I SA/Rz 694/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-13
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona z powodu rzekomego braku należytej reprezentacji przez pełnomocnika, została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania została odrzucona z powodu uchybienia trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Termin ten rozpoczął bieg najpóźniej w dniu 16 lutego 2012 r., kiedy skarżąca dowiedziała się o niepomyślnym zakończeniu sprawy dotyczącej podatku dochodowego, a nie od daty, kiedy dowiedziała się o prawomocnym ukaraniu jej pełnomocnika. Ponadto, niewłaściwe reprezentowanie strony przez ustanowionego pełnomocnika nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca K.K. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, domagając się wzruszenia prawomocnego postanowienia z dnia 19 grudnia 2011 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego. Jako podstawę wznowienia wskazała brak własnej winy i zaniedbania ze strony swojego pełnomocnika, o czym dowiedziała się po prawomocnym ukaraniu pełnomocnika. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że termin do jej wniesienia upłynął.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr/ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012r., w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi K. K. o wznowienie postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie – sygn. akt I SA/Rz 651/11- zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. postanawia odrzucić skargę
W dniu 3 sierpnia 2012 r. K.K. złożyła do tutejszego Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 651/12 o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] lipca 2012 r., nr[...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że bez własnej winy, działając przez pełnomocnika, który ją niestarannie reprezentował, zaniedbując wymagane przez Sąd terminy, poniosła znaczne i niepowetowane szkody. Wskazała przy tym, że pełnomocnik został ukarany karą nagany z ostrzeżeniem przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. O orzeczeniu tym dowiedziała się w dniu 31 lipca 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając odrzucenie skargi organ wskazał, że termin do jej wniesienia rozpoczął bieg od dnia 15 lutego 2012 r. a nie jak sugeruje skarżąca od dnia 31 lipca 2012 r. Powyższe organ wywodzi z treści dołączonego do skargi orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej, w którym wskazano, że o tym, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi zostały prawomocnie odrzucone skarżąca dowiedziała się w dniu 15 lutego 2012 r. przy okazji pobytu w Kancelarii Podatkowo-Prawnej "A" w R. Zatem termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego upłynął w dniu 16 maja 2012 r.
Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi o wznowienie organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż brak należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wówczas, gdy swoje obowiązki wykonuje o w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skutków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 155/12.)
Ustosunkowując się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, skarżąca jeszcze raz wskazała na brak winy za dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdzoną w tym zakresie winę jej pełnomocnika. Wskazała również na podeszły wiek i kłopoty ze zdrowiem.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jest sposobem nadzwyczajnego wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
W myśl przepisu art. 280 § 1 P.p.s.a., Sąd na posiedzeniu niejawnym bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Z braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca.
Zgodnie z kolei z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy ( art. 281 P.p.s.a. ).
Bezsporne jest, że postanowienie z dnia 19 grudnia 2011 r. o odrzuceniu skargi K.K. jest prawomocne.
Zgodnie z art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Środek odwoławczy nie przysługuje w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia bądź w sytuacji gdy termin do złożenia przewidzianego prawem środka zaskarżenia upłynął bezskutecznie.
Jak wynika z akt sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt I SA/Rz 651/11 postanowienie o odrzuceniu skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 grudnia 2011 r. i wobec niezłożenia skargi kasacyjnej stało się prawomocne w dniu 24 stycznia 2012 r.
Wprawdzie po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnik skarżącej podjął próby sanowania wadliwie dokonane czynności wniesienia skargi poprzez skierowanie do Sądu wniosku o przywrócenie terminu, jednak postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 651/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek jako spóźniony, postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. o tej samej sygnaturze odrzucił kolejny wniosek jako już prawomocnie osądzony, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 326/12 oddalił zażalenie na ostatnio wymienione postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że nieskuteczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu dla dokonania czynności polegającej na usunięciu braków formalnych odrzuconej skargi nie ma wpływu na datę uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu skargi, co jak wyżej wskazano nastąpiło w dniu 24 stycznia 2012 r.
Kolejnym warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest zachowanie trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a. Bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.
Skarżąca K.K. wnosząc skargę wskazała, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego rozpoczął swój bieg od dnia 31 lipca 2012 r. kiedy to dowiedziała się o tym, że orzeczenie o ukaraniu karą nagany reprezentującego ją pełnomocnika stało się prawomocne.
Tymczasem w niniejszej sprawie termin ten, jak słusznie wskazuje organ rozpoczął swój bieg najpóźniej w dniu 16 lutego 2012 r., kiedy to skarżąca dowiedziała się o niepomyślnym zakończeniu sprawy z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. w sprawie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Okoliczność ta została przyznana przez skarżącą, co wynika zarówno z uzasadnienia orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej, jak również z kierowanego do Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 651/12 wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, z dnia 16 lutego 2012 r. Zatem od tego dnia należy liczyć trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, który zakończył swój bieg w dniu 16 maja 2012 r.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniesiona do Sądu w dniu 2 sierpnia 2012 r. skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została wniesiona z uchybienie terminu, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie wyżej powołanego art. 281 P.p.s.a.
Ponadto analiza przedstawionych przez skarżącą okoliczności skłania Sąd do przekonania, że nie mogą one stanowić podstawy do wznowienia pozstępowania sądowo administracyjnego, o której mowa w art. 271 pkt 2 P.p.s.a.
Sąd w składzie orzekającym w zupełności podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 110/04 a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 50/10 i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 155/12, że brak należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wówczas gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skutków. Wbrew temu co podnosi skarżąca, orzeczenia te zostały wydane na analogicznym stanie faktycznym, w związku z czym Sąd pozwolił sobie przytoczyć fragmenty uzasadnienia, z którym w zupełności się zgadza.
"Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji praw w postępowaniu. Jednak, co należy podkreślić, odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a."
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 281 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło