I SA/Rz 683/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2014r. spraw ze skarg "A" S.A. w W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014r. - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienia , 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej: "A" S.A. w W. kwotę 714 (słownie: siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 683/14 UZASADNIENIE Przedmiotem skarg - w połączonych na rozprawie w dniu 16 października 2014r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, sprawach - są: 1) postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: Kolegium) z dnia [...] maja 2014r. nr [...], którym wymieniony organ stwierdził uchybienie przez A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w sprawie "ustalenia" podatku od nieruchomości za 2008r., 2) postanowienie Kolegium z dnia [...] maja 2014r. nr [...], którym wspomniany organ stwierdził uchybienie przez Spółkę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w sprawie "ustalenia" podatku od nieruchomości za 2009r. W podstawie prawnej wyżej opisanych postanowień Kolegium powołało art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Kolegium w uzasadnieniach postanowień wskazało, że decyzje wydane przez organ pierwszej instancji zostały doręczone stronie w dniu 4 marca 2014r. do rąk jej pełnomocnika J. B. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego A. C., wniosła odwołania od tych decyzji w dniu 19 marca 2014r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym 133). Z przedstawionych okoliczności wynika, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołań, gdyż ustawowy termin upłynął 18 marca 2014r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, wniosła skargi na postanowienia Kolegium z dnia [...] maja 2014r., domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień i zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Spółka zarzuciła naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 oraz w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołań w sytuacji, w której do uchybienia nie doszło, gdyż miało miejsce wadliwe ustalenie przez organ odwoławczy momentu doręczenia decyzji, za który uznano doręczenie pracownikowi Spółki, z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W uzasadnieniach skarg podniesiono, że organ pierwszej instancji wszystkie pisma w trakcie postępowań podatkowych doręczał ustanowionemu w przedmiotowych sprawach pełnomocnikowi Spółki - doradcy podatkowemu A. C., a więc organ nie kwestionował skuteczności ustanowienia tego pełnomocnika. Doręczając decyzję pracownikowi Spółki naruszono art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza że decyzje nie zostały skutecznie doręczone. W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie. Podniosło, że w aktach przedmiotowych spraw zalegają pełnomocnictwa upoważniające do reprezentowania Spółki (wcześniej: B. S.A.), upoważniające do reprezentowania przed organami podatkowymi w sprawach związanych z podatkiem od nieruchomości, udzielone doradcy podatkowemu A. C. (pełnomocnictwo z dnia 25 stycznia 2008r.) oraz J. B. (pełnomocnictwo z dnia 2 stycznia 2014r.). Strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń; w przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników (art. 145 § 3 Ordynacji podatkowej). Oświadczenie o wyznaczeniu jednego z nich jako właściwego do doręczeń musi być jednoznaczne i nie może wywoływać żadnych wątpliwości interpretacyjnych (wyrok NSA z dnia 28 maja 2013r. I FSK 867/12 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2012r. VIII SA/Wa 1122/11). Skoro Spółka nie wyznaczyła jednego z pełnomocników jako właściwego do doręczeń, to organ miał uprawnienie do doręczenia decyzji jednemu z ustanowionych pełnomocników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 136 Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowania. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia odpisu strony (art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej). Zwrot, którym posłużył się ustawodawca w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej ("dołącza") należy rozumieć jako obowiązek wykazania, że danej osobie zostało udzielone pełnomocnictwo, a także obowiązek jednoznacznego oświadczenia, że w konkretnej sprawie pełnomocnik zamierza skorzystać z tego pełnomocnictwa. W odpowiedziach na skargi Kolegium odwołało się do pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę 2 stycznia 2014r. swojemu pracownikowi J. B. W aktach administracyjnych dotyczących "sprawy prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 i 2009 rok" znajduje się uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 2 stycznia 2014r. [oznaczenie karty akt administracyjnych - 176)2014], upoważniającego do reprezentowania Spółki przed organami państwowymi i samorządowymi oraz organami podatkowymi, a także przed instytucjami i innymi podmiotami w sprawach związanych, między innymi, z podatkiem od nieruchomości, w tym w szczególności podpisywania w imieniu Spółki deklaracji podatkowych i ich korekt, składania wyjaśnień, odwołań oraz zażaleń, a także dokonywania innych czynności w toku prowadzonego postępowania, kontroli lub czynności sprawdzających. Odpis pełnomocnictwa został poświadczony przez mgr inż. J. K. - sekretarza gminy - z upoważnienia Wójta w dacie 4 lipca 2014r. Na tym dokumencie znajduje się również odcisk pieczęci "Urząd Gminy 37-537 pow. woj. ". Jak już wyżej wspomniano, przy wykładni art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik musi dysponować udzielonym pełnomocnictwem, a jednocześnie poprzez przedłożenie tego pełnomocnictwa ("dołączenie") wyraził oświadczenie, że zamierza skorzystać z tego pełnomocnictwa w danej sprawie. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów na podstawie akt sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 P.p.s.a.). W aktach administracyjnych dotyczących rozpoznawanych spraw brak jest informacji, gdzie znajduje się oryginał opisanego wyżej dokumentu pełnomocnictwa z daty 2 stycznia 2014r. udzielonego J. B. przez Spółkę, czy oryginał bądź odpis pełnomocnictwa przedłożył wymieniony pełnomocnik w przedmiotowych sprawach, tym samym zgłaszając swój udział w nich. Porównanie daty uwierzytelnienia odpisu (4 lipca 2014r.) z datą doręczenia przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata: 2008 i 2009 pozwala na domniemanie, że organ w owym czasie nie dysponował uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa. Wątpliwości te pogłębia również treść pełnomocnictwa, gdyż nie precyzuje ono konkretnych lat podatkowych. Te okoliczności w kontekście podniesionego zarzutu, że decyzje wydane przez organ pierwszej instancji nie zostały doręczone pełnomocnikowi Spółki oznaczają, że Sąd nie może dokonać weryfikacji tego zarzutu, bo brak jest w aktach administracyjnych informacji co do tego czy J. B. przedłożył w przedmiotowych sprawach dokument pełnomocnictwa i przez to wyraził chęć występowania w tych sprawach w charakterze pełnomocnika Spółki. Stwierdzone uchybienia natury procesowej prowadzą do uznania, że Kolegium dopuściło się naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. Stwierdzając bowiem uchybienie do wniesienia odwołania nie poczyniło dostatecznych ustaleń czy w postępowaniach prowadzonym przez organ I instancji Spółka była reprezentowana przez J. B. Ponownie rozpatrując te kwestie Kolegium będzie zobowiązane jednoznacznie ustalić i wykazać czy J. B. przystąpił i reprezentował Spółkę w postępowaniach prowadzonych przez organ I instancji. W zależności od dokonanych ustaleń dokona oceny czy decyzje wydane przez organ pierwszej instancji zostały wprowadzone do obrotu prawnego (art. 212 w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej). Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) i określił że nie mogą być wykonywane do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 P.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach ma podstawę prawną w art. 200 P.p.s.a., przy czym na koszty postępowania sądowego składają się uiszczone wpisy od skarg oraz wynagrodzenie pełnomocnika - doradcy podatkowego (§ 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31 poz. 153)).