I SA/Rz 307/05

WyrokWSA w Rzeszowie2005-10-25

Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Maria Piórkowska, Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane wadliwymi fakturami mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu, jeśli podatnik nie udowodnił faktycznego poniesienia tych wydatków innymi dowodami?
Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane wadliwymi fakturami mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu, jeśli podatnik udowodni lub co najmniej uprawdopodobni innymi dowodami, że zdarzenie gospodarcze uzasadniające ten wydatek faktycznie miało miejsce. Samo osiągnięcie przychodu nie jest wystarczające do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, a organy podatkowe mają prawo do swobodnej oceny dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001 i 2002. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup oleju napędowego, udokumentowanych fakturami firmy "D", uznając je za nierzetelne, ponieważ firma "D" nie posiadała kopii tych faktur, a numery na fakturach były przypisane innym kontrahentom. Skarżący kwestionowali ocenę organów, twierdząc, że udowodnili poniesienie wydatków i że organy powinny były zastosować szacowanie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Jacek Surmacz /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg E. i M. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. i 2002r. - oddala skargi - I SA/Rz 307/05 Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 - powoływana dalej jako: Ordynacja podatkowa), dwiema decyzjami z [...] maja 2005r.: 1) o nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. i M. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie 23.487,60zł, 2) o nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. i M. P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 25.153,70zł, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach swoich decyzji organ odwoławczy wskazał, że E. i M. P. za lata podatkowe: 2001 i 2002 złożyli wspólne zeznania podatkowe. M. P. wykazał dochód z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie pod firmą "A" oraz w ramach spółki cywilnej P.H.U. "B" (40% udziałów); z wynagrodzenia ze stosunku pracy; z najmu oraz odnośnie 2001r. z odpłatnego zbycia akcji. E. P. zadeklarowała dochód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz z działalności wykonywanej osobiście. Kontrola podatkowa przeprowadzona w firmie "A" nie wykazała nieprawidłowości odnośnie 2001r., natomiast odnośnie 2002r. wykazała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 874,92zł. Natomiast w spółce "B" stwierdzono, odnośnie 2001r. zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 137.056,26zł, zaś odnośnie 2002r. o łączną kwotę 147.766,60zł. Mając na uwadze powyżej stwierdzone - wg organu podatkowego - nieprawidłowości Naczelnik Urzędu Skarbowego , decyzjami z dnia [...] czerwca 2004r. o nr nr: [...] i [...] określił E. i M. P. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych: za 2001r. w kwocie 23.437,90zł oraz za 2002r. w kwocie 25.153,60zł. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez E. i M. P., decyzjami z dnia [...] września 2004r. o nr nr: [...] i [...], uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego i sprawy przekazał do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzjami z dnia [...] stycznia 2005r. o nr nr: [...] i [...] określił E. i M. P. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych: za 2001r. w kwocie 23.487,60zł oraz za 2002r. w kwocie 25.153,70zł. Organ I instancji nie uznał za koszt uzyskania przychodów spółki cywilnej "B": 1) odnośnie 2001r.: - kwoty 1.133,00zł wynikającej z faktury z dnia 31 grudnia 2001r. nr [...] wystawiony przez firmę "C", dokumentującej zakup oleju napędowego, gdyż kwota ta została dwukrotnie zaewidencjonowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w grudniu (w poz. 168/12/01 oraz w poz. 172/12/01), - kwoty 135.923,26zł dotyczącej zakupu oleju napędowego w okresie od lutego do grudnia 2001r. od firmy "D" W.W. O., A.M. (Stacja Paliw B.), gdyż faktury dokumentujące zakup tego paliwa okazały się nierzetelne, 2) odnośnie 2002r.: - kwot 485,00zł i 588,00zł - poniesionych tytułem zapłaty składek na ubezpieczenie AC z uwagi na ich dwukrotne zaewidencjonowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów tj. w lutym i marcu 2002r., - kwoty 550,00zł wynikającej z faktury wewnętrznej z dnia 27 maja 2002r. nr 1/2002 i stanowiącej "naliczony VAT od rachunku nr 59/VI z dnia 27.05.2002r. na reklamę objętą limitem", gdyż naliczanie tego podatku było bezpodstawne, - kwoty 147.276,60zł dotyczącej zakupu oleju napędowego w okresie od stycznia do grudnia 2002 od firmy "D" W.W. O., A.M. (Stacja Paliw B.), gdyż faktury dokumentujące zakup tego paliwa okazały się nierzetelne, Organ I instancji uznał w konsekwencji tego, że skoro faktury dotyczące zakupu oleju napędowego dokumentują zdarzenia, które w rzeczywistości nie wystąpiły, to wydatki wynikające z tych faktur nie zostały poniesione, a tym samym nie mogą stanowić podstawy zapisów w księdze podatkowej oraz być uwzględnione przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Zestawienia sporządzone przez podatnika dotyczące dokonywania zakupów paliwa poddane analizie - wg organu I instancji - uzasadniają przyjęcie, że wynikające z zestawień dane nie pozwalają na określenie faktycznego zużycia paliwa. Niezależnie od tego organ I instancji ustalił, że wykazane przez M.P. zużycia paliwa nie znajduje potwierdzenia w oświadczeniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową w podobnym zakresie. Konkludując tę część rozważań Naczelnik Urzędu Skarbowego wyraził stanowisko, iż w takiej sytuacji podatnik nie uprawdopodobnił poniesienia zakwestionowanych wydatków - w efekcie czego organ podatkowy odstąpił od szacowania kosztów uzyskania przychodów w tym zakresie. Ponadto odnośnie 2002r. organ I instancji stwierdził, że w lutym tego roku spółka cywilna zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 1.133,20zł poprzez zaewidencjonowanie w poz. 101 zdarzenia pt.: "storno pozycji 172 z 31.12.2001r. - błędnie zaksięgowana faktura". Dokonanie tej operacji stało się zbędne albowiem organ podatkowy przeprowadzając kontrolę skorygował w grudniu wydatki o tę kwotę. Nadto nie uznał za koszt uzyskania przychodów co do firmy "A" kwoty 874,92zł wynikającej z faktur wystawionych w okresie: luty - grudzień 2002r. przez "E" Sp. z o.o. w W., albowiem wydatek ten dotyczył opłat za usługi telekomunikacyjne w zakresie roamingu międzynarodowego, a w 2002r. firma nie prowadziła działalności importowo-eksportowej. E. i M. P. wnieśli odwołania od decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , domagając się ich uchylenia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm. - powoływana dalej jako: ustawa z 1991r.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, a co oznacza, że podatnik ma możliwość uwzględnienia w kosztach podatkowych wszelkich wydatków pod warunkiem wykazania, że zostały faktycznie poniesione i pozostają w związku przyczynowym z osiągniętym lub spodziewanym przychodem. Organ odwoławczy wskazał dalej, że spółka cywilna "B" w 2001 i 2002r. ewidencjonowała zdarzenia gospodarcze w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i w związku z tym - zgodnie z art. 24a ust. 7 ustawy z 1991r. była zobowiązana do przestrzegania postanowień Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 116, poz. 1222). Zgodnie z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia podstawą zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów są prawidłowe i rzetelne dowody. Dowodami tymi są m.in. faktury odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach (tj. dotyczących podatku od towarów i usług), które stwierdzają fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierają przy tym co najmniej wiarygodne określenie wystawcy i wskazanie stron uczestniczących w operacji gospodarczej. Organy podatkowe są uprawnione do kontroli czy wskazany podmiot zdarzenia gospodarczego brał udział w tym zdarzeniu oraz czy określony dowód opisuje transakcje, która faktycznie miała miejsce. W ocenie organu odwoławczego należy podzielić stanowisko organu I instancji, że faktury okazane przez wspólników spółki "B" dotyczące zakupu paliwa, w których jako ich wystawca figuruje firma "D" nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Stosownie do art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 1993r., Nr 11, poz. 50 ze zm.) i § 50 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 22 grudnia 1999r. (Dz.U. nr 109, poz. 1245 ze zm.) oraz od 26 marca 2002r. - § 48 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 27, poz. 268 ze zm.) - w każdym przypadku