I SA/Rz 328/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku E. G. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 16 lipca 2010 r. E. G., zam. [...], zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ją od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...). W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo ciężkim położeniu, gdyż prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła straty za 2009 r. w wysokości 21 000 zł, a ona sama, cierpiąc na dolegliwości zdrowotne, z czym wiąże się konieczność ponoszenia kosztów leczenia, utrzymuje jeszcze dwoje nieletnich dzieci. Wnioskodawczyni podała, że jej dochody ze wspomnianej wyżej działalności wynoszą ok. 2200 zł brutto miesięcznie, zaś na wydatki składają się: opłaty za media 600 zł, koszty leczenia 250 zł, odsetki od kredytu 150 zł i pozostałe koszty utrzymania w wysokości 1200 zł. Odnośnie posiadanego majątku wnioskodawczyni podała jedynie nieruchomość rolną o pow. 0,41 ha. Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2010 r. wezwano E. G. do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego, rodzinnego i uzyskiwanych dochodów, w szczególności poprzez podanie informacji o stanie cywilnym, złożenie oświadczenia odnośnie warunków mieszkaniowych, ewentualnych dochodów i uzyskiwanego wsparcia przez jej dzieci, przedłożenie kopii zeznań podatkowych, udokumentowanie wysokości wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wnioskodawczyni wyjaśniła, że dzieci nie uzyskują żadnych dochodów, poza wsparciem od ojca w wysokości 400 zł miesięcznie. Wraz z nią zamieszkują u dorosłej córki u której ma ona dożywocie. Wnioskodawczyni zadeklarowała również posiadanie jednego samochodu dostawczego, rok produkcji 1988, dwóch naczep i samochodu Mercedes Vito z 1998 r., które, jak podkreśliła, są mocno wyeksploatowane i wymagają remontu. Do przedmiotowej odpowiedzi załączone zostały: kserokopia umowy kredytu konsumpcyjnego z dnia 10 kwietnia 2009 r., którego poręczycielem został H. G., zam. [...], harmonogram spłaty tego kredytu, którego saldo na dzień 31 lipca 2010 r. wyniosło 15 005 zł, natomiast rata, płatna do tego dnia wyniosła wraz z odsetkami 469,55 zł, kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. [...], w przedmiocie zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy E. G., a pozwanym H. G., z dniem 3 lipca 2002 r., kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2010 r., w których wykazano podstawy opodatkowania w wysokości od 2500 zł do 2646 zł, za wyjątkiem lutego 2010 r., w którym to miesiącu podstawa opodatkowania, zgodnie z deklaracją, wyniosła 202 955 zł (w tym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego towarów 78 999 zł) oraz kserokopię zeznania podatkowego PIT-36, za 2009 r. W przedmiotowym zeznaniu wnioskodawczyni wykazała stratę z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 21 341,83 zł oraz dochód, wymieniony w poz. 50 zeznania (emerytury – renty oraz inne świadczenia o których mowa w art. 34 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) w wysokości 3 356,29 zł. E. G. oświadczyła także, że nie zbierała faktur i rachunków na zakupione produkty i usługi, bo nie miała takiej potrzeby, a ponadto nie miała takiego obowiązku. Z treści art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżąca w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania przedmiotowych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna złożyć wiarygodne oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów oraz sytuacji osobistej, co wynika z brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 P.p.s.a. zobowiązana jest również do złożenia dodatkowego oświadczenia na wezwanie, w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające. W niniejszej sprawie oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, złożone na druku PPF, z uwagi na niekompletność, nie pozwalało na właściwą ocenę sytuacji osobistej i majątkowej wnioskodawczyni. Z tego też względu została ona wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień w tym przedmiocie, poprzez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i przedłożenie stosownych dokumentów. E. G. jedynie częściowo wykonała wezwanie, gdyż nie przedłożyła kserokopii jakichkolwiek kopii faktur i rachunków, wskazujących na wysokość ponoszonych przez nią wydatków, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Podkreśliła jednocześnie nie gromadziła tych dokumentów, do czego z resztą nie była zobligowana. Mając na uwadze fakt, iż we wniosku określiła wysokość wydatków ponoszonych z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz i telefon na kwotę 600 zł należy stwierdzić, że nieposiadanie przez nią jakiegokolwiek rachunku czy faktury, dokumentującej poczynione na ten cel wydatki jest mało prawdopodobne. Podkreślić bowiem należy że nie została ona wezwana o konkretne rachunki, ale jakiekolwiek, mogące poświadczyć wiarygodność deklaracji co do wysokości wydatków na media, określonych na kwotę 600 zł. Kwestia ta jest bardzo istotna dla oceny zasadności wniosku, albowiem E. G. deklaruje, że wraz z małoletnimi dziećmi zamieszkuje u pełnoletniej córki, powstają więc uzasadnione wątpliwości co do faktu ponoszenia przez nią tych kosztów, a przynajmniej co do ich rzeczywistej wysokości oraz ewentualnego stopnia, w którym partycypuje ona w ich ponoszeniu. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów w tym samym domu zamieszkuje jeszcze mąż wnioskodawczyni, który również powinien partycypować w kosztach jego utrzymania. E. G. podkreśliła także, że nie pozostaje z mężem we wspólności ustawowej, na dowód czego przedłożyła kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w J. Odnosząc się do tego stwierdzenia należy zaznaczyć, że pozostawanie przez małżonków w rozdzielności majątkowej nie znosi między nimi obowiązku wzajemnego wspierania się, który to obowiązek wynika z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zniesiony być może jedynie poprzez orzeczenie separacji lub rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód. Poza tym, nawet w takiej sytuacji małżonkowie są zobowiązania do zaspokajania potrzeb rodziny, w myśl art. 27 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z tego też względu fakt pozostawania wnioskodawczyni w związku małżeńskim nie pozostaje obojętny na ocenę spełnienia przez nią przesłanek, od których spełnienia ustawodawca uzależnia przyznanie prawa pomocy. Nie sposób bowiem ocenić dogłębnie jej sytuacji materialnej w oderwaniu od sytuacji małżonka. Niezależnie jednak od powyższego, jak to wyżej zauważono – H. G. (małżonek wnioskodawczyni) zamieszkuje pod tym samym adresem, a w dodatku jest poręczycielem zaciągniętego przez nią kredytu, co wskazuje na to, że nie sposób wykluczyć chociażby częściowego wspierania wnioskodawczyni. Wyłączenie wspólności ustawowej ma co do zasady skutek wobec osób trzecich i nie wpływa bezpośrednio na kwestię zaspokajania potrzeb rodziny. E. G. nie odniosła się także do sformułowanego w wezwaniu pytania o przeznaczeniu środków uzyskanych z zaciągniętego kredytu, chociaż należy w tym miejscu nadmienić, że domagając się przyznania prawa pomocy, ze środków publicznych, nie można zasłaniać się spłatą wcześniej zaciągniętych zobowiązań cywilnoprawnych, gdyż brak jest podstaw prawnych do przyznania pierwszeństwa ich realizacji. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni nie sposób nie zauważyć także, że w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w szczególności w miesiącu lutym 2010 r. odnotowano znaczny obrót, związany między innymi z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów, tym samym, oceniając dochodowość prowadzonej działalności gospodarczej nie sposób opierać się jedynie na danych wynikających z zeznania podatkowego za 2009 r., wykazującego stratę. Strata podatkowa wykazana za 2009 r., będąca skutkiem zastosowania poszczególnych instytucji prawnych, przewidzianych regulacjami prawa podatkowego, nie może być bowiem utożsamiana jednoznacznie z ujemnym wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej. Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach jest niepełne, wewnętrznie niespójne i wybiórcze, tym samym należy stwierdzić, że nie wykazała ona w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.