I SA/Rz 394/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] maja 2008 r., Minister Finansów wydał interpretację indywidualną Nr [...], w której za nieprawidłowe uznał stanowisko Gminy Miasta [...], że opłaty parkingowe na drogach publicznych stanowiące w 100 % dochody własne gminy nie podlegają podatkowi od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. ) – dalej powoływana jako ustawa o VAT. W uzasadnieniu organ wskazał, że jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT ale objęte są zwolnieniem z § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 971, poz. 970 ze zm. ) Opłata parkingowa za parkowanie na drogach publicznych stanowi dochód gminy i mieści się w jej dochodach własnych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2006 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 2491, poz. 2104 ze zm. ), a nie dochodach publicznych. Swoje stanowisko organ potwierdził w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu Gmina Miasta [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wnosząc o uchylenie interpretacji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że gminy są innymi niż organy władzy publicznej uczestnikami sektora finansów publicznych i nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania zawartego w tym przepisie, przez co pobieranie opłaty za parkowanie nie korzystają z ustawowego wyłączenia z opodatkowania, ale objęte są zwolnieniem, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów. Zdaniem strony skarżącej działania podejmowane przez gminę w zakresie opłat pobieranych w płatnych strefach parkowania mieszczą się w zakresie działania gminy jako organu władzy publicznej i jako takie podlegają wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Ponadto strona skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dna 10 grudnia 2002 r., sygn. P 6/02, w którym stwierdzono, że opłata za parkowanie w płatnej strefie parkowania jest daniną publiczną. Powyższych wątpliwości nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 747/08 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że gmina nie jest organem władzy publicznej co uprawniało by ją do skorzystania z wyłączenia o jakim mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Wprawdzie nie ma legalnej definicji tego pojęcia, ale w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ), która zdaniem Sądu zawiera najbardziej precyzyjne regulacje w tym zakresie, wprowadzono rozdział pomiędzy organami władzy publicznej i jednostkami samorządu terytorialnego. Ponadto gmina posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, z tego względu jako jednostka samorządu terytorialnego jest podatnikiem podatku od towarów i usług o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki art. 15 ustawy o VAT. Korzysta natomiast ze zwolnienia na podstawie § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r., który stanowi, iż zwalnia się od podatku od towarów i usług czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami wykonywanych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 852/09 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej gminy Miasto [...], uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Orzekając w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników, uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek. Mianowicie: - podmiotowej – wyłączenie odnosi się tylko do organów władzy publicznej, - przedmiotowej – obejmuje tylko prowadzenie czynności z zakresu władztwa publicznego, a wynika to z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz wydanych w tym przedmiocie regulacji wspólnotowych - art. 4 ust. 5 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku ( 77/388/EWG) ( Dz. U. L z dnia 13 czerwca 1977 r. ), implementowanej do ustawy o VAT w art. 15 ust. 6 oraz art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ( Dz. U. L 347 z 11 grudnia 2006 r., która zastąpiła Szóstą Dyrektywę). Na powyższe zwracał również uwagę, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyrokach C-202/90 i C- 288/07. Z punktu widzenia przedmiotowej sprawy istotne jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy strona skarżąca pobierając opłaty za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania działa jako organ władzy publicznej i czy pobieranie opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania jest czynnością ze sfery publicznoprawnej. Na oba z postawionych pytań Naczelny Sąd Administracyjny udzielił odpowiedzi twierdzącej. Jak wskazał, zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji, samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 163 Konstytucji samorząd terytorialny wykonuje zdania publiczne niezastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych, co dowodzi zdaniem Sądu II instancji, że ustawodawca powierzył samorządowi terytorialnemu wykonywanie zadań administracji publicznej niezastrzeżonych do kompetencji innych organów władzy państwowej, i że w działaniach tych organy samorządu mogą korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym. Spełniona została, zdaniem Naczelnego Sądu, także druga przesłanka. Pobieranie opłat za korzystanie z dróg publicznych jest bowiem formą sprawowania władztwa publicznego. Sąd powołał się w tym przypadku na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 6/02, w którym przesądzono, że opłaty pobierane są w związku z wyraźnie wskazanymi usługami i czynnościami organów państwowych lub samorządowych i dokonywane w interesie konkretnych podmiotów. Stanowią swoistą zapłatę za uzyskanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego. Oprócz tego, że są świadczeniami odpłatnymi są także - jak podatki - świadczeniami pieniężnymi, powszechnymi, bezzwrotnymi, ustalanymi jednostronnie przez państwo. Z tej racji, że są jedną z form pozyskiwania dochodów budżetu państwa lub budżetów samorządu terytorialnego, powinny być odprowadzane, o ile regulacje szczególne nie stanowią inaczej, do budżetów jednostek samorządowych. Jako dochody publiczne, przymusowe mogą być pobrane w drodze egzekucji administracyjnej. Opłaty publiczne pobierane są zawsze w związku z określonym, konkretnym działaniem organów państwa (samorządu terytorialnego). Jeżeli opłata pobierana jest za określoną usługę - może zawierać pewne cechy ceny, jeżeli zaś jest świadczeniem dodatkowym, pobieranym w wysokości wyższej niż faktycznie świadczona usługa - zawiera cechy podatku. Dla uznania opłat za dochody i daniny publiczne kluczowe znaczenie mają nie tylko wskazane wyżej cechy ale i także okoliczność, że przeznaczane są na cele publiczne albo związane są z realizacją takich celów ( z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego ). Ponadto, na co wskazał również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, zarząd drogi jak i zarządca przy pobieraniu opłat, działają na odmiennych zasadach niż podmioty prywatne. Pobierają należność o charakterze daniny publicznej, ustalaną w sposób określony w ustawie i dysponują możliwością nakładania dodatkowej opłaty podlegającej przymusowemu ściągnięciu w drodze postępowania egzekucyjnego. Dochód uzyskany z poboru opłat w całości służy celom publicznym. Opłata za parkowanie pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, będąc dochodem publicznym (art. 40 a ustawy o drogach publicznych), jest świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, ma charakter daniny publicznej. Zatem pobieranie opłat za parkowanie jest czynnością administracyjną prawa publicznego, wynikającą z przyznanego w ustawie prawa do ograniczenia korzystania z dróg publicznych, które co do zasady zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych są ogólnie dostępne. Są to zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, działania wykonywane w interesie publicznym. Bez znaczenia pozostaje natomiast, zdaniem Sadu II instancji okoliczność wydzielenia w konstrukcji art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych organów władzy publicznej od jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostek budżetowych, które zostało dokonane tylko na potrzeby tej ustawy i nie może przesądzać o tym jakie podmioty sprawują władzę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zd.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – powoływanej dalej jako P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy Miasto [...] uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oddalający skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu do wyroku Sąd II instancji dokonał odmiennej niż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 747/08 i Minister Finansów w interpretacji, wykładni art. 15 ust. 6 ustawy o VAT i wymienionego w tym przepisie organu administracji publicznej. Zdaniem Naczelnego Sądu jednostka samorządu terytorialnego a w tym konkretnym przypadku Gmina Miasta [...] jest organem administracji publicznej w rozumieniu tej ustawy a pobierane przez nią opłaty parkingowe za parkowanie w strefach płatnego parkowania stanowią czynność z zakresu władztwa publicznego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że oparta na odmiennej wykładni tego przepisu interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] nie może się ostać i podlega uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Przy ponownym wydawaniu interpretacji organ związany będzie wykładnią wskazaną przez Naczelny Sad Administracyjny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 146 § 1 P.p,s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ).