I SA/Rz 700/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien zostać uwzględniony, jeśli strona podnosi jako przyczynę uchybienia terminowi zaburzenia depresyjne, ale nie uprawdopodobniła, że choroba ta miała charakter nagły i uniemożliwiła jej działanie w okresie biegu terminu?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Choroba psychiczna może stanowić podstawę do przywrócenia terminu tylko wtedy, gdy ma charakter nagły i obiektywnie uniemożliwia stronie dokonanie czynności procesowej w terminie, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który oddalił jego skargę na decyzję ZUS. Jako przyczynę uchybienia terminowi podał zaburzenia depresyjne na podłożu ZZA, które uniemożliwiły mu odbiór poczty. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co zostało uczynione przez skarżącego. Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek za ubezpieczonego będącego płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za lata 1999-2008 - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po zamknięciu rozprawy, oddalił skargę Z. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek za ubezpieczonego będącego płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za lata 1999-2008. W piśmie z dnia 27 stycznia 2017r. S. S. – matka Skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym zawarto również sam wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd wezwał S. S. do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez przedstawienie pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Wezwanie zostało doręczno S. S. w dniu 7 lutego 2017r. W dniu 13 lutego 2017r. (data nadania pisma w placówce operatora wyznaczonego Poczty Polskiej S.A.) Skarżący Z. S. złożył – podpisany osobiście - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym zawarto również sam wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że nie był pod adresem zameldowania i nie odebrał poczty ponieważ ma zaburzenia depresyjne na podłożu ZZA. Wskazał, że fakt choroby nie budzi wątpliwości w świetle złożonych do akt sprawy dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Co do zasady, zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W art. 86 § 1 P.p.s.a. została przewidziana możliwość przywrócenia terminu, któremu Strona uchybiła, pod pewnymi warunkami. Zgodnie z ww. przepisem, Sąd, na wniosek strony, postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Na podstawie art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że Skarżący uzupełnił brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, który polegał na braku przedstawienia pełnomocnictwa dla S. S. do reprezentowania Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Brak formalny, o którym mowa w art. 46 § 3 P.p.s.a. podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący w terminie otwartym do przedstawienia żądanego przez Sąd pełnomocnictwa samodzielnie uzupełnił ww. brak formalny, składając wniosek o przywrócenie terminu i własnoręcznie go podpisując. Z racji tego, że strona sama może złożyć wniosek o przywrócenie terminu, to może też w pełnym zakresie uzupełnić braki takiego pisma (postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2005 r. sygn. akt I GSK 2703/05). Z tego względu należało uznać, że brak formalny wniosku o przywrócenie terminu został uzupełniony w terminie. W niniejszej sprawie Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Strona dopełniła więc wymóg wynikający z art. 87 § 4 P.p.s.a. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki, jaką jest brak winy w dokonaniu czynności procesowej po terminie. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu podał, że w czasie, gdy biegł termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nie przebywał pod adresem zameldowania i nie odebrał poczty z uwagi na zaburzenia depresyjne na podłożu ZZA. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi jedynie w sytuacji, gdy pomimo dołożenia należytej staranności, strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkoda powinna mieć charakter zewnętrzny i obiektywny (np. przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą), a jej usunięcie musi być niemożliwie, nawet przy użyciu największego, możliwego w danych warunkach wysiłku. Aby choroba strony mogła być uznana za taką przesłankę, musi ona rzeczywiście uniemożliwić Stronie działającej osobiście zachowanie terminu procesowego. Za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do dokonania danej czynności procesowej nie mogą być uznane zaburzenia psychiczne, które trwają od dłuższego czasu. Aby przywrócić termin musi nastąpić nagłe wyłączenie zdolności pokierowania przez stronę swoim postępowaniem, które ponadto winno mieć miejsce w okresie, kiedy strona miała dokonać czynności procesowej (tak postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., II OZ 846/11, LEX nr 966297). Strona powinna ponadto uprawdopodobnić, że w okresie biegu terminu do dokonania danej czynności procesowej rzeczywiście była dotknięta taką chorobą, która uniemożliwiła jej osobiste działanie w toku postępowania sądowego. Takim środkiem, za pomocą którego Strona może uprawdopodobnić fakt choroby jest zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że w konkretnej dacie Skarżący cierpiał na konkretną jednostkę chorobową. W niniejszej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie, w którym biegł termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku cierpiał na taką chorobę, która miała charakter niespodziewany, nagły, i w wyniku której nie był w stanie skorzystać nawet z pomocy innej osoby, która mogłaby nadać za niego przesyłkę zawierającą wniosek o uzasadnienie wyroku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sądowych niniejszej sprawy wynika, że Skarżący w lipcu 2012r. otrzymał skierowanie do szpitala psychiatrycznego z powodu zaburzeń depresyjnych na podłożu ZZA, jak również podlegał hospitalizacji z powodu tych zaburzeń w okresie od 18 stycznia do 8 lutego 2016r. oraz od 3 do 23 marca 2016r. Żaden z przedstawionych przez Skarżącego dokumentów nie dotyczy okresu od 9 do 15 listopada 2016r., kiedy to biegł termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Sąd nie mógł więc ocenić, czy w okresie biegu terminu do dokonania ww. czynności procesowej w stosunku do Skarżącego zaistniała okoliczność, która sprawiałaby, że Strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie zapadłego w sprawie orzeczenia. Zatem wobec braku uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez winy Skarżącego, Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło