość swoim obowiązkom. Przedsiębiorstwo zaznaczyło, że nie wykonało swojego obowiązku, ciążącego na nim na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a., ponieważ nie miało świadomości, że obowiązek taki powstał. Biorąc pod uwagę brak zawinienia w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy stwierdziło, że WSA jest uprawniony do odstąpienia od wymierzenia grzywny. Ponadto nie jest ono organem władzy publicznej powołanym do załatwiania spraw administracyjnych, tylko spółką prawa handlowego, która prowadzi działalność gospodarzą. Z uwagi na fakt, że 100% udziałów w Przedsiębiorstwie posiada Gmina Miejska w T., mają do niego zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy zatem zdaniem Przedsiębiorstwa łagodniej oceniać niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54. § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Przy czym zaznaczyć należy, że w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782 zwanej dalej jako "u.d.i.p.") wynosi 15 dni. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wynosiło 3308,33 zł, co wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r. (M.P. 2015 poz. 221). W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Bez znaczenia natomiast pozostaje w sprawie samego wymierzenia grzywny, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, wpłynąć jednak one mogą na wysokość wymierzonej grzywny (por. postanowienia NSA z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I OZ 201/15, z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14, z dnia 23 września 2014 r. I OZ 759/14 dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Użyte w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny wskazuje natomiast, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okres, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk. M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarze, Warszawa 2005, s. 259). Poza sporem pozostaje, że w niniejszej sprawie zaktualizowała się przesłanka z art. 55 § 1 P.p.s.a., bowiem Przedsiębiorstwo nie przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi złożonej przez Wnioskodawcę. Poza sporem pozostaje również, że mimo, iż Przedsiębiorstwo to nie jest organem administracji z znaczeniu ustrojowym, to jednak było ono zobowiązane do przekazania skargi złożonej przez Spółkę. Skarga dotyczyła bowiem sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej i w związku z treścią art. 4 ust. 1 pkt u.d.i.p. Przedsiębiorstwo uznać należy, za organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym, bowiem posiadaczem 100% udziałów w Przedsiębiorstwie jest Gmina Miejska w T. Jak wynika z wyjaśnień Przedsiębiorstwa nieprzekazania skargi do Sądu w terminie określonym w art., 54 § 2 P.p.s.a. spowodowane zostało jej zagubieniem. Przedsiębiorstwo wyjaśniło bowiem, iż skarga została odebrana przez osobę do tego uprawnioną, lecz nie została przekazana do odpowiedniej komórki. Przedsiębiorstwo nie jest wstanie wytłumaczyć dlaczego tak się stało, ani też gdzie skarga aktualnie się znajduje, a nieprzekazanie skargi do sądu wynikało z braku wiedzy o jej złożeniu. Okoliczności te w ocenie Sądu nie mogą jednak przemawiać za odmową wymierzenia grzywny. Wprost przeciwnie świadczą one braku należytej organizacji pracy oraz nieporządku w przychodzącej do Przedsiębiorstwa korespondencji. Nie może przemawiać za niewymierzaniem Przedsiębiorstwu grzywny również okoliczność, iż nie jest ono organem administracji w rozumieniu ustrojowym. W niniejszej sprawie wydało ono dwukrotnie decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, pouczając przy tym Wnioskodawcę o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym Przedsiębiorstwo zdawało sobie sprawę z ciążących na nim obowiązków w przypadku wniesienia skargi. Okoliczność ta miała jednak wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Ustalając wysokość grzywny Sąd miał również na uwadze okoliczność, iż skarga ta nie została przekazana do Sądu również po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, bowiem została zagubiona przez Przedsiębiorstwo. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł o wymierzeniu grzywny w wysokości 2000 zł. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.