I SA/Rz 169/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-04-03
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej w wyniku wniesienia aportem, dokonane w dniu 28 sierpnia 2008 r., podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w świetle przepisów prawa krajowego i wspólnotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej w wyniku wniesienia aportem w dniu 28 sierpnia 2008 r. nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Argumentacja opiera się na interpretacji art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG, zgodnie z którą państwa członkowskie miały obowiązek zwolnić z podatku kapitałowego operacje, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione lub opodatkowane stawką niższą niż 0,5%. Analiza polskiego prawa z tamtego okresu wykazała, że wkłady do spółek akcyjnych nie podlegały opodatkowaniu opłatą skarbową (podatkiem kapitałowym), co oznaczało, że od daty akcesji Polski do UE (1 maja 2004 r.) powinny być zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, przepisy krajowe pozwalające na opodatkowanie tej czynności były sprzeczne z prawem unijnym.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 713.818 zł, argumentując, że podatek został nienależnie pobrany przez notariusza od uchwały podwyższającej kapitał zakładowy spółki w drodze aportu udziałów. Spółka powołała się na zwolnienie z PCC w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz na sprzeczność późniejszego opodatkowania z prawem wspólnotowym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że czynność podlegała opodatkowaniu PCC i nie naruszała prawa wspólnotowego. Spółka wniosła skargę do WSA w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określił, że decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2010r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej "A" S.A. z siedzibą w R. kwotę 14 356 (słownie: czternaście tysięcy trzysta pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R., z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], odmawiającą A. S.A. – zwanej w skrócie Spółką stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 713.818 zł.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. A. S.A. z siedzibą w R. wystąpiła do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem "o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 713 818 złotych" wraz z odsetkami, wskazując, że podatek został pobrany nienależnie przez płatnika (notariusza) w dniu 28 sierpnia 2008 r. - od uchwały, na podstawie której podwyższono kapitał zakładowy Spółki. Powyższą uchwałą, podwyższono kapitał zakładowy Spółki o maksymalną kwotę 242.954.490 zł, w wyniku wniesienia aportem udziałów w spółkach: B., C, D, E, F, G. Od czynności tej został pobrany przez płatnika podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 1.214.722 zł. Wskazano, że na mocy uchwały walnego zgromadzenia Spółki z dnia 9 stycznia 2009 r. uchylono uchwałę o podniesieniu kapitału zakładowego o kwotę 101.133.490 zł (uchwała w sprawie zmiany uchwały z dnia 28 sierpnia 2008 r. - podwyższeniu kapitału zakładowego maksymalnie o kwotę 142.776.520 zł); w związku z tym faktem Spółka wystąpiła osobnym wnioskiem o zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 500.954 zł, zaś wniosek z dnia 22 grudnia 2009 r. dotyczy pozostałej kwoty podatku (731.818 zł).
W uzasadnieniu wniosku podano, że pobranie przez płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki poprzez wniesienie aportem udziałów było nieuzasadnione, ponieważ od dnia 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. czynność ta była zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) oraz nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399 ze zm.).
Powołując się na nadrzędność prawa wspólnotowego nad regulacjami krajowymi oraz wskazując na obowiązek państw członkowskich w zakresie prawidłowej implementacji dyrektyw stanowiących jeden z elementów prawa unijnego, wskazano, że wprowadzenie tego opodatkowania od 1 stycznia 2007 r. łamało obowiązujące w tym zakresie prawo wspólnotowe, a to: art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 Dyrektywy Rady Nr 69/335 EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE. L. 249, poz. 25) – określanej dalej w skrócie Dyrektywą. Na podstawie powyższych przepisów wysnuto wniosek, że wobec zwolnienia do 2006 r. z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czynności podniesienia kapitału zakładowego spółki kapitałowej wskutek wniesienia aportu, wprowadzenie opodatkowania takich czynności po dniu 1 stycznia 2007 r. stanowiło naruszenie prawa wspólnotowego (art. 7 powołanej Dyrektywy).
W oparciu o powyższą argumentację stwierdzono, że pobranie podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podniesieniem kapitału zakładowego A. S.A. było nieuzasadnione i sprzeczne z prawem wspólnotowym, co uzasadniało tym samym wniosek o stwierdzenie nienależnie pobranego podatku.
Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w R. nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy i decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 713.818 zł. W ocenie organu I instancji nie doszło do naruszenia prawa wspólnotowego, jak i klauzuli standstill. Wbrew postawionym zarzutom, w ocenie organu I instancji nie doszło do rozszerzenia obowiązków podatkowych wbrew postanowieniom Dyrektywy. Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ustanawiające obowiązek podatkowy od zmiany umowy spółki powodującej podwyższenie podstawy opodatkowania obowiązywały od początku obowiązywania ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych i były zawarte w jej tekście pierwotnym (Dz. U. Nr 86, poz. 959). Dokonująca implementacji Dyrektywy i obowiązująca od momentu akcesji tj. od 1 maja 2004 r. ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42) nie dokonała zmian w zakresie opodatkowania zmiany umowy spółki powodujących podwyższenie podstawy opodatkowania. Zwolnienie z podatku, o którym mowa we wniosku nie wynikało z brzmienia przepisu ustawy, lecz z interpretacji art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. w powiązaniu z § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Reprezentując konsekwentnie swoje stanowisko A. S.A. złożyło odwołanie od tej decyzji zarzucając organowi zarówno naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120 Ordynacji podatkowej jak też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 oraz art. 7 ust. 2 Dyrektywy poprzez ich błędną wykładnię.
Dyrektor Izby Skarbowej w R. stanął na takim stanowisku jak organ I instancji i wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Organ II instancji wskazał, że wbrew podnoszonym zarzutom nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 4 i 7 ust. 2 Dyrektywy. Przytaczając treść art. 7 ust. 1 Dyrektywy, zgodnie z którym Państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,5 % lub niższą. Jak wskazał dalej organ, zwolnienia te zależą od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia lub zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,5 % lub niższej. Jak wskazuje dalej organ przepis ten posługuje się datą 1 lipca 1984 r., co oznacza, że w przypadku Polski, która przystąpiła do Wspólnot Europejskich od 1 maja 2004 r., art. 7 ust. 1 musi być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wszystkich czynności objętych zakresem stosowania tej dyrektywy, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w Polsce, na gruncie obowiązującego w tym dniu prawa krajowego, zwolnione od podatku kapitałowego, lub były opodatkowane tym podatkiem według stawki obniżonej, tj. wynoszącej 0,5 % lub niższej.
Tymczasem jak wskazuje dalej organ na podstawie obowiązującej w tym dniu ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej ( Dz. U. Nr 45, poz. 226) i § 54 ust. 1 i 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej ( Dz. U. Nr 34, poz. 161 ze zm.)- zwanego dalej rozporządzeniem zmiana umowy spółki polegająca na podwyższeniu kapitału zakładowego podlegała opłacie skarbowej według stawki wyższej od 0,5 % tj. wynoszącej odpowiednio 10 i 5 %. Zatem jak skonstatował organ zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 Dyrektywy nie miało zastosowania a istniała podstawa do opodatkowania tej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Organ II instancji wskazał ponadto, że wbrew zarzutom nie doszło począwszy od 1 lipca 2007 r. do ponownego opodatkowania czynności zmiany umowy spółki oraz, że kwestia zwolnienia z opodatkowania w stanie prawnym obowiązującym przed tą datą była wyłącznie wynikiem interpretacji przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wyłączenie obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziane w art. 2 pkt 4 ustawy mogło mieć zastosowanie tylko w tych przypadkach, gdy czynność cywilnoprawna opodatkowana była podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z tego podatku. Tymczasem jak wskazuje organ czynność cywilnoprawna w postaci zmiany umowy spółki nie była objęta obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług. Bez znaczenia pozostawał fakt, że w stanie prawnym obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2007 r. zwolniono z opodatkowania podatkiem od towarów i usług wkłady niepieniężne wnoszone do spółek prawa handlowego, nie była to w ocenie organu czynność tożsama ze zmianą umowy spółki.
Nie zgadzając się z ostatecznym stanowiskiem organów A. S.A. wniosła do tutejszego Sądu skargę. Powołując się jak w postępowaniu odwoławczym na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego statuujących pojęcie nadpłaty tj. 72 i n. Ordynacji podatkowej i przepisów prawa wspólnotowego tj. art. 7 ust. 2 Dyrektywy i art. 2 Aktu Akcesyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w R. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powołała się na nadrzędność prawa wspólnotowego oraz szereg orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości hołdujących zasadzie bezpośredniej skuteczności dyrektyw, w sytuacji gdy obowiązujące w tym przedmiocie przepisy ustawodawstwa krajowego pozostają z nimi w sprzeczności, co miało miejsce, w ocenie skarżącej Spółki, w niniejszej sprawie. Jeszcze raz zwrócono uwagę na to, że od dnia 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. Polska przewidziała zwolnienie z opodatkowania od czynności cywilnoprawnych, czynności podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku wniesienia wkładu niepieniężnego. Jak podkreślono było to wynikiem treści art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych , zgodnie z którym nie podlegały temu podatkowi czynności, które równocześnie zostały opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub zostały z niego zwolnione, za wyjątkiem umów, których niniejsza sprawa nie dotyczyła. Na podstawie zaś § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy i podatku od towarów i usług zwolnione od tego podatku zostały wkłady niepieniężne wnoszone do spółek prawa handlowego lub cywilnego. Dopiero od 1 stycznia 2007 r. na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadzono zmianę w brzmieniu art. 2 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym umowa spółki i jej zmiana stanowią wyjątek w zakresie czynności niepodlegających opodatkowaniu ( ze względu na zwolnienie z podatku VAT).
Zatem, jak wskazała Spółka skoro w latach 2004-2006 podniesienie kapitału zakładowego spółki kapitałowej w wyniku wniesienia aportu było zwolnione z opodatkowania to wprowadzenie opodatkowania takich czynności z dniem 1 stycznia 2007 r. stanowiło naruszenie prawa wspólnotowego. Oznacza to, że od 1 stycznia 2007 r. ustawa o podatku od czynności cywilno prawnych jest sprzeczna z art. 7 ust. 2 Dyrektywy w zakresie w jakim nie zwalniała z tego podatku podwyższenia kapitału zakładowego w wyniku wniesienia wkładu niepieniężnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które legły u podstaw wydania zaiskrzonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. Sąd na wniosek strony skarżącej zwiesił postępowanie, które w dniu 29 lutego 2012 r. również na wniosek podjęto. Powodem zawieszenia a następnie podjęcia było zawiśnięcie przed Trybunałem Sprawiedliwości sprawy pod sygn. C-372/10 a następnie jej rozstrzygnięcie. Przedmiotem tego postępowania była wykładnia art. 7 ust. 1 Dyrektywy i udzielenie odpowiedzi na pytanie:" czy przy wykładni art. 7 ust. 1 Dyrektywy sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających w szczególności dyrektyw 73/79/EWG i 73/80/EWG, w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze Dyrektywy dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał podlegał podwyższeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie problemu, którego dotyczy niniejsza skarga wymaga sięgnięcia nie tylko do przepisów prawa krajowego ale również przepisów prawa wspólnotowego i ich właściwej interpretacji. Obie strony sporu nie kwestionowały zastosowania regulacji krajowych jak i wspólnotowych ale wywodziły z nich odmienne skutki prawne.
