I SA/Rz 1175/15

WyrokWSA w Rzeszowie2016-01-26

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Piotr Popek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel (Prezydent Miasta) jest zobowiązany do uiszczenia opłaty komorniczej, gdy zobowiązany dokonał wpłaty należności bezpośrednio wierzycielowi, a wpłata ta nastąpiła w wyniku działań wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Wierzyciel jest zobowiązany do uiszczenia opłaty komorniczej, jeśli organ egzekucyjny podjął skuteczne czynności egzekucyjne, a wpłata należności przez zobowiązanego nastąpiła w wyniku zastosowania tych środków, nawet jeśli wpłata została dokonana bezpośrednio wierzycielowi i była wynikiem działań wierzyciela. Obowiązek ten nie zwalnia wierzyciela z opłaty, chyba że wystąpił z żądaniem zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego przed dokonaniem wpłaty.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. (wierzyciel) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A. Sp. z o.o. (zobowiązany) na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku od nieruchomości. W toku postępowania organ egzekucyjny podejmował czynności egzekucyjne, w tym próby zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności. Zobowiązany dokonał częściowej wpłaty należności bezpośrednio wierzycielowi. Organ egzekucyjny obciążył wierzyciela opłatą komorniczą. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Prezydent Miasta K. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących opłaty komorniczej, argumentując, że wpłata nastąpiła w wyniku działań wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi Prezydenta Miasta K. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] października 2015 r. nr [...], wydane w sprawie opłaty komorniczej w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: organ egzekucyjny - Prezydent Miasta K., będący jednocześnie Wierzycielem, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanego – A. Sp. z o.o. (zwanej dalej również jako Spółka) na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr: [...], [...],[...] oraz [...], wystawionych na należności z tytułu podatku od nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych prowadził Naczelnik Urzędu Skarbowego K.-P., który w związku ze zmianą siedziby spółki, przekazał ww. tytuły do realizacji organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w R. (dalej zwany jako Naczelnik). W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny - Naczelnik podejmował czynności, celem wyegzekwowania należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], zawiadomieniem z 5 listopada 2014 r., organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia rachunków bankowych Zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności w BGK Oddział w R. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu Bank BGK, pismem z 6 listopada 2014 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunków bankowych dla Zobowiązanego. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], zawiadomieniem z 5 listopada 2014 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych Zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności - w A. Banku S.A. w W. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu A. Bank S.A., pismem z 18 listopada 2014 r. poinformował organ egzekucyjny, że na rachunku bankowym dłużnika nastąpił zbieg egzekucji z egzekucją prowadzoną przez Komornika Sądowego K. – P. oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K.-P. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] oraz [...], zawiadomieniem z 9 stycznia 2015 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia kosztów postępowania sądowego u dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora Izby Skarbowej w K. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, Dyrektor Izby Skarbowej w K., pismem z 22 stycznia 2015 r. zawiadomił o przekazaniu Naczelnikowi kwoty 357,00 zł. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] oraz [...], zawiadomieniem z 7 maja 2015 r., organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia innych wierzytelności u dłużnika – S. P. Sp. z o.o. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, S. P. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, pismem z 19 maja 2015 r. poinformowała organ egzekucyjny, żenię jest dłużnikiem A. Sp. z o.o. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...],[...] oraz [...], zawiadomieniem z 7 maja 2015 r., organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika – A. S.A. w upadłości układowej. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, A. S.A. w upadłości likwidacyjnej, pismem z 6 lipca 2015 r. poinformowała organ egzekucyjny, że nie posiada należności od A. Sp. z o.o. W celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] oraz [...], zawiadomieniem z 7 maja 2015 r., organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika – D. N. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, D. N. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej, pismem z 15 lipca 2015 r. poinformowała organ egzekucyjny, że jest dłużnikiem A. Sp. z o.o. Wierzytelność ta została uznana i zatwierdzona przez Sędziego Komisarza na liście wierzytelności. W związku z dokonaną w dniu 16 czerwca 2015 r. częściową wpłatą na konto Wierzyciela na zaległości objęte ww. tytułami wykonawczymi, Wierzyciel pismami z 18 czerwca 2015 r., nr: [...], [...], [...] i [...]- ograniczył ww. tytuły wykonawcze. Pismem z 26 czerwca 2015 r., organ egzekucyjny zawiadomił Wierzyciela o obciążeniu opłatą komorniczą na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] i [...] w łącznej wysokości 2.499,98 zł. W zawiadomieniu organ egzekucyjny wskazał następujący sposób rozliczenia opłaty komorniczej do poszczególnych tytułów wykonawczych: - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uzyskano kwotę 49.973,25 zł, od której należna opłata komornicza wynosi 2.498,66 zł, - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uzyskano kwotę 8,80 zł, od której należna opłata komornicza wynosi 0,44 zł, - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uzyskano kwotę 8,80 zł, od której należna opłata komornicza wynosi 0,44 zł, - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uzyskano kwotę 8,80 zł, od której należna opłata komornicza wynosi 0,44 zł. Pismem z 13 sierpnia 2015 r., Wierzyciel wniósł do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie określenia opłaty komorniczej. Postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego obciążył Wierzyciela opłatą komorniczą w łącznej kwocie 2499,98 zł. W uzasadnieniu Naczelnik przedstawił wyliczenie opłaty co do poszczególnych tytułów wykonawczych jak w zawiadomieniu z 26 czerwca 2015 r. Wskazał na podjęte w sprawie czynności egzekucyjne (skuteczne i nieskuteczne) oraz dokonaną w dniu 16 czerwca 2015 r. do Wierzyciela wpłatę na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi i w związku z powyższym na dokonane ograniczenie tytułów wykonawczych. Na to postanowienie zażalenie wniósł Prezydent Miasta domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 66 § 3 w związku z art. 1a pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; zwanej dalej p.e.a.) - przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że Wierzyciel winien wypłacić Naczelnikowi - opłatę komorniczą, mimo iż zapłata części zobowiązania będącego podstawą prowadzonego przez Naczelnika postępowania egzekucyjnego nie została dokonana w wyniku zastosowanych przez niego czynności egzekucyjnych. Wierzyciel zarzucił też naruszenie art. 66 § 3 p.e.a. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest obciążanie wierzyciela kosztami opłaty komorniczej, w sytuacji gdy przepis ten daje kompetencje jedynie do ustalenia wysokości tej opłaty. Wierzyciel podniósł, że organ egzekucyjny mylnie wskazał, że to Spółka A. dokonała zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego, podczas gdy tej zapłaty dokonała inna Spółka, działając jako wyręczyciel Spółki A. Organ nie mógł zatem podjąć czynności egzekucyjnych wobec innego podmiotu niż wskazany jako zobowiązany w tytule wykonawczym. Nadto organ wskazał błędną kwotę dokonanej przez zobowiązanego wpłaty, podając kwotę 49.999,65 zł, podczas gdy faktyczna, łączna wysokość dokonanej wpłaty wyniosła 50.000,38 zł. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy ustawy egzekucyjnej nie dopuszczają ustalania czy przekazanie należności bezpośrednio Wierzycielowi było wynikiem zastosowania środków egzekucyjnych czy innych działań podjętych przez Wierzyciela. Organ stwierdził, że każda wpłata na poczet należności objętych tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę zastosowania środków egzekucyjnych jest podstawą do ustalenia opłaty komorniczej. Tylko wystąpienie z żądaniem zawieszenia bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego mogło zwolnić Wierzyciela z obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej. W przeciwnym wypadku opłata komornicza jest należna od wpłaconych przez Zobowiązanego kwot należności objętych tytułami wykonawczymi stanowiącymi podstawę środków egzekucyjnych zastosowanych wobec Zobowiązanego przed dokonaniem wpłaty. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, że w przypadku gdy, pomimo że Wierzyciel nie skorzystał z prawa do złożenia wniosku przewidzianego w art. 66 § 4 pkt 1 p.e.a., to organ egzekucyjny pozbawiony byłby możliwości uzyskania opłaty komorniczej w sytuacji gdy dokonał czynności egzekucyjnych. Jak wynika z art. 1a pkt 6 p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie komorniczej - rozumie się przez to opłatę wynoszącą 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy, mimo dokonanej przez Zobowiązanego w dniu 16 czerwca 2015 r. wpłaty bezpośrednio Wierzycielowi na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, w świetle treści art. 1a pkt 6 p.e.a., organ egzekucyjny słusznie określił wysokość opłaty komorniczej. Zdaniem organu nie można uznać za skuteczne - zajęcie innych wierzytelności dokonane zawiadomieniem z 7 maja 2015 r., u dłużnika – D. N. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej. Stosownie bowiem do art. 146 ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.), niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Błędne uznanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ww. zajęcia za skuteczne nie ma jednak wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika bowiem, że w celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] oraz [...] - zawiadomieniem z 9 stycznia 2015 r., organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia kosztów postępowania sądowego u dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora Izby Skarbowej w K. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, Dyrektor Izby Skarbowej w K., pismem z 22 stycznia 2015 r., zawiadomił o przekazaniu Naczelnikowi kwoty 357,00 zł. Ponadto w celu realizacji należności wynikających m.in. z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], zawiadomieniem z 5 listopada 2014 r., organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunków bankowych Zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności - w A. Banku S.A. Bank poinformował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnych z sądową. Zatem na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych, wskazanych w postanowieniu o obciążeniu opłatą komorniczą dokonano skutecznych czynności egzekucyjnych. Czynności te były podjęte przed dokonaniem wpłaty bezpośrednio do Wierzyciela. Organ wskazał, że dokonał wyliczeń kwoty 49.999,65 zł będącej podstawą do wyliczenia opłaty komorniczej wynikającej z przekazanych przez Wierzyciela zawiadomień o zmianie stanu zaległości z 18 czerwca 2015 r. Ww. kwota wskazana przez organ egzekucyjny jest niższa od kwoty wpłaty wskazanej przez Wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu o 0,73 zł. Przyjmując jako podstawę wyliczenia opłaty komorniczej kwotę wskazaną przez Wierzyciela, opłata ta winna wynosić 2.500,02 zł, nie zaś 2.499,98 zł. Jednakże stosownie do art. 139 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie nie może rozstrzygać na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie. W związku z czym podniesiona w zażaleniu okoliczność błędnego wskazania kwoty będącej podstawą do wyliczenia opłaty komorniczej nie może być podstawą uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonego postanowienia, gdyż zmiana wysokości opłaty komorniczej nastąpiłaby na niekorzyść Wierzyciela. W sytuacji gdy podatek został uiszczony bezpośrednio do Wierzyciela, tylko wystąpienie z żądaniem zawieszenia bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego (przed dokonaniem wpłaty) mogło zwolnić Wierzyciela z obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej. Poza zakresem postępowania w przedmiocie określenia opłaty komorniczej jest zaś kto dokonał do Wierzyciela zapłaty należności Spółki A. Podstawą do obciążenia Wierzyciela opłatą komorniczą były przekazane przez Wierzyciela zawiadomienia o zmianie stanu zaległości z 18 czerwca 2015 r. i zawarta w nich informacja, że w dniu 16 czerwca 2015 r. należności wynikające z tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...] oraz [...] - zostały częściowo zapłacone. Prezydenta Miasta K. reprezentowany przez radcę prawnego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z [...] października 2015 r. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. art. 1a pkt 6 p.e.a. przez przyjęcie, że zobowiązana A. sp. z o.o., przekazała w dniu 30 lipca 2015 r. na konto wierzyciela wpłaty w kwocie 140.000,00 zł w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych przez organ egzekucyjny; 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. art. 66 § 3 p.e.a. przez przyjęcie że opłata komornicza od wpłaty dokonanej przez zobowiązaną Spółkę jest należna, mimo że została ona dokonana przez zobowiązania wskutek działań wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że działania organu egzekucyjnego charakteryzowała bierność, względnie nieprawidłowość (zajęcie wierzytelności u dłużnika w upadłości likwidacyjnej). Tylko i wyłącznie szybkie działania wierzyciela doprowadziły do uiszczenia zaległych kwot. Co więcej działania które przeprowadził wierzyciel, bez problemu mogły być zrealizowane na miejscu w R. gdzie siedzibę ma zarówno organ egzekucyjny jak i dłużnik. Odnosząc się do zaproponowanego przez sądy administracyjne rozwiązania polegającego na zawieszaniu postępowania egzekucyjnego, skarżący uznał, że jest ono niepraktyczne i nie znajduje uzasadnienia w pozostałych i przepisach ustawy egzekucyjnej. Trudno uzasadnić konieczność zawieszania postępowania egzekucyjnego tylko po to żeby wierzyciel sam mógł próbować - nie narażając się na dodatkowe koszty - skutecznie dochodzić swoich należności, jest sprzeczne w ogóle z ideą funkcjonowania wyodrębnionych i wyspecjalizowanych organów egzekucyjnych. Brak jest podstaw do szczegółowego informowania organu egzekucyjnego o dobrowolnej wpłacie dłużnika bezpośrednio do wierzyciela. Zakładając, że organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował przepisy, może to prowadzić do niepotrzebnych i patologicznych wręcz sytuacji, gdzie wierzycielowi bardziej będzie "opłacało się" poinformować organ egzekucyjny jedynie o zmianie wysokości należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym, nie wyjaśniając z jakiego powodu zmiana nastąpiła. Na końcu wskazano, że organy obu instancji w zaskarżonych postanowieniach wskazują nieprawidłowe kwoty dobrowolnej wpłaty jak i opłaty komorniczej. Faktyczna wysokość wpłaty wyniosła 40.000 zł - Naczelnik wyliczył opłatę od kwoty 40.000,27 zł zaś Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje kwotę 49,999,65 zł i kwotę 50.000,38. Już z tego powodu zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu i powinno być uchylone. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kontrola legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] października 2015 r. Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 12 sierpnia 2015 r. - obciążające Wierzyciela - Prezydenta Miasta K. opłatą komorniczą w łącznej kwocie 2499,98 zł. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zobowiązanego – A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności obciążenia Wierzyciela opłatą komorniczą, w związku z przeprowadzonymi przez Naczelnika czynnościami egzekucyjnymi wobec Zobowiązanego. Skarżący stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie jest on obowiązany do uiszczenia opłaty komorniczej gdyż zobowiązana Spółka dokonała wpłaty na skutek działania wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego. W ocenie organów egzekucyjnych dokonanie przez zobowiązanego wpłaty bezpośrednio wierzycielowi na poczet należności (dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych), nie może zwolnić wierzyciela z obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej, gdyż kwota przekazana przez zobowiązanego nastąpiła na skutek zastosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, a nadto nie wystąpiły przesłanki zwalniające z obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty. W sprawie kluczowe znaczenie ma treść art. 66 § 1, § 3 i § 5 p.e.a. Zgodnie z tą regulacją wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu (§ 1). Wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest zobowiązany z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej (§ 3). Natomiast zgodnie z § 5, opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne w wyniku których należność została zapłacona. Opłata komornicza, o której mowa w powyższym przepisie została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 1a pkt 6 p.e.a. jako - opłata wynosząca 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. W art. 66 § 4 p.e.a. ustawodawca określił, w jakich sytuacjach odstępuje się od poboru opłaty komorniczej. Zgodnie z tą regulacją nie pobiera się opłaty komorniczej od: 1) kwot wpłaconych po wystąpieniu wierzyciela z żądaniem zawieszenia albo umorzenia postępowania egzekucyjnego; 2) należności ściągniętych przez organ egzekucyjny będący jednocześnie ich wierzycielem; 3) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez urząd skarbowy lub naczelnika urzędu skarbowego; 4) należności dochodzonych na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego. Z opisanych powyżej regulacji prawnych wynika zatem, że opłata komornicza jest należna organowi egzekucyjnemu pod warunkiem wystąpienia określonych przesłanek pozytywnych a mianowicie: powinny być dokonane uprzednie czynności na rzecz wierzyciela, kwoty stanowiące podstawę naliczenia opłaty powinny być przekazane wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przez zobowiązanego, a nadto przekazanie kwot winno nastąpić w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. Zatem prawo do opłaty komorniczej uzależnione jest od podjęcia przez organ egzekucyjny skutecznych czynności egzekucyjnych, które w konsekwencji doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela. Jeżeli zatem zobowiązany po dokonaniu przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (rozumianych zgodnie z definicją z art. 1a pkt 2 p.e.a., jako wszelkich podejmowanych działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego), wpłaca dochodzoną należność bezpośrednio wierzycielowi to należy przyjąć, iż wpłata nastąpiła w wyniku realizacji przymusu egzekucyjnego, wynikającego z zastosowania tych środków. Podkreślenia wymaga, że obowiązujące regulacje prawne nie przewidują czynienia ustaleń w zakresie motywacji, które skłoniły zobowiązanego do zapłaty dochodzonej w tym postępowaniu należności, tj. czy zobowiązany przekazał wierzycielowi objętą tytułami wykonawczymi należność wskutek zastosowanych na podstawie tych tytułów środków egzekucyjnych częściowo skutecznych, czy też może na skutek innych działań podejmowanych równocześnie przez wierzyciela. (por. wyrok WSA w Opolu z 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Op 479/12). Jako utrwalone należy uznać stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym - opłata komornicza ma charakter "wynagrodzenia" od wierzyciela na rzecz organu egzekucyjnego za przekazanie mu wyegzekwowanej należności przez organ egzekucyjny albo przez samego zobowiązanego w wyniku zastosowania jednego ze środków egzekucyjnych. Prawo do opłaty komorniczej uzależnione jest od podjęcia przez organ egzekucyjny skutecznych czynności egzekucyjnych, które w konsekwencji doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela (zob. wyrok NSA z 22 marca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 114/99, oraz wyrok WSA w Łodzi z 6 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1042/13). Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że tylko wystąpienie z żądaniem zawieszenia bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego mogło zwolnić wierzyciela z obowiązku uiszczenia opłaty komorniczej. W przeciwnym wypadku opłata komornicza jest należna od wpłaconych przez zobowiązanego kwot należności objętych tytułami wykonawczymi stanowiących podstawę środków egzekucyjnych zastosowanych wobec zobowiązanego przed dokonaniem wpłaty. Nie może zyskać akceptacji Sądu zarzut skarżącego, że w świetle treści art. 1a pkt 2 p.e.a., jeżeli wpłaty zostały dokonane na skutek działań wierzyciela, to organ egzekucyjny nie może obciążyć wierzyciela opłatą komorniczą. Zgodnie z art. 1a pkt 2 p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ww. regulacja zawiera legalną definicję czynności egzekucyjnej, to jednak nie wymienia enumeratywnie czynności egzekucyjnych. Podkreślania wymaga, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążących na nim obowiązków, zaś czynnością egzekucyjną jest każde działanie organu egzekucyjnego podjętego w ramach postępowania egzekucyjnego i zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego nawet jeśli to działanie nie jest skierowane bezpośrednio do zobowiązanego (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Piotr Przybysz, Wydanie 6, Lexis Nexis, Warszawa 2011). Nie są natomiast czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1784/10). W treści art. 66 § 3 p.e.a. ustawodawca w sposób wyraźny określił, że wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych jest obowiązany, z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej. Ponieważ w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 66 § 4 p.e.a. (tj. okoliczności w których nie pobiera się opłaty komorniczej), dlatego - już samo dokonanie czynności egzekucyjnej przez zobowiązaną Spółkę - niezależnie od tego czy była ona skuteczna, czy też zapłata przez zobowiązaną nastąpiła na skutek działania wierzyciela - powoduje, że wierzyciel jest obowiązany uiścić opłatę komorniczą. W sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezydent Miasta K. jako wierzyciel podjął sam działania, mające na celu doprowadzenie do uzyskania należności bez udziału organu egzekucyjnego. To jednak wierzyciel nie wystąpił z działaniem zawieszenia albo umorzenia postepowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 66 § 4 pkt 1 p.e.a., przed dokonaniem wpłaty przez zobowiązaną Spółkę. Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 13 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1228/09, zgodnie z którym: każda wpłata na poczet należności objętych tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę zastosowania środków egzekucyjnych jest podstawą do ustalenia opłaty komorniczej. Sformułowanie dotyczące obowiązku jej uiszczenia przez wierzyciela na rzecz którego dokonano czynności egzekucyjnych stwarza wręcz domniemanie, że przekazanie należności w sposób określony w art. 1a pkt 6 p.e.a. (bezpośrednio wierzycielowi) jest wynikiem zastosowania tych środków. Jeżeli wierzyciel podejmuje sam działania, mające doprowadzić do uzyskania należności już bez udziału organu egzekucyjnego winien wystąpić z żądaniem, o którym mowa w art. 66 § 4 pkt 1 p.e.a. i to przed wpłaceniem przez zobowiązanego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie miał zastosowanie art. 66 § 5 p.e.a., gdyż przepis ten przewiduje, że opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który nie tylko dokonał ściągnięcia należności pieniężnych, ale także zastosował środki egzekucyjne w wyniku których należność została zapłacona. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, że w przypadku gdy pomimo, że wierzyciel nie skorzystał z prawa do złożenia wniosku przewidzianego w art. 66 § 4 pkt 1 p.e.a., to organ egzekucyjny pozbawiony byłby możliwości uzyskania opłaty komorniczej w sytuacji gdy dokonał czynności egzekucyjnych (tak NSA w wyroku z 3 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1462/13). Z definicji zawartej w art. 1a pkt 6 p.e.a., wynika wprost, że ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie komorniczej - rozumie się przez to opłatę wynoszącą 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. Skoro zobowiązana Spółka zapłaciła częściowo należności wynikające z tytułów wykonawczych na konto wierzyciela - na skutek czynności przez niego podjętych (i nie wystąpiły przesłanki uwalniające wierzyciela od ponoszenia opłaty komorniczej) w związku z powyższym stwierdzić należy, że w świetle treści art. 1a pkt 6 p.e.a. organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela opłatą komorniczą, gdyż w sprawie organ podjął skutecznie czynności egzekucyjne. Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło