I SA/Rz 233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "R." Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2018 r. do dnia 7 grudnia 2018 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej "R." Sp. z o.o. w Rzeszowie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zarządza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz skarżącego "R." Sp. z o.o. w Rzeszowie zwrot kwoty 400 (czterysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Skarżąca, Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w sprawie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2018 r. w kwocie 875.000 zł do dnia [...] grudnia 2018 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu [...] kwietnia 2018 r. do organu I instancji wypłynęła deklaracja złożona przez Spółkę dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc marzec 2018 r., w której wykazana została kwota podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 875.000 zł. Organ I instancji w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, wszczął w dniu [...] czerwca 2018 r. kontrolę celno- skarbową, która następnie, z uwagi na złożony charakter i konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego, była przedłużana kolejnymi postanowieniami. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., organ I instancji przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2018 r. w kwocie 875.000 zł do dnia [...] grudnia 2018 r. W złożonym zażaleniu, Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu, że zostało doręczone w dniu [...] listopada 2018 r., tj. po upływie terminu zwrotu podatku VAT wynikającego z uprzednio wydanego postanowienia z dnia [...] września 2018 r. przedłużającego termin zwrotu podatku od towarów i usług do dnia [...] października 2018 r. Postanowieniem opisanym na wstępie z dnia [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w jego ocenie organ I instancji zasadnie przedłużył terminu zwrotu różnicy podatku z uwagi na powstałe wątpliwości co do zasadności tego zwrotu, a rozstrzygnięcie to skutecznie przedłużyło termin zwrotu podatku. Organ odwoławczy w replice do zarzutu wskazującego na upływ terminu do dokonania przedmiotowego zwrotu wyjaśnił, że dla zachowania terminu do przedłużenia zwrotu podatku od towarów i usług wystarczające jest, aby postanowienie w tym przedmiocie zostało przekazane operatorowi w celu doręczenia przed upływem terminu do dokonania tego zwrotu, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Spółka skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie postanowienie DIAS z dnia [...] stycznia 2019 r., wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie: - art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: uptu ) poprzez nieuzasadnioną odmowę zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc marzec 2018 r. w wysokości 875.000 zł w sytuacji, gdy postanowienie o przedłużenie terminu zwrotu ww. kwoty, stanowiącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc marzec 2018 r. zostało Podatnikowi doręczone po upływie terminu do przedmiotowego zwrotu wynikającego z uprzednio wydanego postanowienia przedłużającego termin zwrotu nadwyżki podatku VAT do dnia [...] października 2018 r. Skarżąca podniosła, że organ powinien jej zwrócić należną różnicę podatku, gdyż termin na dokonanie tej czynności już upłynął. Natomiast organ przedłuża postępowanie w sposób sztuczny, po to, by wstrzymać należny zwrot VAT. Spółka podkreśliła, że środki stosowane przez organ nie mogą godzić w fundamentalną zasadę neutralności podatku VAT, do czego dochodzi w przypadku utrudnień w otrzymaniu zwrotu nadwyżki. W odpowiedzi na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Organ I instancji wydając postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku VAT nie dochował wszystkich wymogów koniecznych do prawidłowego przedłużenia tego terminu, skutkiem czego koniecznym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia. Instytucja zwrotu podatku VAT została uregulowana w przepisach art.. 87 uptu, zaś w art. 87 ust. 2 tej ustawy szczegółowo określono podstawowy termin do zwrotu tego podatku, jak także instytucję przedłużenia tego terminu na dalszy czas określony. Przepis ten wskazuje mianowicie, że różnica w podatku naliczonym powinna zostać co do zasady zwrócona podatnikowi w ciągu 60 dni od złożenia rozliczenia przez podatnika. Jednocześnie przewiduje on możliwość przedłużenia tego terminu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Ustanawia on więc możliwość odmowy zwrotu podatnikowi podatku naliczonego w tej części w której przewyższa on podatek należny w ciągu określonego terminu a jednocześnie wskazuje, że jedyną materialnoprawną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest konieczność weryfikacji dokonanego przez podatnika rozliczenia w ramach jednego z wymienionych w tym przepisie postępowań. W ramach tej kwestii organ nie musi wykazywać niezgodności rozliczenia podatnika z przepisami prawa podatkowego, a jedynie musi wykazać konieczność dokonania sprawdzenia przedstawionych deklaracji. Podstawą przedłużenia terminu do zwrotu podatku nie jest zatem wykazany fakt nieprawidłowości w dokonanym rozliczeniu ale konieczność sprawdzenia czy rozliczenie to jest prawidłowe. Organ musi więc jedynie wykazać konieczność sprawdzenia rozliczeń, bez konieczności wykazania ,że są one nieprawidłowe. Wystarczy, że przedstawi okoliczności wskazujące na wątpliwości co do tych rozliczeń. Nie musi wykazać braku prawidłowości. Wobec takiego zakreślenia podstawy do wydania orzeczenia w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku VAT bezzasadne są wszelkie okoliczności wskazywane w odpowiedzi na skargę odnośnie nieprawidłowości jakie zdaniem organu miały zaistnieć w rozliczeniach skarżącej. Wszystkie te okoliczności leżą bowiem poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy. Sąd okoliczności tych badać nie może z uwagi na to, że nie były one przedmiotem działania organu, którego postanowienie zaskarżono. Organ nie wykazywał przecież niezgodnego z prawem działania spółki ( w sensie wykazania jej nieuczciwości ), a jedynie wykazywał ,że istnieje konieczność zbadania prawidłowości rozliczenia. Kwestia prawidłowości rozliczenia podatnika w postepowaniu o przedłużenia terminu do zwrotu VAT w ogóle nie jest badana. Wszystkie okoliczności podniesione w tym zakresie przez organ pozostają poza zakresem kontroli sądu. Sad dla potrzeb niniejszego postępowania ( odmiennie niż w sytuacji zaskarżenia decyzji wymiarowej ) nie może zatem przyjąć, że działanie podatnika było nieuczciwe, czy wręcz “ oszukańcze". Dalej wskazać należy, że terminy określone w art.. 87 ust.2 uptu maja charakter terminów materialnoprawnych ( por. np.: wyroki WSA w Poznaniu I SA/Po 862/18, WSA w Białymstoku I SA/Bk 100/19 czy WSA w Rzeszowie I SA/Rz 54/19 wszystkie dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Oznacza to, że upływ terminu materialnego powoduje konieczność realizacji skutku jaki był terminem tym ograniczony. Upływ terminu do zwrotu podatku VAT powoduje konieczność dokonania zwrotu tego podatku w wysokości wynikającej ze złożonego rozliczenia. Upływ terminu realizuje zatem materialnoprawny skutek w postaci uprawnienia podatnika do otrzymania zwrotu podatku. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przedłużenie tego terminu może nastąpić jedynie przed jego upływem. Jeżeli termin nie zostanie przedłużony przed jego upływem to realizują się materialnoprawne skutki upływu terminu i organ obowiązany jest dokonać zwrotu podatku w żądanej wysokości. Jedyną możliwością uniknięcia tego obowiązku jest przedłużenie terminu w sposób przewidziany przez przepis art.. 87 ust.2 zd. drugie uptu. Zachowanie tego terminu musi być jednak liczone od doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu VAT podatnikowi. Organ jest związany bowiem wydanym przez siebie rozstrzygnięcie dopiero od jego doręczenia podatnikowi. Pogląd ten, uzależniający zachowanie terminu do zwrotu VAT od doręczenia podatnikowi postanowienia o przedłużeniu przed upływem 60 dni od złożenia dokumentów rozliczeniowych jest jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładów można wymienić wyrok 7-miu sędziów NSA z dnia 23.04.2018 r sygn. I FSK 255/17, czy też wyrok NSA z dnia 10.04.2019 I FSK224/19, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych jak: WSA w Łodzi sygn. ISA/Łd 137/19, WSA w Bydgoszczy I SA/Bd 3519, WSA w Gorzowie Wielkopolskim I SA/Go 2/19, WSA w Lublinie I SA/Lu 84718, WSA w Poznaniu I SA/Po 1021/18 czy WSA w Szczecinie I SA/Sz 827/18. We wszystkich wskazanych judykatach sądy jednoznacznie wskazały, iż czynność przedłużenia terminu do zwrotu podatku VAT zostanie skutecznie dokonana tylko wtedy , kiedy przed upływem 60 dni o których mowa w tym przepisie nie tylko zostanie wydane postanowienie w tym przedmiocie ale też zostanie ono skutecznie doręczone podatnikowi. Sąd aktualnie rozpoznający sprawę nie znajduje uzasadnionych podstaw do kwestionowania tak jednoznacznie przyjętej linii orzeczniczej. Mając to na uwadze należało zgodzić się z argumentacja skargi, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego przedłużenia terminu poza dzień [...] października 2018 roku. Postanowienie o przedłużeniu terminu do dnia [...] grudnia 2018 r. zostało bowiem doręczone w dniu [...] listopada 2018 r., a więc już po dacie do której termin ten był na mocy uprzednio wydanego postanowienia przedłużony. Termin ten upłynął i po tej dacie nie mógł już zostać przedłużony. Przyjmując, że do dochowania terminu z art. 87 ust.2 uptu konieczne jest nie tylko wydanie postanowienia ( to nastąpiło [...].10. 2018 r. ) ale też jego doręczenie należało zgodzić się z argumentacją skargi ,że termin upłynął, a tym samym organ nie mógł go skutecznie przedłużyć. Z tych względów sąd uchylił zaskarżone postanowienie w myśl art.145 par.1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ppsa. W ich skład wchodzą: zwrot wpisu sądowego od skargi ( 100 zł ) , wynagrodzenie pełnomocnika ( 480 zł), zwrot opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa ( 17 zł ). Ponieważ strona składając skargę dokonała nadpłacenia wpisu sąd nakazał zwrócenie go w nadpłaconej części.