Przedmiotem sporu było podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej w wyniku wniesienia aportem w dniu 28 sierpnia 2008 r. udziałów w Spółkach i kwestia opodatkowania tej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Powołując się na te same regulacje prawne skarżąca Spółka uważała, że czynność ta nie powinna była podlegać temu podatkowi i na tej podstawie wnosiła o stwierdzenia nadpłaty nienależnie pobranego przez notariusza podatku, organ natomiast nie widział podstaw do jej stwierdzenia.
Jak już wskazano na wstępie rację należy przyznać Spółce aczkolwiek nie do końca z przyczyn przez nią wskazanych. Żeby uzasadnić to stanowisko wyjść należy od przepisu, który zrodził niejako problem interpretacyjny a to art. 7 ust. 1 Dyrektywy.
Zgodnie z tym przepisem Państwa Członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą.
Ustalenie zatem, że w dniu 1 lipca 1984 r. dana czynność była zwolniona z podatku kapitałowego bądź była opodatkowana stawką 0,50 % lub niższą uzasadnia wniosek, że czynność ta po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej nie powinna była podlegać temu podatkowi.
Dokonując zatem analizy obowiązującego w tym okresie w Polsce prawa wyjść należy od ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej.
W myśl art.1 ust. 1 pkt. 3 lit. d ustawy o opłacie skarbowej, opodatkowaniu podlegała umowa utworzenia spółki. Rozporządzenie, które konkretyzowało treść tej ustawy przewidywało obowiązek uiszczenia opłaty od umowy spółki oraz od powiększenia kapitału zakładowego. W paragrafie 54 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że opłata skarbowa od umowy spółki wynosi od podstawy obliczenia opłaty od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania - 10%, od innych wkładów - 5%. Kolejne przepisy precyzowały: podstawę obliczenia opłaty skarbowej przy zawiązaniu spółki - kapitał zakładowy, przy powiększeniu kapitału zakładowego spółki - kwota o którą powiększono kapitał zakładowy - 54 ust. 3, oraz definiowały kapitał zakładowy jako wszelkie wkłady wspólników, z wyjątkiem wkładów polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty – § 54 ust. 4.
W cytowanych przepisach pojawiało się pojęcie "wkładu wspólnika" oraz "wspólnika" bez przyporządkowania znaczenia tym wyrażeniom. Pojęciami tymi posługiwało się natomiast obowiązujące wówczas Rozporządzenia Prezydenta z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy. Pojęcie wspólnika występowało tu jedynie w odniesieniu do osób, które wnosiły albo wniosły wkłady do spółek jawnych, spółek komandytowych oraz spółek z o.o. W przypadku osób wnoszących wkłady do spółki akcyjnej konsekwentnie posługiwano się pojęciem akcjonariusz (zobacz Dział XII KH - Spółka akcyjna).
Prowadzi to do wniosku, że w § 54 ust. 1 w związku z ust. 4 rozporządzenia przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową na dzień 1 lipca 1984 r. były jedynie wkłady wnoszone przez wspólników do spółki jawnej, komandytowej czy też spółki z o.o. Natomiast wkłady wnoszone do spółki akcyjnej jako wnoszone przez akcjonariuszy nie zostały objęte opodatkowaniem opłatą skarbową.
Ten wynik wykładni systemowej pozostaje w zgodzie również z wynikiem wykładni historycznej.
Przed 1975 r. funkcję podatku kapitałowego nakładanego na wkłady wnoszone do spółek pełnił podatek od nabycia praw majątkowych uregulowany dekretem z 3 lutego 1947 r. o podatku od nabycia praw majątkowych (Dz. U. nr 27, poz. 106). Stosownie do art. 10 ust. 2 tego dekretu za kapitał zakładowy uważa się "wszelkie wkłady wspólników z wyjątkiem polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty; w spółkach akcyjnych za kapitał zakładowy uważa się wartość nominalną wszystkich akcyj z doliczeniem sum, które pierwsi nabywcy akcyj wydanych za gotówkę wpłacają ponad wartość nominalną oraz wartość dopłat innego rodzaju".
Porównując definicję kapitału zakładowego z Dekretu z definicją kapitału zakładowego zawartą w rozporządzeniu widocznym staje się, że ustawodawca do definicji zawartej w rozporządzeniu przeniósł tylko pierwszą część definicji z dekretu ("wszelkie wkłady wspólników z wyjątkiem polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty") pominął natomiast część definicji dotyczącą kapitału zakładowego w spółkach akcyjnych.
Trudno zatem przyjąć, przy niepodważalnym założeniu racjonalności ustawodawcy, że działanie to było niezamierzone, lecz należy uznać, że było to świadome działanie polegające na wyeliminowaniu z definicji kapitału zakładowego elementu dotyczącego kapitału zakładowego spółki akcyjnej, co doprowadziło do zmiany definicji podstawy opodatkowania dla celów podatku kapitałowego w Polsce poprzez usunięcie z tego zakresu wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy w spółkach akcyjnych.
Powyższa zmiana wprowadzona przez ustawę znajdowała uzasadnienie w ówczesnej rzeczywistości społeczno-gospodarczej PRLu, gdzie funkcjonowało zaledwie kilka spółek akcyjnych, których jedynym akcjonariuszem był Skarb Państwa (np. Bank PEKAO S.A. i Bank Handlowy S.A., które zajmowały się obsługą międzynarodowych operacji finansowych prowadzonych przez władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej).
Tak dokonana wykładnia prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadzając do ustawy o opłacie skarbowej z 1975 r. definicję kapitału zakładowego okrojoną o wzmiankę o kapitale zakładowym w spółce akcyjnej zdecydował o braku opodatkowania podatkiem kapitałowym wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy spółki akcyjnej, co oznacza, że od momentu wejścia w życie ustawy o opłacie skarbowej z 1975r. - czyli również na dzień 1 lipca 1984 r. - wkłady wnoszone do spółek akcyjnych nie podlegały opodatkowaniu opłatą skarbową.
Powyższe stanowisko jak i jego argumentację przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 23 września 2011 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 1212/11 z którym to skład orzekający w pełni się zgadza pozwalając sobie na przytoczenie słusznej również w ocenie niniejszego składu, argumentacji.
Potwierdzeniem powyższego jest również wydane w sprawie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt C-372/10, zgodnie z którym w wypadku państwa takiego jak Rzeczypospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii lub w innym akcie prawa Unii, art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50 % lub niższej. Tym bardziej zatem zakresem tej dyrektywy objęte być powinny operacje, które na dzień 1 lipca 1984 r. w ogóle nie były objęte podatkiem kapitałowym.
Wracając zatem do wspomnianego na wstępie art. 7 ust. 1 Dyrektywy, którego to interpretacja stała się zarzewiem sporu stwierdzić należy, że skoro w polskim stanie prawnym obowiązującym na dzień 1 lipca 1984 r. wniesienie wkładów do spółki akcyjnej nie podlegało opodatkowaniu ówczesnym podatkiem kapitałowym czyli opłatą skarbową oznacza to, że Polska od dnia akcesji do Unii Europejskiej (czyli 1 maja 2004 r.) powinna zwolnić wkłady wnoszone do spółek akcyjnych od podatku od czynności cywilnoprawnych.
W rezultacie, należy uznać, że przepisy krajowe na podstawie których notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego Spółki są sprzeczne z prawem unijnym, dokładnie art. 7 ust. 1 Dyrektywy, a skoro tak to zasadnym jest odmówienie zastosowania przepisu prawa krajowego na mocy którego nastąpiło opodatkowanie tj. art.1 ust.1 pkt 2 w związku z art.1 ust.3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie w jakim przewidują opodatkowanie podwyższenia wniesionego do spółki akcyjnej kapitału zakładowego. W związku z tym należy uznać, że wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty był zasadny.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności, orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a., w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. Nr 31 poz.153 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło