I SA/Rz 539/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-08-18
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadnia zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd nie może zmienić ani uchylić swojego postanowienia w sprawie prawa pomocy, nawet jeśli było ono prawomocne, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie. Ponowne złożenie wniosku w niezmienionych okolicznościach nie może uchylić skutków prawnomocności poprzedniego postanowienia. W tej sprawie skarżąca nie wykazała takiej zmiany, przedstawiając te same dane i argumenty co poprzednio.Stan faktyczny
Spółka w upadłości układowej złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną zmianą przepisów dotyczących podatku od gier. Poprzedni wniosek o prawo pomocy został oddalony prawomocnym postanowieniem WSA i utrzymany w mocy przez NSA. Spółka przedstawiła dane finansowe, które jednak nie wykazały drastycznych zmian w jej sytuacji materialnej w porównaniu do poprzedniego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2013 r. o sygnaturze I SA/Rz 539/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2013 r. o numerach: 1) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń 2010 r., 2) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r., 3) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r., 4) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 r., 5) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r., 6) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r., 7) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za lipiec 2010 r., 8) [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2010 r., w zakresie wniosków A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej o zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia – odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2013 r. o sygnaturze I SA/Rz 539/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.
Spółka wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. I SA Rz 451/13 odrzucające skargi spółki na decyzje wymienione w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek wyjątkowo trudną sytuacją finansową, której przyczyną jest zmiana przepisów dotyczących podatku od gier (działalność gospodarcza spółki związana jest z grami losowymi i zakładami specjalnymi). Dalej spółka podniosła argumenty związane z trudnościami całej branży (obniżenie przychodów) i jej samej, spowodowanej ww. zmianą przepisów ustawy o grach hazardowych. Spółka zaznaczyła, że eksploatuje obecnie ok. 200 automatów, co stanowi 7% stanu sprzed zmiany przepisów, brak jej środków na bieżące funkcjonowanie, wydatki przekraczają dochody. Majątek trwały spółki składa się głównie z automatów do gry i jako towar jest na rynku bezwartościowy.
Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 2.500.000,00 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, za ubiegły rok obrotowy odnotowała ona stratę w wysokości 888.485,30 zł, a salda jej rachunków bankowych (dwóch) wynoszą 0 zł.
Na wezwanie spółka nadesłała zeznanie CIT-8 za 2013 r., deklaracje VAT-7 od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r., wyciągi z dwóch rachunków bankowych, sprawozdanie finansowe za 2012 r.
Obecnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy w tej sprawie. Poprzedni z dnia 2 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. (sygn. I SA/Rz 451/13). Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. II FZ 1090/13 oddalił zażalenie skarżącej uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
W trakcie rozpoznawania aktualnego wniosku, by wyeliminować wątpliwości co do faktycznego stanu majątkowego, skierowano do spółki ww. wezwanie do złożenie dodatkowego oświadczenia majątkowego i podania informacji czy i jak zmieniła się sytuacja finansowa i prawna skarżącej od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dane i informacje zawarte w treści formularza PPPr jak i w treści dodatkowo nadesłanych dokumentów są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne. Różnica dotyczy jedynie daty jego złożenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:.
Dla porządku na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa z wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2013 r. (sygnatura I SA/Rz 451/13). Wniosek ten został oddalony, podobnie jak zażalenie skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego (powoływane już powyżej postanowienie z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. II FZ 1090/13). Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w tej sprawie została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Sądu.
Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., Warszawa 1997, s. 514). Zatem w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem strony w tej samej sprawie sąd nie zajmuje się ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, już przecież powoływanych. W takiej sytuacji zadaniem rozpoznającego wniosek sądu jest porównanie obu wniosków i ocena, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego (por.: postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. I GZ 220/07, publ. w bazie CBOSA), co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie spółka nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącej i tym samym uzasadniałyby ponowne zajęcie się kwestią zwolnienia jej od poniesienia kosztów sądowych. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Dane liczbowe dotyczące sytuacji finansowej skarżącej wykazują różnice pomiędzy okresem ocenianym w poprzednim wniosku a obecnie (zeznanie podatkowe za 2012 a 2013), ale spółka nadal generuje stosunkowo wysokie przychody (za 2013 r. było to 93.956.187,69 zł) i nie można dopatrzeć się drastycznych zmian w jej sytuacji, uniemożliwiających wywiązanie się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Co prawda od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku spółka została postawiona w stan upadłości z możliwością zawarcia układu, ale nie podnosi, że fakt ten wpływa negatywnie na jej sytuację finansową, a co więcej z załączonego sprawozdania zarządu z działalności spółki z dnia 5 maja 2014 r. wynika, że spółka widzi perspektywy dla dalszej swojej działalności.
Sąd przychyla się do stanowiska, że ponowne złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych, (...) nie może uchylać skutków prawomocności wydanego wcześniej postanowienia oddalającego zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy (lub prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, bądź przyznającego to prawo w określonym zakresie lub kwocie); - por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, str. 715. Reasumując, skarżąca nie podniosła żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sądu. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu, nie może uwzględnić wniosku skarżącej.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło