I SA/Rz 352/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-30
Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, kwestionując zeznanie podatkowe i określając inną wysokość zobowiązania podatkowego, powinien zbadać i ocenić prawidłowość wykazanych przez podatników przychodów z tytułu najmu lokali użytkowych, a nie ograniczać się jedynie do kontroli kosztów uzyskania przychodów i odliczeń od podatku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy, kwestionując zeznanie podatkowe i określając inną wysokość zobowiązania podatkowego, ma obowiązek zbadać i ocenić prawidłowość wykazanych przez podatników przychodów z tytułu najmu lokali użytkowych, a nie ograniczać się wyłącznie do kontroli poniesionych kosztów uzyskania przychodów oraz prawidłowości dokonanych odliczeń od podatku. Brak takiego działania organów stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organy podatkowe wyłączyły z kosztów uzyskania przychodów pewne wydatki oraz ograniczyły ulgę remontową. Skarżący zarzucili bezzasadne połączenie przychodów z najmu lokali niemieszkalnych z innymi przychodami i niekonsekwencję organów w traktowaniu skarżącego jako właściciela budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, określenie, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi R. i J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących R. i J. B. solidarnie kwotę 458 zł. (słownie: czterysta pięćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Rz 352/04
- Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004r. (nr [...]) określającą R. i J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w wysokości 15.243,90 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w dniu 30 kwietnia 2003r. R. i J. B. złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego w 2002 roku dochodu małżonków na formularzu PIT-37. Tego samego dnia podatnicy złożyli drugą wersję zeznania rocznego na formularzu PIT-36, a w dniu 30 lipca 2003r. złożyli korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu małżonków na formularzu PIT-36 wraz z załącznikami. W złożonej korekcie podatnicy zadeklarowali po stronie męża dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy, z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, z tytułu działalności wykonywanej osobiście i z tytułu najmu oraz po stronie żony z tytułu emerytur-rent. Od dochodu swego J. B. odliczył składki wpłacone na ubezpieczenie społeczne oraz na rzecz organizacji do których przynależność jest obowiązkowa. Podatek dochodowy małżonków wyliczony od 1/2 dochodu tj. od kwoty 54.238,00 zł. wyniósł 23.361,20 zł. Podatek ten pomniejszyli podatnicy o kwotę 6459,30 zł. stanowiącą wpłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz o kwotę 4278,84 zł. stanowiącą 19% wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego.
W toku postępowania podatkowego organy podatkowe wyłączyły z kosztów uzyskania przychodów:
1) kwotę 4698,97 zł. stanowiącą wydatek związany z używaniem prywatnego samochodu osobowego nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych w działalności gospodarczej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j. Dz.U. z 2000r., nr 4, poz. 176 z późn. zm.)
2) kwotę 631,09zł. stanowiącą nieprawidłowe wyliczenie wysokości ubezpieczenia budynku, ubezpieczenia deliktowego oraz podatku od nieruchomości.
Organy podatkowe pomniejszyły ponadto zgłoszony przez podatnika przychód z najmu lokali niemieszkalnych o kwotę 408,20zł. stanowiąca podatek VAT, doprowadzając w ten sposób- na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.) - przedmiotowy przychód do wartości netto.
Ponadto organy podatkowe zmniejszyły - na podstawie art. 27a ust.1 pkt 1 i ust.2-17 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych- wydatki poniesione przez podatników na remont i modernizację budynku, uznając iż podatnicy mieli prawo do zastosowania ulgi jedynie z tytułu wydatków w kwocie 1604,56 zł. poniesionych na remont zajmowanego przez siebie lokalu na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego mieszczącego się na pierwszym piętrze w/w budynku. W 2002r. podatnicy- jak stwierdziły organy podatkowe- nie dysponowali tytułem prawnym do pozostałych lokali t.j. na drugim i trzecim piętrze w/w budynku. Lokal na drugim piętrze zajmowała w 2002r. -"jako lokator i spadkobierca"- J. S., natomiast lokal na trzecim piętrze- nie został przekazany w drodze testamentu R. B. przez jej ojca S. S., który niegdyś zamieszkiwał w tym lokalu, bowiem on sam nie stał się właścicielem owego lokalu. S. S. i jego rodzeństwo nie przeprowadzili postępowania spadkowego po S. S. Ostatecznie postępowanie spadkowe zostało zakończone dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 marca 2003r.
W konkluzji organy podatkowe stwierdziły, iż podatnicy wymienili w zajmowanym przez siebie lokalu na I piętrze 6 okien i parapetów, a zatem wielkość wydatków związanych z tą wymianą stanowi iloczyn ilości i wartości brutto okien i parapetów oraz 6/16 wartości ich montażu tj. 1604,56 zł. Dodatkowo organy podatkowe zauważyły- powołując się na oświadczenie podatnika J. B., iż wydatki remontowe w budynku pokryte zostały ze środków pochodzących z najmu lokali użytkowych położonych na parterze, które "teoretycznie stanowiły dochody wszystkich spadkobierców po S. S., a którymi to zarządzał z ich upoważnienia- J. B.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. i J. B. zarzucili bezzasadne połączenie przychodów z najmu lokai niemieszkalnych z przychodami "z gabinetu lekarskiego" prowadzonego przez podatnika, a w konsekwencji przyjęcie, iż przekroczył on limit przychodu zwolnionego od podatku VAT. W uzasadnieniu skargi podatnicy wyjaśnili, iż od 1995r. aż do prawomocnego wyroku sądu J. B. był administratorem budynku. Okoliczność tę potwierdzili wszyscy spadkobiercy. W tym czasie cały przychód z najmu lokali niemieszkalnych w tym budynku był przeznaczony na remonty i modernizację budynku oraz na bieżące wydatki eksploatacyjne, z tym że wszystkie wydatki musiały być zaakceptowane przez spadkobierców. Przychody z najmu były przychodami wszystkich spadkobierców, w związku z czym nie powinny być łączone z innymi przychodami podatnika. Łącząc przychody z najmu z przychodami z innych źródeł organy podatkowe potraktowały skarżącego jako właściciela budynku, z drugiej zaś strony pozbawiły go prawa do odliczenia w pełnej kwocie ulgi remontowej. Wskazując na powyższą niekonsekwencję podatnik złożył wniosek o "zawieszenie obowiązku płacenia podatku VAT" i o zwrot bezzasadnie pobranego podatku VAT za lata 2001-2003r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja określająca R. i J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r., w związku z czym żądania skargi dotyczące podatku VAT nie mogą być uwzględnione.
Przechodząc do istoty sporu, tj. zasadności ograniczenia ulgi z tytułu wydatków na remont i modernizację do lokalu mieszkalnego na I piętrze przedmiotowego budynku, to Sąd podziela- co do zasady - stanowisko organów podatkowych, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy podatnicy mogli zmniejszyć swój podatek dochodowy o kwotę wydatkowaną wyłącznie na remont lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego. Z akt sprawy wynika, że w 2002r. podatnicy zajmowali na podstawie decyzji Naczelnika Miasta S. o przydziale lokalu z dnia 17 kwietnia 1981r. lokal mieszkalny mieszczący się na I piętrze w/w budynku, a zatem lokal ten zajmowali na podstawie tytułu prawnego, o którym mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. g cyt. ustawy o p.d.os.f.
Bezsporne jest również między stronami, że w stosunku do lokalu mieszkalnego znajdującego się na II piętrze w/w budynku podatnicy nie dysponowali żadnym tytułem prawnym. Odnośnie zaś lokalu mieszkalnego znajdującego się na III piętrze podatnicy w toku postępowania podatkowego nie przedstawili dostatecznych dowodów na potwierdzenie swego prawa do tegoż lokalu, a zatem stanowisko organów podatkowych przyjmujące, iż podatnicy nie dysponowali w roku 2002 tytułem prawnym do tego lokalu jest zasadne.
Nie oznacza to jednak, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W sytuacji bowiem gdy organ podatkowy kwestionuje na podstawie art. 45 ust.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawidłowość zeznania podatkowego i określa w innej wysokości zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych to nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli poniesionych kosztów uzyskania przychodów oraz prawidłowości dokonanych odliczeń od podatku. Winien również zbadać i ocenić prawidłowość wykazanych przez podatników w zeznaniu podatkowym przychodów z tytułu najmu lokali użytkowych znajdujących się na parterze w/w budynku. Dział spadku, w skład którego wchodził przedmiotowy budynek nastąpił w 2003r. i dopiero od tej daty ustalone jest prawo R. B. do lokali użytkowych w wysokości 50%. Brak jest natomiast w aktach sprawy dowodów na to czy i w jakim zakresie prawo to przysługiwało podatniczce w 2002r. Dodać w tym miejscu należy, że podatnik J. B. wykazał w zeznaniu podatkowym przychód z tytułu najmu przedmiotowych lokali użytkowych jako własny przychód, jednakże oświadczył w toku postępowania podatkowego i podtrzymał swe oświadczenie w skardze, że był on wyłącznie administratorem budynku i przychód z tytułu najmu lokali użytkowych znajdujących się na parterze w/w budynku nie był jego przychodem lecz przychodem wszystkich spadkobierców. Organy podatkowe wprawdzie przesłuchały w związku z powyższym oświadczeniem świadków- spadkobierców po S. S., jednakże nie wyciągnęły z tego żadnych wniosków. Nie jest bowiem stanowiskiem organów podatkowych stwierdzenie zamieszczone na stronie 9 decyzji organu odwoławczego, iż " z akt sprawy wynika (oświadczenia J. B.), że wydatki remontowe w budynku przeprowadzone zostały ze środków pieniężnych pochodzących z najmu lokali użytkowych położonych na parterze, które teoretycznie stanowiły dochody wszystkich spadkobierców po S. S., a którymi to zarządzał z upoważnienia J. B.". Organy podatkowe mają obowiązek nie tylko przytoczyć oświadczenie podatnika, ale ocenić je z punktu wiedzenia prowadzonego postępowania.
Wobec braku jednoznacznego stanowiska organów podatkowych w kwestii przychodów podatnika z tytułu administrowania przez niego przedmiotowym budynkiem Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. e p.s.a orzeł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło