I SA/Rz 1020/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2016 r. spraw ze skarg A. na interpretacje Ministra Finansów: - z dnia 19 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - z dnia 19 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - z dnia 19 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - z dnia 19 sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, postanawia odrzucić skargi. I SA/Rz 1020/16 UZASADNIENIE Przedmiotem skarg są opisane w sentencji postanowienia interpretacje indywidualne Ministra Finansów w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Organ interpretacyjny w wydanych interpretacjach zawarł pouczenie, że stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na te interpretacje z powodu ich niezgodności z prawem – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Interpretacje te zostały doręczone skarżącej Spółce, jak to przyjmuje organ interpretujący, 21 sierpnia 2013 roku. Skarżąca 9 września 2013 roku wniosła wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Minister Finansów, postanowieniami z dnia 11 października 2013 roku stwierdził, że wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do ich wniesienia i w związku z tym wezwania te pozostawił bez rozpatrzenia. Postanowienia te zostały doręczone Spółce 16 października 2016 roku. Postanowienia te zawierają pouczenia, że podlegają zaskarżeniu skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Następnie Spółka złożyła wnioski o przywrócenie terminu do wniesienie wezwań do usunięcia naruszenia prawa, a Minister Finansów – postanowieniami z dnia 25 listopada 2013 r. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wezwań o usunięcie naruszenia prawa i jednocześnie zawarł w tych postanowieniach pouczenie, że przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżąca Spółka wniosła skargi na wydane interpretacje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które zostały zarejestrowane w Repertorium I SA/Gl – I SA/Gl 1793/13, 1794/13, 1795/13, 1796/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniami z dnia 30 czerwca 2014 roku zawiesił postępowania sądowe w wymienionych sprawach, argumentując że Sąd z urzędu stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 18 marca 2014r. I SA/Rz 84/14, uchylił postanowienia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2015r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa oraz postanowienia Ministra Finansów z dnia 11 października 2013r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa i pozostawieniu wezwań bez rozpatrzenia. W ocenie WSA w Gliwicach w sprawach zachodzi przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), gdyż prawomocne rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości doręczenia Spółce interpretacji będzie mieć istotny wpływ na postępowania w sprawach ze skarg na interpretacje. Stwierdzenie bowiem, że nie doszło do skutecznego doręczenia Spółce interpretacji będzie obligować organ do prawidłowego ich doręczenia stronie, a to będzie również oznaczało, że skargi na interpretacje już wniesione są przedwczesne. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniami z dnia 5 września 2016r. – I SA/Gl 1183/16, I SA/Gl 1184/16, I SA/Gl 1185/16, I SA/Gl 1186/16, podjął zawieszone postępowania. Postanowieniami z dnia 17 października 2016r. I SA/Gl 1183/16, I SA/Gl 1184/16, I SA/Gl 1185/16, I SA/Gl 1186/16, przekazał sprawy według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Akta spraw wpłynęły do WSA w Rzeszowie w dniu 13 grudnia 2016r. WSA w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016r., zarządził połączenie spraw, zarejestrowanych pod sygn. I SA/Rz 1020/16, I SA/Rz 1021/16, I SA/Rz 1022/16, I SA/Rz 1023/16 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich pod sygn. I SA/Rz 1020/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi wniesione przez skarżącą Spółkę na opisane w sentencji postanowienia interpretacje, jako przedwczesne, podlegają – na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. – odrzuceniu. Z mocy art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z kolei z mocy art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę – między innymi – na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (przytoczone ostatnie zdanie art. 52 § 3 zawiera normę prawną, która w przedmiotowych sprawach nie ma zastosowania albowiem nie ma ona zastosowania do postępowań sądowych wszczętych przed 15 sierpnia 2015r.). W wypadku interpretacji skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 P.p.s.a.). W ocenie składu orzekającego – w aktualnej sytuacji procesowej - prawomocne rozstrzygnięcie, czy interpretacje zostały prawidłowo i skutecznie doręczone skarżącej Spółce i to w dacie wskazywanej przez organ nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do niniejszych spraw. Wspomnianym już wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2014r. I SA/Rz 84/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa, a także postanowienia Ministra Finansów z dnia 11 października 2013r. stwierdzające, że wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostały wniesione z uchybieniem terminu do ich wniesienia i pozostawiające wezwania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że interpretacje nie zostały wprowadzone do obiegu prawnego i w związku z tym nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa. W wytycznych zawarł sformułowanie, że w ponownym postępowaniu organ winien dokonać doręczenia indywidualnych interpretacji w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 151 Ordynacji podatkowej. Wyrok WSA w Rzeszowie został zaskarżony skargą kasacyjną przez Ministra Finansów, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2016r. II FSK 2139/14, oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu swojego wyroku NSA wskazał, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego dotyczącego kwestii doręczenia interpretacji (przesłuchanie świadków). Aktualnie więc prawomocnie z obrotu prawnego zostały wyeliminowane postanowienia Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wezwania go do usunięcia naruszenia prawa i pozostawienia wezwań bez rozpatrzenia oraz w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia tych wezwań. Nie przesądzając, wobec wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 19 sierpnia 2016r. II FSK 2139/14, wyniku postępowań w zakresie dotyczącym ustaleń, co do prawidłowości (skuteczności) doręczenia skarżącej Spółce interpretacji, można stanowczo stwierdzić, że: 1) w wypadku ustalenia przez organ, że interpretacje nie zostały skutecznie doręczone stronie i dokonania ponownego doręczenia - skarżącej spółce termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa otworzy się dopiero z chwilą doręczenia interpretacji i w zależności od tego czy organ odpowie na to wezwanie, czy też nie – stosowny termin do wniesienia skarg do sądu administracyjnego, liczony od daty wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, 2) w wypadku ustalenia, że interpretacje zostały doręczone skarżącej spółce w dniu 21 sierpnia 2013 r. i przywrócenia przez organ terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa, to z datą prawomocności postanowień o przywróceniu terminu wniesione przez spółkę w dniu 9 września 2013 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołają określone skutki procesowe, a mianowicie organ może udzielić odpowiedzi na wezwania lub też pozostać w administracyjnym milczeniu, a spółce otwierają się stosowne terminy do wniesienia skarg do sądu administracyjnego (art. 53 § 2 P.p.s.a.), 3) w wypadku prawomocnego ustalenia, że interpretacje zostały skutecznie doręczone spółce w dniu 21 sierpnia 2013 r. i nieprzywrócenia terminu do wniesienia wezwań do usunięcia naruszenia prawa – nie otworzy się dla spółki termin do wniesienia skarg do sądu administracyjnego. Reasumując w obecnej sytuacji procesowej – wobec niewyczerpania przez spółkę trybu wynikającego z art. 52 § 3 P.p.s.a. – skargi podlegają odrzuceniu. Wobec prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień Ministra Finansów z dnia 11 października 2013 r. i z dnia 25 listopada 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia, że wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostały wniesione z uchybieniem terminu, przewidzianego do ich wniesienia i pozostawieniu tych wezwań bez rozpatrzenia oraz odmówienia przywrócenia terminu do ich wniesienia ustały przeszkody, omówione w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2014 r., które w chwili wydania tych postanowień uniemożliwiły ocenę, czy skargi na interpretacje zostały skutecznie wniesione. Podkreślić końcowo należy, że odrzucenie skarg nie ma wpływu na skuteczne wniesienie skarg na przedmiotowe interpretacje, w wypadkach opisanych powyżej w punktach 1) i 2), przy czym ich zaistnienia nie można obecnie przesądzić.