faktury wystawiane są co najmniej w dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca. Wystawca faktury (sprzedawca) zobowiązany jest do jej zaewidencjonowania w prowadzonej w tym celu ewidencji sprzedaży, która stanowi podstawę dla określenia wysokości zobowiązania podatku VAT. Jak prawidłowo ustalono w firmie "D" brak jest kopii faktur, których oryginały znajdowały się w spółce "B". Pod numerami zamieszczonymi na fakturach znajdujących się w spółce "B" firma "D" wystawiała faktury na sprzedaż dla innych kontrahentów, niż spółka "B", przy czym faktury różnią się również wartością sprzedaży netto, kwotą podatku VAT oraz datą wystawienia. Okoliczności te zdają się świadczyć o tym, że firma "D" nie zawierała transakcji handlowych ze spółką "B" w terminach wskazanych w fakturach. Ustaleń odnośnie firmy "D" dokonano w toku czynności sprawdzających przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i zostały poparte zeznaniami M.F. i W.C. - byłych pracowników Stacji Paliw w B. oraz P.B. Materiały ze śledztwa, zawierające m.in. wyjaśnienia w/w osób oraz opinię grafologa zostały przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przez Prokuratora Okręgowego, a organ podatkowy, postanowieniami z dnia [...] października 2004r. o nr nr [...] i [...], włączył je jako dowód w sprawie. Z materiałów tych wynika, co wskazał Prokurator, iż M.F. i W.C. skopiowali program komputerowy służący do wystawiania faktur sprzedaży paliwa dla klientów stacji, listę klientów stacji z adresami oraz sfałszowali pieczątki, a następnie wystawiali fikcyjne faktury na zakup paliwa i sprzedawali je osobom prowadzącym działalność gospodarczą. Wśród firm wskazanych przez M.F. znajduje się spółka "B" jako odbiorca "wystawianych" przez niego faktur na zakup paliwa (protokoły przesłuchań z dni: 11 września 2003r., 9 stycznia 2004r., 22 marca 2004r. oraz 29 września 2004r.). Wyjaśnienia M.F. potwierdzają wyjaśnienia W.C. oraz opinia grafologiczna. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż niezakończenie sprawy karnej przeciwko wymienionym wyżej osobom wpływa na ocenę składanych wyjaśnień - stwierdził, że organ podatkowy skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy podkreślił, że w konsekwencji zasadnym jest uznanie, że przedmiotowe faktury na zakup paliwa nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zatem jako dokumenty (dowody) nierzetelne nie mogą stanowić podstawy wpisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a wydatki z nich wynikające nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu spółki "B". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się jednak pogląd, że nie w każdym przypadku dysponowanie przez podatnika wadliwym dowodem pozbawia go możliwości uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu (wyrok NSA z 23 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 2066/01 - niepublikowany). Zakwalifikowanie wadliwie udokumentowanego wydatku do kosztów uzyskania przychodów uzależnione jest od spełnienia przez podatnika warunku: udowodnienia, a co najmniej uprawdopodobnienia innymi dowodami, że wydatki wynikające z zakwestionowanych dowodów faktycznie poniósł, a więc że zdarzenie gospodarcze uzasadniające ten wydatek istotnie miało miejsce. W niniejszej sprawie jednak - w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - brak jest podstaw do przyjęcia, że podatnik poniósł wydatki na paliwo w wysokości wynikającej z zakwestionowanych dokumentów, gdyż jakkolwiek na spornych fakturach znajduje się adnotacja o zapłacie za nie gotówką, to jednak postępowanie dowodowe wykazało, że podatnik nie dysponuje dowodami, które potwierdzałyby faktyczne poniesienie wydatków. Sam fakt uzyskiwania przychodów z działalności transportowej nie dowodzi wydatkowania kwestionowanych kwot. Fakt uzyskiwania przychodów świadczy jedynie o tym, że w działalności wykorzystywane było paliwo, przy czym - ze względu na ustalone okoliczności - nieznane jest źródło jego pochodzenia, a w dalszej kolejności okoliczność ponoszenia jakichkolwiek wydatków na jego nabycie i w konsekwencji wysokość kwoty ewentualnie wydatkowanej w celu jego nabycia. Poniesieniu zakwestionowanych wydatków zaprzecza też analiza sporządzonych przez podatnika zestawień, w których wykazał zakup paliwa (bez faktur wystawionych przez "D") oraz usługi transportowe świadczone przy użyciu poszczególnych samochodów, bowiem uwzględniając poszczególne dane w powiązaniu z zakwestionowanymi fakturami zauważyć można, iż brak jest np. dowodu na zakup paliwa w miesiącu marcu dla niektórych z używanych samochodów, mimo iż wykazywane są jako pojazdy przy użyciu których w tym okresie świadczono usługi transportowe. Nie można przyjąć, że podatnik posiadał zapasy paliwa, gdyż wg jego oświadczenia nie posiadał zbiorników do jego przechowywania. Nie można również przyjąć ewentualnego wykorzystywania paliwa zatankowanego w poprzednim miesiącu, bo wynika to z porównania pojemności baku i ilości zużytego paliwa przez samochód; występuje sytuacja, w której wykazywany jest zakup paliwa dla określonego samochodu w ilości znacznie przekraczającej pojemność jego baku. Potwierdzenie nierzetelności tych danych wykazywanych przez podatnika znajduje się również w oświadczeniu o średnim zużyciu paliwa - złożonym przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność transportową w podobnym zakresie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że podatnik udowodnił lub co najmniej uprawdopodobnił, że poniósł zakwestionowane wydatki na zakup paliwa. Poza zakwestionowanymi fakturami podatnik nie przedstawił innych dokumentów wskazujących na to, że faktycznie poniósł wydatki, wynikające z przedmiotowych faktur. Faktury jako wadliwe materialnie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania kosztów uzyskania przychodów w zakresie wydatków na paliwo. W rozpatrywanej sprawie istniały dane pozwalające na określenie podstawy opodatkowania bez konieczności zastosowania instytucji szacunku, w tym szacunku kosztów uzyskania przychodów. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2005r. wnieśli E. i M. P., domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego oraz zarzucając naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z 1991r. W uzasadnieniach skarg podniesiono, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o błędnie ustalone ilości zużycia paliwa i drastycznie zaniżone, poprzez urzędnicze wyliczenia zużycie paliwa przez ciągniki siodłowe DAF, SCANIA i inne oraz nie uwzględniono w ogóle zużycia paliwa przez wózki widłowe, które jeździły po placu magazynowym przeładowując tony materiałów budowlanych oraz samochodów dostawczych, które dostarczają zakupiony towar nieodpłatnie do klientów. Wskazano na procentowy udział sprzedaży usług transportowych w całej wartości sprzedaży spółki "B". Został naliczony i zapłacony należny podatek VAT, a kwota sprzedaży w całości weszła do opodatkowania podatkiem dochodowym. Podane uzasadnienie przez organy, iż wydatki na zakup paliwa wynikające z zakwestionowanych faktur, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu, bo kopii tych faktur nie posiadała firma "D" i że faktury te są wadliwe oraz, że pojemność baków w samochodach była mniejsza od ilości tankowanego paliwa ujętego w fakturach oraz, że samochody DAF i SCANIA mogły zużywać od 40-44 l paliwa - jest teoretyczno-urzędnicze. Dowody złożone przez podatnika w trakcie toczącego się postępowania oraz zeznania świadków - kierowców uznane zostały za niewiarygodne, z czym podatnik się nie zgadza. Organy zakwestionowały przedstawione przez podatnika zestawienie - rozliczenie zakupionego paliwa u innych odbiorców niż firma "D" i ilość przejechanych kilometrów, w powiązaniu z uzyskaną wartością sprzedaży usług transportowych. Ze sporządzonych dokumentów okazało się, że po odrzuceniu z kosztów uzyskania przychodów paliwa zakupionego na stacji Brzeźnica samochód ciężarowy SCANIA czy DAF w okresie zimy zużywałby zaledwie 17,3 l paliwa na 100km - co jest nieprawdą. Nie uwzględniono również zużycia paliwa przez wózki widłowe i samochody dostawcze. Logicznym jest, że część paliwa musiała być tankowana do kanistrów i beczki 200 l, aby wózki widłowe nie musiały jeździć "na tankowanie" do stacji paliw, co zresztą jest sprzeczne z prawem o ruchu drogowym. Podkreślono, że uzyskiwany przychód uzasadnia poniesienie kosztów uzyskania przychodów, w szczególności jeśli weźmie się pod uwagę, że na koszt usługi transportowej, poza wydatkiem na opłacenie kierowcy, kosztami zużycia samochodu czyli amortyzacją, niezbędnym jest poniesienie wydatku na zużyte paliwo. Jeżeli jednak podnoszone argumenty nie przekonały organów podatkowych, to powinny one stosownie do art. 23 Ordynacji podatkowej, określić podstawę opodatkowania w drodze oszacowania. Podkreślono również, że Dyrektor Izby Skarbowej w decyzjach z dnia [...] września 2004r. wskazywał na możliwość szacunku. Skarżący podnieśli, że podatnik wbrew stanowisku organów nie tylko uprawdopodobnił, ale wręcz udowodnił że poniósł zakwestionowane wydatki na zakup paliwa. Odnośnie 2001r. podniesiono, iż nieprawdą jest, że w dokumentach podatnika nie było dwóch faktur o nr nr: [...] i [...]