I SA/Rz 381/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-09-16

Skład orzekający: S. NSA Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo ustalił wartość celną importowanego samochodu, odrzucając wartość transakcyjną jako rażąco niską i stosując metodę "ostatniej szansy" zgodnie z przepisami WKC oraz czy prawidłowo określił kwoty podatku akcyzowego i VAT na podstawie tej wartości?
Ratio decidendi
Organ celny miał prawo zakwestionować wartość transakcyjną jako rażąco niską na podstawie uzasadnionych wątpliwości wynikających z porównania cen rynkowych na rynku eksportera. Wobec tego prawidłowo odstąpił od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej i zastosował metodę "ostatniej szansy" zgodnie z art. 31 WKC, wykorzystując opinię biegłego i katalogi cenowe. Na tej podstawie prawidłowo ustalono wartość celną, co skutkowało prawidłowym określeniem kwot podatku akcyzowego i VAT. Skargi zostały oddalone jako bezzasadne.
Stan faktyczny
K. O. złożył zgłoszenie celne na import samochodu Suzuki Grand Vitara z USA, deklarując wartość 2.550 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość jako rażąco niską, porównując ją z cenami rynkowymi na rynku amerykańskim i zlecając biegłemu wycenę pojazdu metodą "stopnia uszkodzenia". Na tej podstawie ustalono wartość celną na kwotę znacznie wyższą niż deklarowana, co skutkowało określeniem wyższych kwot długu celnego, podatku akcyzowego i VAT. Skarżący kwestionował prawidłowość tych ustaleń i zastosowanych metod.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi K. O. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z kwietnia 2010 r. w sprawie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Kazimierz Włoch WSA Grzegorz Panek /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. spraw ze skarg K. O. na decyzje Dyrektora Izby Celnej 1) z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 2) z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów 3) z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego - oddala skargi - Zaskarżonymi decyzjami z dnia (...) kwietnia 2010r. Nr (...), Nr (...), Nr (...) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) listopada 2009r. o numerach odpowiednio (...) - określającą kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 4.434,00zł, (...) - kwotę podatku od towarów i usług 12.191zł oraz (...) określająca kwotę podatku akcyzowego w wysokości 6.634zł. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 18 grudnia 2007r. K. O. złożył zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Suzuki Grand Vitara nr VIN: (...), rok produkcji 2007. Do zgłoszenia zostały dołączone między innymi następujące dokumenty: - deklaracja elementów kalkulacyjnych wartości celnej D.W.1, - faktura z dnia 3 listopada 2007r. wystawiona przez firmę "W&P AUTO" opiewająca na kwotę 2.550USD, - faktura nr 5075A z dnia 30 listopada 2008r. na kwotę 500USD za transport samochodu do Polski, - Certificate of Title nr 012387N, - ocena techniczna nr 23(M)2007 z dnia 12 grudnia 2007r. wraz z dokumentacją fotograficzną samochodu. - oświadczenie o kosztach transportu z Gdyni do M.. Wartość celną importowanego samochodu zadeklarowano w kwocie 2.550USD i wyliczono na jej podstawie stosowne należności: cło w wysokości 780zł, podatek akcyzowy w kwocie 1.166zł oraz podatek VAT w wysokości 2.143zł. Organy zgodnie przyjęły, że wskazana w zgłoszeniu wartość pojazdu wzbudzała uzasadnione wątpliwości, i że była rażąco niska. Po porównaniu wskazanej ceny z cenami sprzedaży samochodów podobnych na rynku amerykańskim uwidocznionych na stronie internetowej edmunds.com wątpliwości te okazały się uzasadnione. Średnie ceny sprzedaży wynosiły 12.919USD (sprzedaż przez dealera), 11.834USD (sprzedaż prywatna) oraz 10.396USD (w rozliczeniu starego samochodu) a więc znacznie odbiegały od tej, która została podana przez dokonującego zgłoszenie K.O. Wobec powyższego i na podstawie art. 78 WKC organ przystąpił do kontroli zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, że samochód został dopuszczony do ruchu w dniu odprawy celnej (co stanowi dowód na ocenę stopnia uszkodzenia). Celem uwiarygodnienia cen samochodów tej samej marki organ posłużył się ofertami samochodów zamieszczonymi na stronie internetowej autotrader.com, na której zarejestrowano 147 takich ofert, gdzie średnia cena wskazana przez operatora systemu to 14.118USD. W świetle takich ustaleń i wobec braku przeciwdowodów ze strony zgłaszającego w dniu 14 września 2009r. organ celny powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej firmy "A" S.A., Oddział R. w celu ustalenia rzeczywistej wartości samochodu z uwzględnieniem przepisów celnych zwłaszcza art. 31 WKC. Zgodnie z zaleceniami wycena miała być dokonana z uwzględnieniem cen katalogowych samochodów identycznych lub podobnych, w oparciu o katalogi zawierające średnie ceny tego typu samochodu na rynku Wspólnoty oraz uszkodzeń wykazanych w ocenie technicznej nr 23(M)2007 z dnia 12 grudnia 2007r. Wartość rynkowa brutto na dzień 18 grudnia 2007r. została określona metodą "stopnia uszkodzenia" w wysokości 63.209,00 zł, metodą "zredukowanego kosztu naprawy" - w wysokości 79.177,00 zł. Ostatecznie organy przyjęły wartość pojazdu ustaloną metodą stopnia uszkodzenia uznając, że to wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego a nie wartość uwzględniająca potencjalne i przyszłe nakłady naprawcze będzie miała znaczenie w niniejszej sprawie. Podstawą określenia wartości w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części. Organ nie wziął pod uwagę ujętego w opinii współczynnika zbywalności pojazdu, uznając, że nie jest on bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną zgodnie z art. 29 WKC. Przyjęta ostatecznie wartość samochodu osobowego marki Suzuki Grand Vitara wyniosła 74.363,00 zł. Tak uzyskaną wartość organ pomniejszył o 10% zwyczajowej marży, 22 % podatku VAT, 13,6% podatku akcyzowego i 10 % cła uzyskując w efekcie wartość celną 44.343,80zł która po przeliczeniu na dolary według obowiązującego kursu wyniosła 17.807,32USD. W oparciu o tak ustaloną wartość celną obliczono kwotę cła jako 4.434zł a po uwzględnieniu zaksięgowanej na podstawie zgłoszenia kwoty 780,00 zł, dług celny na kwotę 3.654 zł. Organy nie dały wiary przedłożonym przez stronę dokumentom a to rachunkowi sprzedaży wystawionemu przez amerykańskiego kontrahenta, firmę W & P AUTO opiewającego na kwotę 2.550,00 USD z uwagi na to, że budził wątpliwości co do rzetelności wskazanej w nim ceny transakcyjnej i nie mógł być dowodem na to, że wskazana w nim kwota była całkowitą ceną zapłaconą za pojazd, nawet przy uwzględnieniu 2% współczynnika uszkodzenia. Waloru dowodowego nie przyznały również kserokopii wydruku z aukcji internetowej. W ocenie organów wobec niemożliwości potwierdzenia autentyczności danych z kserokopii i możliwości ich swobodnych korekt nie mogła potwierdzić ceny rzeczywiście zapłaconej. Mając na uwadze bezpośredni wpływ wartości celnej, cła na wartość podatku akcyzowego a następnie podatku od towarów i usług organ wszczął równoległe postępowania w tym zakresie i w ich wyniku decyzjami z tego samego dnia określił wartości podatku akcyzowego - w kwocie 6.634zł oraz podatek VAT w kwocie 12.191zł. W podobnie brzmiących skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K. O. zarzucił decyzji Nr (...) naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 78 WKC, poprzez błędne przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki z wyżej wymienionego przepisu, naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, uznanie za wiarygodną zalegająca w aktach opinię pomimo budzącego wątpliwości sposobu jej sporządzenia. Według skarżącego opinia została sporządzona w oparciu o inny model samochodu, a wskazana w niej 10% marża rażąco niska, zwyczajowo stosuje się bowiem marżę w wysokości od 25 do 30 %. W skargach na kolejne decyzje skarżący zarzucił organom błędne przyjęcie, iż wskazane w zgłoszeniu kwoty należnego podatku VAT i podatku akcyzowego zostały wykazane nieprawidłowo pomimo, iż dokumenty dołączone do zgłoszenia były w pełni wiarygodne i kompletne, czym naruszono art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2008r. W uzasadnieniu skarg K. O. wskazał, że organ nie miał prawa wszczynania postępowania kontrolnego na podstawie powołanego art. 78 ust. 3 WKC. Zgłoszenia dokonano według niego prawidłowo i dołączono do niego wszystkie wymagane dokumenty. Nieuzasadnionym było zatem zwracanie się do Starostwa Powiatowego w T. o przekazanie zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego, oraz wysnuwanie na podstawie tego zaświadczenia nieokreślonych wniosków dotyczących stopnia uszkodzenia pojazdu. Również posiłkowanie się wskazanymi przez organy stronami internetowymi i zamieszczonymi na nich ofertami sprzedaży samochodów, nie mogło być w ocenie skarżącego wiarygodnym źródłem dowodów gdyż żadna ze znalezionych ofert nie dotyczyła takiego samego modelu samochodu z identycznymi uszkodzeniami. Także biegły w swojej opinii przyjął do wyceny inny model samochodu tj. Suzuki Grand Vitara LX a więc droższą wersję samochodu o około 20.000zł, a ponadto nie wziął pod uwagę uszkodzenia elektroniki pojazdu oraz miski olejowej, choć usterki te zostały wymienione w ocenie technicznej nr 23(M)2007 z dnia 12 grudnia 2007r. Nieuzasadnionym było również, zdaniem skarżącego, zastosowanie niskiej marży, która wpłynęła bezpośrednio na zawyżenie wartości celnej samochodu. Odpowiadając na zarzuty organ wskazał, iż w przypadku używanych samochodów z uszkodzeniami praktycznie niemożliwe jest wskazanie na stronach internetowych takiego samego modelu samochodu z identycznymi uszkodzeniami co uzasadniało przyjęcie do analizy samochodów podobnych. Za niezasadne organ uznał również podważanie wiarygodności sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego. Wbrew twierdzeniom skarżącego przedmiotem opinii był właściwy model samochodu - wyjaśnienia nadesłane przez biegłego a sposób jej wykonania nie budził wątpliwości co do jej rzetelności. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu przed organami dowodów, które mogłyby podważyć jej wiarygodność w postaci rachunków za naprawę czy diagnozy niesprawności. Ponadto o nieznacznym stopniu uszkodzenia świadczyć może również, zdaniem organu zaświadczenie z dnia 18 grudnia 2007r. o dopuszczeniu pojazdu do ruchu, którego potrzebę dołączania skarżący kwestionował. Stosując 10% marżę organ kierował się, jak wskazał, że jest to marża zwyczajowo przyjęta wynikająca z wiedzy i doświadczenia organów celnych popartych orzecznictwem sądów oraz brakiem dowodów uzasadniających zastosowanie poziomu marży w wysokości 25 do 30%. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzje te nie naruszają prawa. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego z USA. Na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego WKC (Dz. Urz. WE L 93.253.1 - określanym dalej jako rozporządzenie wykonawcze), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06). Wskazać należy, iż kompetencje organu celnego sprowadzają się do ustalenia wartości celnej, nie zaś wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru, gdyż może podać ją tylko dokonujący zgłoszenia celnego, a organ celny może tę wartość transakcyjną jedynie podważyć, a nie na nowo określić. W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość pojazdu marki Suzuki Grand Vitara, rok produkcji 2007, zadeklarowana przez stronę skarżącą w grudniu 2007r. w kwocie 2.550USD. Organ celny I instancji porównał zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych. Przedział cenowy takich samochodów jak sprowadzony przez skarżącego w stanie nieuszkodzonym wynosił od 10.800USD do 17.999USD - średnia 14.118USD. Biorąc pod uwagę wskazane ceny, organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego powstałego w związku z importem samochodu osobowego marki Suzuki Grand Vitara. Stwierdzone uszkodzenia z jakimi pojazd został sprowadzony (porysowany zderzak przedni, uszkodzone pasy bezpieczeństwa, uszkodzona elektronika, która uniemożliwiła odpalenie silnika - do zdiagnozowania usterek i naprawy w ASO) nie mogły, jak słusznie uznały organy, usprawiedliwiać kilkakrotnie niższej ceny od najniższej ceny za podobny pojazd kształtującej się na rynku amerykańskim, tym bardziej, że z zaświadczenia wydanego sześć dni później tj. w dniu 18 grudnia 2007r. wynika, że pojazd spełniał wymagania techniczne. Należy stwierdzić, że organy - wbrew twierdzeniom skargi - wykazały, że cena podana przez stronę skarżącą była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzenia samochodu. Uzasadnione były wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej i uprawniało to do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tej metody. Trzeba tutaj podkreślić, iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tych innych cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego badanej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych. Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Porównanie cen z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej. Odnośnie załączonych do pisma z dnia 8 lipca 2010r. dokumentów (wydruk ze strony internetowej CARFAX) oraz z dnia 11 sierpnia 2010r. (wydruk z aukcji internetowej, pismo Komisji Pojazdów Mechanicznych, pismo firmy W&P AUTO) które to dokumenty zostały dopuszczone jako dowód w sprawie należy zauważyć, iż dokumenty te dotyczą historii bądź też okoliczności dotyczących nabycia sprowadzonego pojazdu i mają wskazywać, iż w sprawie winna być zastosowana wartość transakcyjna. Wartość ta, co zostało wykazane wyżej, została jednak zasadnie zakwestionowana przez organy celne. Należy podkreślić, że rezultat badania wiarygodności ceny ujawnionej przez stronę i wynikającej z dokumentów nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą strona zapłaciła. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Ustalenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest zatem tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa; oznacza jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru cła. Niewiarygodność ceny transakcyjnej, uzasadniająca jej odrzucenie, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska. Stwierdzenie zaś, że cena była rażąco niska, zakłada jej porównanie z innymi cenami. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym. W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA. Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06). W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, ustalając wartość rynkową, posługując się między innymi komputerowym systemem wyceny pojazdów "INFO-EKSPERT" przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie 107.380zł, a następnie dokonał odpowiedniej korekty z tytułu przebiegu, pierwszej rejestracji, utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na import prywatny, szacowany koszt naprawy elektroniki, korekty różne. Biegły wskazał, iż wartość rynkowa samochodu marki Suzuki Grand Vitara na rynku Wspólnoty Europejskiej, rok produkcji 2007, przy zastosowaniu "metody stopnia uszkodzenia" wynosi 63.209zł, "metody urealnionego kosztu naprawy" wynosi 79.177zł. Wbrew podnoszonym w skardze zarzutom opinia dotyczyła tego samego modelu pojazdu co podlegający zgłoszeniu co znajduje szczegółowe odzwierciedlenie w wyjaśnieniach biegłego. Nieuprawnione są również twierdzenia skarżącego, odnośnie nieuwzględnienia wszystkich usterek samochodu w tym uszkodzenia miski olejowej. Organy zapewniły skarżącemu czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego. Miał prawo do zapoznania się z opinią biegłego, z którego prawa skorzystał oraz do złożenia dokumentów zmierzających do jej uzupełnienia, takich jak rachunki za naprawę lub diagnozę niesprawności czego jednak nie uczynił. Zatem podstawą wydania opinii były dokumenty zalegające w aktach w tym wskazana wyżej ocena techniczna 23(M) 2007 z 12 grudnia 2007r. dołączona do zgłoszenia celnego, która nie uwzględniała uszkodzenia w postaci miski olejowej. Opinia wbrew zarzutom jest zupełna a wnioski w niej zawarte zrozumiałe i logiczne, tym samym mogła ona stanowić podstawę ustaleń organów. Dokonując jej oceny, w ramach swobodnej oceny dowodów, organ miał prawo nie uwzględniać wszystkich wniosków co z resztą zrobił nie uwzględniając współczynnika zbywalności pojazdu co wyczerpująco uzasadnił. Jak wynika z wyceny wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość (między innymi korekta za pierwszą rejestrację, z tytułu przebiegu itd.). Ponadto wartość pojazdu ustalona w wycenie została pomniejszona o braki i uszkodzenia wynikające z oceny technicznej nr 23(M)2007, dołączonej dokumentacji fotograficznej. Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto ustaloną według "metody stopnia uszkodzenia" nie uwzględniając przy ustalaniu tej wartości zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu "współczynnika zbywalności" i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość określoną przez rzeczoznawcę w wysokości 74.363zł, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła. Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części. Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, naprawy, remonty, akcesoria dodatkowe. W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy". Odnośnie wysokości zastosowanej przez organy 10% marży należy zauważyć, iż brak ze strony skarżącego inicjatywy dowodowej uprawniał organ do przyjęcia marży w takiej wysokości. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano. Rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art.13 ust.3, art. 20 ust. 2 i ust. 5, art. 22 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa VAT). Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego. Z kolei przepis art. 20 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. Określenie prawidłowej kwoty długu celnego ma więc charakter wstępny dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku akcyzowego. Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu Suzuki Grand Vitara, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków. Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 6.634zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3). Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie długu celnego w prawidłowej wysokości również wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 12.191zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń. Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Przy czym należy zauważyć, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącego w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło