I SA/Rz 328/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca E. G. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na formularzu urzędowym PPF podała, że wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną Prowadzona przez nią firma w 2009 r. poniosła stratę w wysokości 21 000 zł. Z przedmiotowego oświadczenia wynika także, że skarżąca uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2 200 zł miesięcznie, z czego utrzymuje siebie i dwoje uczących się dzieci, ponosząc wydatki z tytułu: opłat za energię elektryczną, gaz i telefon w wysokości 600 zł, kosztów leczenia 250 zł i pozostałych kosztów utrzymania w kwocie 1200 zł. Spłaca także kredyt w wysokości 13 000 zł, uiszczając tytułem odsetek 150 zł miesięcznie. E. G. podała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 0,41 ha. Innego majątku nie posiada. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia odnośnie stanu rodzinnego i majątkowego, w szczególności poprzez podanie informacji odnośnie stanu cywilnego, dochodów uzyskiwanych przez jej dzieci i ich majątku, udzielenie informacji dotyczących warunków mieszkaniowych, posiadanych środkach transportu, przedłożenie kopii zeznania podatkowego za 2009 r. oraz deklaracji składanych w podatku od towarów i usług, dokumentów dotyczących zobowiązań kredytowych oraz kopii faktur i rachunków za media, skarżąca stwierdziła, że jest osobą zamężną, jednakże od 2002 r. ma zniesioną wspólność ustawową małżeńską. Zamieszkuje natomiast u dorosłej córki, u której ma dożywocie. Odnośnie posiadanych pojazdów mechanicznych podała, że ma dwa samochody dostawcze i dwie naczepy, jednakże sprzęt ten jest wyeksploatowany i nadaje się do remontu. Skarżąca przedłożyła ponadto: kopię zeznania podatkowego za 2009 r., kopie deklaracji VAT za okres od stycznia do maja 2010 r., odpis wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 18 listopada 2004 r., w przedmiocie zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, a także harmonogram spłaty kredytu wraz z umową o udzielenie kredytu konsumpcyjnego z dnia 10 kwietnia 2009 r. Spłata przedmiotowego kredytu, (rozłożona do dnia 9 kwietnia 2014 r.) została poręczona przez męża skarżącej H. G., zamieszkałego pod tym samym adresem co skarżąca – tj. M. 82 A. Z przedłożonych deklaracji VAT wynika z kolei, że podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w okresie od stycznia do maja 2010 r. nie przekraczała kwoty 2646 zł, za wyjątkiem lutego 2010 r., za który to miesiąc podstawa opodatkowania została wykazana w kwocie 202 955 zł. Odnośnie dochodów uzyskiwanych przez dzieci skarżąca stwierdziła, że otrzymują one wsparcie od ojca w wysokości 400 zł miesięcznie. Nie posiadają przy tym żadnych innych dochodów. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. E. G. od tego postanowienia wniosła sprzeciw. W jego treści podkreśliła, że mąż przyczynia się do utrzymania rodziny uiszczając jedynie kwotę 400 zł na rzecz dzieci. Przedłożyła jednocześnie poświadczenie zameldowania, wystawione przez Urząd Gminy w N., z którego treści wynika, że H. G. zamieszkiwał w M. pod numerem 123 od dnia 25 stycznia 2007 r. do dnia 13 lipca 2010 r. Skarżąca przedłożyła także kopie rachunków za prąd, gaz, telefon i Internet, wystawionych na H. G., dokumentujących wydatki poniesione na ten cel. Wyjaśniła jednocześnie, że zostały one wystawione na jej męża (rachunki za prąd i gaz), gdyż umowy o dostawę tych mediów zostały zawarte wiele lat temu. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła również kopie nakazów zapłaty: wydanego przez Sąd Okręgowy w K. z dnia 11 września 2009 r. i Sąd Rejonowy w K. z dnia 20 sierpnia 2009 r. nakazujące zapłatę pozwanym na rzecz skarżącej kwot 78 137,96 zł i 2 911,74 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W jej ocenie okoliczności te potwierdzają trudną sytuacje prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, w związku z niezrealizowaniem płatności przez jej kontrahentów. Do sprzeciwu dołączony został także nakaz zapłaty, wydany przez Sąd Rejonowy w C. w dniu 5 stycznia 2010 r. nakazujący zapłatę pozwanemu A. W. na rzecz firmy "A" Sp. z o.o. w C. kwoty 34 000 zł, wraz z odsetkami, a także nota księgowa wystawiona przez wyżej wymienioną spółkę dla skarżącej na kwotę 1 291 zł, z tytułu wpisu uzupełniającego w sprawie cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać konkretne okoliczności przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Może to uczynić jedynie poprzez złożenie wiarygodnego i kompletnego oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym, a także wysokości uzyskiwanych dochodów. Oświadczenie to winno być złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy lub też w wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie art. 255 P.p.s.a. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy jednak stwierdzić, że nie sposób przyjąć, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ złożone przez nią oświadczenie budzi wątpliwości co do jego wiarygodności. Przede wszystkim skarżąca podkreśla, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, powołując się na fakt zniesienia wspólności ustawowej. Jednakże, samo zniesienie wspólności ustawowej nie wyklucza prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Nie ma ku temu przeszkód natury prawnej, a ponadto z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika wręcz obowiązek wzajemnego wspierania się małżonków, niezależnie od formy ustroju majątkowego. Tym samym powoływanie się na tę okoliczność nie może przesądzać prawdziwości twierdzeń skarżącej. Ponadto, wątpliwości w tym zakresie budzi także treść informacji podanych w oświadczeniach skarżącej oraz treść przedłożonych przez nią dokumentów. Zwrócić uwagę w tym wypadku należy bowiem na fakt, że zgodnie z zapisem umowy kredytowej, spłata tego kredytu została poręczona przez męża skarżącej – H. G., zamieszkałego pod tym samym co ona adresem. Co prawda wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego skarżąca przedłożyła poświadczenie zameldowania, z którego wynika, że był on w tym czasie gdzie indziej zameldowany, tj. w M. pod numerem 123, pod którym to adresem skarżąca, zgodnie z wypisem z ewidencji działalności gospodarczej, prowadzi zakład główny swojego przedsiębiorstwa, jednakże w tym miejscu należy podkreślić, że miejsce zameldowania, wynikające z regulacji administracyjnoprawnych, nie jest tożsame z miejscem zamieszkania, którego ustalenie wymaga odwołania się do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie zaś z art. 25 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest ono więc tożsame z miejscem zameldowania, tak więc przedłożone przez skarżącą poświadczenie zameldowania nie rozstrzyga wątpliwości w tym zakresie. Wątpliwości budzi także podana przez skarżącą wysokość kosztów ponoszonych na utrzymanie domu. Mając na względzie to, że wraz z dziećmi zamieszkuje ona u córki, nie sposób, na podstawie przedstawionych informacji i dokumentów, ocenić wysokości rzeczywiście ponoszonych z tego tytułu wydatków. Rodzi się tutaj bowiem pytanie, w jakim stopniu skarżąca jako lokator ponosi ciężar tych wydatków, a w jakim stopniu są one pokrywane przez właścicielkę domu. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że koszty te, określone na kwotę 600 zł są pokrywane w całości przez skarżącą, z wyłączeniem właścicielki. Nie wynika to także z dowodów wpłaty na których jako zleceniodawca, a więc osoba je opłacająca, figuruje H. G.. Niezależnie od tego wysokość tych rachunków nie pozwala na przyjęcie, że koszty utrzymania domu wynoszą 600 zł miesięcznie. Skarżąca powołuje się także na trudną sytuację finansową prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, podając że odnotowała stratę za 2009 r. oraz aktualnie niskie obroty. Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, że fakt odnotowania straty, w kontekście przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie przesądza tego, że określona działalność jest deficytowa. Strata może bowiem wynikać z poczynionych inwestycji. Co zaś się tyczy obrotów, to istotnie, ze złożonych deklaracji wynika że nie były one wysokie, nie dotyczy to jednak lutego 2010 r., w których podstawa opodatkowania została wykazana w kwocie 202 955 zł. Zwrócić uwagę tutaj należy także na to, że jeżeli chodzi o czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów to podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług od tych czynności wyniosła 78 999 zł. Okoliczność ta poddaje więc w wątpliwość twierdzenia skarżącej, co do złej kondycji prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa. Tak samo nie sposób oprzeć się w tym zakresie na przedłożonych wraz ze sprzeciwem nakazach zapłaty, albowiem zostały one wydane prawie rok temu, a brak jest informacji czy wskazane w nich należności zostały uiszczone przez dłużników, wyegzekwowane czy też uwzględnione w ramach rozliczenia prowadzonej działalności jako wierzytelności nieściągalne. Z przedłożonego nakazu zapłaty z dnia 5 stycznia 2010 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w C. oraz noty księgowej wystawionej przez "A" Sp. z o.o. wynikałoby natomiast, że skarżąca zbyła przynajmniej część swoich wierzytelności, co również ma wpływ na ocenę stanu przedsiębiorstwa, stanowiąc argument, który nie potwierdza stanowiska skarżącej, co do jej złego położenia. Odnośnie podnoszonej w sprzeciwie okoliczności przebywania na zwolnieniu lekarskim skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia lekarskiego, ani nie wskazała na co choruje, dlatego Sąd nie jest w stanie ocenić czy istotnie okoliczność ta wpływa, a jeśli tak - w jakim stopniu, na jej sytuację materialną. W związku powyższym, wobec niewykazania przez skarżącą spełnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, o oddaleniu wniosku.