I SA/Rz 60/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku AK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi AK na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] listopada 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. AK wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu podał, że w skład rodziny wchodzi żona oraz dwóch synów, urodzonych w 1999 i 2004 r. Jest współwłaścicielem nieruchomości – domu o pow. 178 m2 i szacunkowej wartości 360 000 zł, właścicielem samochodów: Volvo S 80 z 2011 r. o wartości 35 000 zł oraz Mercedes ML z 2006 r. o wartości 35 000 zł, oba nabyte na kredyt, do spłaty pozostało odpowiednio 28 000 i 40 000 zł, a miesięczna rata spłaty łącznie wynosi 4 000 zł. Koszty utrzymania domu określił na około 1 400 zł, leczenia na około 1 000 zł. Jako źródło dochodów swoich i żony podał zasiłki chorobowe, jednak bez konkretyzacji kwoty świadczeń podając, że nie zostały one jeszcze im wypłacone. Innych składników majątkowych nie wymieniono. Do wniosku dołączył kopie pism – zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych i tytułów wykonawczych. Wobec powziętych wątpliwości co do sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy w dniu 26 stycznia 2018 r. wystosowałem do niego wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów. W odpowiedzi z dnia 7 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że wnioskodawca z uwagi na obecny stan zdrowia, niedawno przebyty zabieg związany z pobytem w szpitalu oraz przebywanie na zwolnieniu, nie był w stanie zadośćuczynić wezwaniu i udzielić większości żądanych informacji, w szczególności w zakresie żądanych dokumentów. Do pisma dołączono: kartę informacyjną pobytu w szpitalu oraz dwa zwolnienia ZUS ZLA z dnia 25 stycznia i 5 lutego 2018 r. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych nie wykazano i to pomimo podjętych czynności urzędowych mających uzupełnić informacje na temat rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy. Informacje zawarte w formularzu PPF były niekompletne do dokonania rzetelnej oceny warunków bytowych strony, stąd wystosowane 26 stycznia 2018 r. wezwanie oraz wyartykułowane w nim wątpliwości. Poza faktem leczenia (choć już nie kosztów z nim związanych) nie udzielono żadnych innych informacji, nie wspominając o przedłożeniu oczekiwanych dokumentów. Szereg żądanych informacji miało polegać jedynie na złożeniu oświadczenia i nie wymagało szczególnych zabiegów. Chodziło m.in. o podanie informacji o osobach mieszkających pod podanym adresem, wyjaśnienie czy sąsiednia działka należy do rodziny skarżącego lub jego żony, złożenie wykazu majątku dzieci, wskazanie miejsc i rodzaju prowadzonej działalności, określenie wysokości osiąganych z żoną dochodów (w formularzu, pomimo deklarowanych - niektórych tylko wydatków – na kwotę 6 400 zł, nie podano żadnych kwot dochodu) albo źródeł codziennego utrzymania, wskazanie miejsca zatrudnienia żony, wymienienie wszystkich posiadanych i używanych przez małżonków pojazdów mechanicznych, uszczegółowienie informacji o ujawnionych samochodach i wydatkach związanych z ich używaniem, podanie informacji nt. obowiązku szkolnego dzieci, zajętych kwot lub innych składników majątkowych oraz określenia źródła pozyskania środków na wynagrodzenie pełnomocnika. Jeżeli chodzi zaś o oczekiwane dokumenty, to wezwanie dotyczyło: kopii rachunków, zeznań podatkowych i deklaracji VAT, wykazu środków trwałych, dokumentów potwierdzających wysokość dochodów, wyciągów z rachunków bankowych, zaciągniętych zobowiązań i faktu ich spłaty. Przedłożone zwolnienia lekarskie i karta informacyjna leczenia szpitalnego nie wskazują, aby wnioskodawca był niezdolny do udzielenia ww. informacji i dokumentów. Zabieg był wcześniej zaplanowany, wykonano go bez powikłań, pacjenta wypisano do domu z zaleceniem kontroli w POZ i zgłoszenia się w Klinice dopiero 28 lutego 2018 r. Pacjent nie wymagał więc szczególnej opieki medycznej, a zaordynowane leczenie miało charakter, jak to określono, zachowawczy. Z zaświadczeń wynika, że może chodzić, a nie określono w nich żadnego kodu choroby. Przede wszystkim jednak skarżący nie działa w sprawie sam, lecz przy pomocy zawodowego pełnomocnika, który mógł pomóc mu sporządzić odpowiedź albo z jego zlecenia uzyskać szereg informacji, jeżeli nie od samego mocodawcy, to członków rodziny, w szczególności żony. Jeżeli było to zaś utrudnione, ponad jego siły, winien był przed upływem wyznaczonego terminu sądowego wystąpić o jego zmianę (przedłużenie), np. w zakresie żądanych dokumentów. Ich pozyskanie nie powinno jednak nastręczać w dzisiejszych czasach żadnych trudności. W zasadzie powinno polegać na wykonaniu kserokopii albo fotokopii i przedstawienia ich np. w formie zdjęć na elektronicznym nośniku danych. Złożenie dodatkowego oświadczenia nie powinno zaś powodować jakichkolwiek trudności. W żadnym razie zaniechania w tym zakresie nie da się ich usprawiedliwić opisanym stanem zdrowia, ponieważ nie jest ona na tyle dolegliwy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z art. 255 Ppsa, w oparciu o których formułowałem wezwanie, wynika obowiązek współdziałania osoby ubiegającej się o prawo pomocy w wyjaśnianiu jej sytuacji materialnej. Ciężar wykazania znajdowania się w rzeczywiście trudnej sytuacji spoczywa bowiem na stronie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r. II OZ 58/15, z 16 marca 2012 r. I OZ 160/12, z 27 września 2016 r. II OZ 956/16; wszystkie opublikowane na stronie internetowej "http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Referendarz sądowy nie może zaś zwracać się do żadnych instytucji i organów o jakiekolwiek dane o stanie majątkowym wnioskodawcy, lecz opiera swoją ocenę i rozstrzygnięcie na informacjach i dowodach zaprezentowanych przez stronę. Na podstawie przekazanych informacji mogłem ustalić tylko tyle, że wnioskodawca ma zaspokojone potrzeby bytowe, posiada dwa samochody luksusowych marek o znacznej wartości, które spłaca w ratach po 4 000 zł, na utrzymanie domu przeznacza 1 400 zł, na leczenie 1 000 zł, czyli łącznie 6 400 zł – choć wydatków tych w żaden sposób nie uprawdopodobniono. Kwota ta nie obejmuje jednak wydatków żywieniowych, higienicznych, odzieżowych, edukacyjnych, komunikacyjnych i innych wskazanych w wezwaniu z dnia 26 stycznia 2018 r., a więc jest niepełna i z pewnością w rzeczywistości byłaby sporo wyższa. To zaś przemawia za uznaniem wnioskodawcy i rodziny jako dobrze sytuowanej, skoro ma zdolność czynienia takich znaczących miesięcznie wydatków. W świetle powyższego brak było podstaw do uznania skarżącego za osobę ubogą, pozbawioną środków do życia, niemogącą ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu. Dlatego, wobec niewykazania przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, na podstawie tego przepisu, w zw. z art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.