I SA/Rz 162/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji , 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt)1 nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" Spółka Jawna kwotę 2875 (słownie: dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 162/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. (sygn. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania "A." Spółka jawna (dalej: Spółka) od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2007r. (nr [...]) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r., utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W postępowaniu przez organami podatkowymi ustalono, iż Spółka uiszczała podatek od nieruchomości z tytułu nieruchomości położonych na terenie Miasta L. deklarując, iż stanowią one nieruchomości opodatkowane niższymi stawkami, ponieważ z uwagi na stan techniczny nie mogą być wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazano, iż ustalony podatek, dotyczy gruntów (łączna pow. 4.023 m2) i budynków (pow. użytkowa 1.759 m2) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowanie stawkami jak dla prowadzenia działalności gospodarczej było zatem uzasadnione już samą możliwością wykorzystywania budynku do działalności gospodarczej. Organ odwoławczy stwierdził, iż podnoszony przez Spółkę zarzut naruszenia przepisu art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest niezasadny, gdyż powyższy przepis wszedł w życie dopiero 1 stycznia 2003 r. w związku z czym argument o stanie technicznym budynku w 2002 r. nie może być brany pod uwagę przy wymiarze podatku od nieruchomości za 2002 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego stosując stawki właściwe jak dla prowadzonej działalności gospodarczej. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, kwestionujących prawidłowość prowadzonego postępowania przed organem I instancji, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania odnośnie stanu technicznego budynku byłoby w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów obowiązujących do 2002 r., nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tego powodu wnioski dowodowe strony zostały uznane za bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art.120, art.121, art. 133, art.136, art.137, art.145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja Burmistrza Miasta [...] została doręczona bezpośrednio Spółce, z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika. Spowodowało to liczne trudności dla strony i pełnomocnika. Powyższa okoliczność, zdaniem skarżącej, powoduje, iż decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo i powinna zostać wyeliminowania z obrotu prawnego. Na potwierdzenie zasadności poniesionych zarzutów Skarżący przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, w których stwierdzono, iż organ administracji zobowiązany jest do doręczania decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi, a doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika uzasadnia wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ II instancji podniósł, iż fakt doręczenia decyzji bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika w świetle przepisów art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, może uzasadniać natomiast wniosek o wznowienie postępowania, jednakże taki wniosek nie został złożony. Podkreślono, iż pełnomocnik złożył, zachowując 14-dniowy termin, odwołanie od decyzji oraz wypowiadał się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, uczestnicząc aktywnie w postępowaniu. W odwołaniu wyraźnie wskazano, które decyzje są zaskarżone oraz podano szczegółowe zarzuty i je uzasadniono. Uczestnictwo to, w ocenie organu odwoławczego, sanuje błąd Burmistrza [...], umożliwiając w toku postępowania stronie pełną obronę jej praw. Dodano, iż uchylenie decyzji przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie ze względu na niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi spowodowałoby faktycznie przedawnienie zobowiązania za 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Okolicznością bezsporną między stronami, a zarazem potwierdzoną przez Sąd jest doręczenie decyzji organu I instancji wyłącznie podatnikowi w sytuacji, gdy ustanowił on profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego). Zgodnie z art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie, jednakże w przypadku gdy działa ona przez pełnomocnika wszystkie pisma, w tym decyzje, powinny być doręczone pełnomocnikowi. W praktyce może jednak wystąpić taka sytuacja, że pismo zostanie doręczone stronie z pominięciem pełnomocnika. Ocena skutków takiego zdarzenia nie jest jednolita. W orzecznictwie, jak i w doktrynie prezentowane są dwa poglądy, z których pierwszy przyjmuje, że pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony, co oznacza, że doręczenie nie było skuteczne (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2006r. sygn. akt I SA/Gd 556/06, wyrok NSA z 17 kwietnia 2007r. sygn. akt II FSK 554/06 oraz B.Brzeziński, M.Masternak, K.Kalinowski, W.Morawski: Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny, Gdańsk 2006, s.234; R.Dowgier, L.Etel, C.Kosikowski, P.Pietrasz, S.Presnarowicz: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006). W niniejszej sprawie stanowisko takie prezentuje strona skarżąca. Drugi z poglądów przyjmuje, iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika może być uznane za skuteczne, jeżeli nie wywołuje ujemnych skutków procesowych dla strony, gdy wniosła ona odwołanie w terminie (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 maja 2005r. sygn. akt I SA/Bd 130/05, POP 2006, nr 1, poz. 3 z glosą M.Masternaka OSP 2006 nr 11, poz. 123. W niniejszej sprawie stanowisko takie prezentuje organ odwoławczy. Sąd orzekający w sprawie w niniejszym składzie podziela pogląd i argumentację przyjętą w pierwszym z wyżej wymienionych poglądów. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia literalnie wykładnia art. 145 § 2 w zw. z art. 212 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy jest związany wydaną decyzja od chwili jej doręczenia stronie, a gdy strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia jej pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji stronie z wyłączeniem pełnomocnika nie wywołuje skutków prawnych, które przepisy wiążą z jej doręczeniem, co oznacza, że decyzja w ogóle nie wchodzi do obrotu prawnego. W konsekwencji nie ma aktu administracyjnego, od którego strona mogłaby wnieść odwołanie. Nie rozpoczyna się również bieg terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji w razie wniesienia odwołania od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego – jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – organ odwoławczy był zobowiązany, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić jego niedopuszczalność. Tym samym Sąd nie podziela w całości stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2008r., iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika może być uznane za skuteczne, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych. Po pierwsze – dlatego że żaden przepis nie przewiduje takiej przesłanki uznania doręczenia pisma za skuteczne, a po drugie – relatywizacja skutków niedoręczenia decyzji prowadziłaby do tego, że doręczenia dokonane w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, byłoby uważane za skuteczne bądź też za bezskuteczne w zależności od późniejszych zdarzeń, niezwiązanych z samym aktem doręczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006r. sygn. akt III SA/Wa 426/06 Lex OMEGA – nr 254831, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Rz 819/07 Lex OMEGA nr 341853). Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego została podjęta z rażącym naruszeniem prawa co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.