. W czasie kontroli były dwie osoby z prokuratury wraz z jedną osobą z Urzędu Skarbowego i wyciągali faktury, jak też część zabrali i do dnia 30 maja 2005r. faktur tych nie zwrócono. Podano również, że odnośnie 2001r. skarżący nie kwestionują kwoty 1.133,00zł wynikającej z faktury wystawionej przez firmę "C", skoro została ta faktura dwa razy zapisana, zaś odnośnie 2002r. kwot: wynikających z faktury dokumentującej wydatek za usługi w zakresie roamingu międzynarodowego w firmie "A" (874,92zł); z tytułu zapłaty składek na ubezpieczenie AC i z tytułu wydatku na reklamę objętą limitem. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są nieuzasadnione. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 1991r. kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy, co oznacza iż warunkiem uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest to, aby został rzeczywiście poniesiony przez podatnika i pozostawał w związku przyczynowym z osiągniętym lub spodziewanym przychodem. Trafnie skonstatował Dyrektor Izby Skarbowej - powołując się na orzecznictwo sądowe - że z przepisów ustawy nie wynika by dysponowanie przez podatnika wadliwym dowodem w rozumieniu przepisów dotyczących warunków, jakim powinny odpowiadać faktury, aby uznać je za niewadliwe - w każdym przypadku pozbawiało go możliwości uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Wydatek poniesiony, nawet na podstawie wadliwego dowodu księgowego, dokumentującego określoną transakcję handlową, może być uznany za koszt uzyskania przychodu, jeżeli służy osiągnięciu przez podatnika tego przychodu (wyrok NSA z 23 września 2003r. sygn. akt SA/RZ 2066/01 - nie publikowany). Za ugruntowaną należy uznać linię orzeczniczą, wg której warunkiem uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest wykazanie przez podatnika innymi dowodami, że zdarzenie gospodarcze uzasadniające ten wydatek istotnie miało miejsce (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1995r. sygn. akt SA/Rz 151/94 - nie publikowany; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2002r. sygn. akt III SA 3431/00 - Doradca Podatkowy z 2002r., nr 7-8, poz. 82). Tezy wynikające z powyżej przytoczonych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzą do wniosku, że dla uznania danego wydatku za element kosztów uzyskania przychodów nie wystarcza samo ustalenie, że osiągnięto przychód, gdyż w obowiązującym porządku prawnym w zakresie prawa podatkowego nie znajduje podstawy prawnej zasada formułowana przez skarżących zarówno w odwołaniach od decyzji wydanych przez organ I instancji jak i w skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż osiągnięcie przychodu bez poniesienia kosztów jest nielogiczne (tak też NSA w wyroku z dnia 2002r. sygn. akt I SA/Wr 459/01). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wynikający z powoływanych wyroków. Podkreślić więc należy, że powoływanie argumentu, iż niezbędny był wydatek na zakup paliwa - jako jeden z elementów wydatków, aby usługi transportowe mogły być świadczone nie prowadzi do obalenia stanowiska reprezentowanego przez organy podatkowe. Jak już wspomniano podatnik musi udowodnić, a przynajmniej uprawdopodobnić, że poniósł dane wydatki, a w okolicznościach przedmiotowej sprawy wykazać, iż mimo wadliwości dotyczącej faktur, zdarzenia gospodarcze, opisane w tych fakturach, miały miejsce, a więc iż rzeczywiście poniesiono wydatki na zakup paliwa w stacji paliw B. Organy podatkowe kwestionując twierdzenia skarżących, iż mimo wadliwości faktur, zostały poniesione wydatki na zakup paliwa, powołały się na dowody zgromadzone, a następnie ocenione w toku postępowania podatkowego. Brak jest podstaw do twierdzenia, iż w trakcie postępowania dowodowego naruszono zasadę zupełności, skoro nawet skarżący nie kwestionują, iż przeprowadzono wszystkie dostępne dowody, natomiast zwalczają dokonaną przez organy ocenę zebranych dowodów. Wyjaśnić należy, że ocena dowodów należy do organu rozstrzygającego sprawę podatkową i nie może być ona skutecznie kwestionowana w postępowaniu sądowo-administracyjnym, o ile organ nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że dokonując oceny dowodu należy wziąć pod uwagę zasady logiki, nauki i doświadczenia życiowego, a nadto poza oceną dowodu w aspekcie tych zasad i treści tego dowodu, dokonywać oceny w kontekście innych zgromadzonych dowodów. Niezbędnym jest również, aby organ po dokonaniu tej oceny dał jej wyraz w przekonującym uzasadnieniu decyzji. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza również, że jeżeli organ respektując reguły tej zasady, dokona na podstawie ocenionych dowodów ustaleń faktycznych, to ustalenia te nie mogą być skutecznie zwalczone przez stronę skarżącą, nawet jeśli odmienna ocena dowodów dokonana przez stronę mogłaby prowadzić do ustaleń odmiennych niż dokonał tego organ. Wyjaśnić należy, że Sąd - z powodu ustawowych uregulowań - nie rozstrzyga spraw podatkowych, a więc nie dokonuje własnej oceny dowodów, a następnie własnych ustaleń faktycznych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy argumenty przytoczone w skargach, a dotyczące oceny zgromadzonych w sprawie dowodów nie dają Sądowi asumptu do własnej oceny dowodów, ale zobowiązują Sąd do oceny czy przedstawione argumenty mogą prowadzić do zakwestionowania oceny dowodów dokonanej przez organ. Argumenty przytoczone w skargach nie mogą prowadzić do zakwestionowania oceny dowodów dokonanej przez organy, gdyż ocena ta jest logiczna, wewnętrznie spójna, uwzględnia treść dowodów i wzajemne ich powiązanie. Odnosząc się do zarzutów skarg należy podkreślić, że niezakończenie postępowań karnych, nie stanowi przeszkody do włączenia w poczet materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, z tym że te dowody - tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie - podlegają swobodnej ocenie organów podatkowych rozstrzygających sprawę podatkową. Same skargi nie kwestionują treści tych dowodów, a uwypuklają - co już wyżej wskazano - ich zdaniem - przedwczesność powołania się na te dowody wobec niezakończenia postępowań karnych. Skoro jednak ta ostatnia okoliczność nie ma znaczenia dla rezultatów postępowania dowodowego w sprawie podatkowej, to w konsekwencji zarzuty podnoszone przez skarżących są w tym zakresie bezskuteczne. Zatem nie można zakwestionować ustaleń dokonanych przez organy, iż przedmiotowe, sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a więc za uprawnione należy uznać stanowisko organów, iż wydatki wynikające z tych faktur nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu. Skarżący nie wykazali, że zdarzenia wynikające z tych faktur miały miejsce. Przechodząc do kwestii przedstawionych przez podatników zestawień odnośnie zużytego paliwa w związku z uzyskanym przychodem z tytułu prowadzonej działalności - w aspekcie zarzutów i argumentów podnoszonych w skargach, iż ocena tych zestawień dokonana przez organy jest nielogiczna, sprzeczna nawet z oświadczeniem innego przedsiębiorcy świadczącego podobne usługi, w zakresie ilości zużytego paliwa, możliwości magazynowania zakupionego paliwa przez podatników w celu zatankowania wózków widłowych - podkreślić należy, że autorzy skargi nie zauważają, iż zaniżone zużycie paliwa, nie uwzględniające obciążenia pojazdu, temperatury otoczenia, nie spełnienia danych technicznych gwarantowanych przez producenta, są konsekwencją wyeliminowania z kosztów uzyskania przychodów wydatków na paliwo wynikających z zakwestionowanych faktur, w których jako wystawiającego wskazano firmę "B". Stąd też traci aktualność, jako mający mieć determinujące znaczenie na wynik sprawy, spór co do treści oświadczenia skarżącego M.P. odnośnie posiadania przez podatników w spółce cywilnej "B" pojemników na magazynowanie i przechowywanie paliwa do wózków widłowych. Odnośnie braku faktur o nr nr: [...] i [...] i zarzutów w skardze odnośnie tego faktu należy wyjaśnić, że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - w skrócie p.p.s.a.) i wobec zawartości akt brak podstaw do potwierdzenia zarzutu. Należy podzielić stanowisko organów zaprezentowane w zaskarżonych do sądu decyzjach, iż w takich okolicznościach brak jest podstaw do oszacowania kosztów uzyskania przychodów. Z tych wszystkich względów Sąd skargi oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło