I SA/Rz 761/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-10-15
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki akcyjnej może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, a także czy wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, ani że nastąpiło to bez jego winy. Ponadto, wskazane przez niego mienie (wierzytelność) okazało się nieskuteczne do zaspokojenia zaległości podatkowych, ponieważ dłużnicy tej wierzytelności jej nie uznali.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej J.F. jako byłego członka zarządu spółki "A" S.A. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2010 roku. Organy podatkowe uznały, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a J.F. nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności, w tym braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie. Skarżący kwestionował ocenę organów, wskazując na potencjalne mienie spółki i okoliczności finansowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2013r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu "A" S.A. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2010 roku - oddala skargę-
I SA/Rz 761/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...], w której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J.F., jako byłego członka Zarządu "A" S.A., wraz z tą Spółką, za zaległości podatkowe "A" S.A w podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. w kwocie 18.402,37 zł.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej w skrócie Ordynacja podatkowa.
Postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J.F. jako byłego członka Zarządu "A" S.A., wraz z ww. Spółką, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem I instancji wynika, że w dniu 2 września 2009 r. aktem notarialnym (rep. A nr [...]) zawiązana została Spółka Akcyjna "A" z siedzibą w SW. przez Stowarzyszenie "B" oraz "C" sp. z o.o. Jako podstawowe zadanie ww. Spółki określono uczestnictwo w ligowych zawodach koszykówki, promocję sportu oraz prowadzenie działalności na rzecz jego rozwoju (§ 5 statutu).
W dniu 23 kwietnia 2010 r. Spółka jako podatnik podatku od towarów i usług złożyła w Urzędzie Skarbowym deklarację (VAT-7) za marzec 2010 r., w której zadeklarowała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie 25.677 zł. Nie uregulowała ciążącej na niej należności podatkowej z tego tytułu. Podjęto więc działania w celu wyegzekwowania należności. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] okazało się jednak bezskuteczne. Zajęcie rachunku bankowego Spółki nie doprowadziło do wyegzekwowania należności z powodu braku środków na pokrycie należności. Po przejęciu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w SW. (na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w SW. z dnia 11 marca 2011 r.), na konto organu nie wpłynęła żadna kwota związana z przedmiotową należnością. Również poborcy skarbowi nie dokonali skutecznych czynności egzekucyjnych, o czym świadczą ich raporty z dnia: 10.09.2010 r., 17.09.2010 r., 22.09.2010 r., 29.11.2010 r., 01.03.2011 r., 04.03.2011 r. Z uzyskanych informacji wynika również, że Spółka nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości. Spółka nie figuruje także w Centralnej Ewidencji Pojazdów jako właściciel pojazdów mechanicznych. W toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono innych rachunków bankowych, pieniędzy, ruchomości, nieruchomości, praw majątkowych i innych wierzytelności, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. W związku z powyższym organ I instancji przyjął, że została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji.
Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, stwierdzenie bezskuteczności egzekucji w całości lub części stanowi warunek konieczny wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki akcyjnej. Członek zarządu spółki może odpowiadać solidarnie za zaległości podatkowe gdy nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy oraz gdy nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Organ I instancji ustalił, że J.F., funkcję Prezesa Zarządu Spółki pełnił w okresie od dnia 16 października 2009 r. do dnia 18 maja 2010 r. Termin płatności zobowiązania za marzec 2010 r. upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu tj. z dniem 26 kwietnia 2010 r.
W toku postępowania J.F. wskazał mienie na zaspokojenie zaległości podatkowych w postaci wierzytelności Spółki, wynikającej z umowy reklamowej zawartej w dniu 9 lipca 2009 r. pomiędzy "B" (zleceniobiorcą) a "C" sp. z o.o. (zleceniodawcą). Przedmiotem umowy była reklama spółki "C" podczas trwania imprez sportowych organizowanych przez zleceniobiorcę w okresie od 1 lutego 2009 r. do 31 maja 2010 r. Zleceniodawca zobowiązywał się do zapłaty z tego tytułu kwoty 300.000 zł netto + VAT w 10 równych ratach po 30.000 zł netto miesięcznie. Jak wskazywał J.F. w swych pismach, zleceniodawca nie zapłacił za wykonaną usługę. Na potwierdzenie swych twierdzeń przedłożył pismo Spółki skierowane do zleceniodawcy z dnia 7 kwietnia 2010 r., będące prośbą o wyjaśnienie przyczyn braku zapłaty wraz z wezwaniem do zapłaty a także pismo z dnia 12 kwietnia 2010 r., w którym Prezes Zarządu "C" sp. z o.o. wskazał, że ww. zobowiązanie względem Spółki zostało w całości uregulowane.
Organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia ww. wierzytelności w "C" jednak egzekucja okazała się bezskuteczna. Organ podjął także próbę egzekucji tej należności w "B" z tytułu przejęcia praw do wierzytelności z reklamy "C" w rozgrywkach ekstraklasy koszykówki. Jednak Prezes "B" poinformował, że nie posiada wobec dłużnika – Spółki żadnych zobowiązań.
Jak wskazał organ I instancji, J.F. wzywany do przedłożenia dowodów nie wykazał, by we właściwym czasie został zgłoszony wniosek
o ogłoszenie upadłości spółki lub by nastąpiło wszczęcie postępowania układowego ani, że czynności tych zaniechano bez jego winy.
Jak ustalił organ I instancji na podstawie dokumentów CIT-8 w latach 2009-2010 spółka generowała straty. Od października 2010 r. do chwili wydania decyzji przez organ I instancji spółka nie składała deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług VAT-7. Z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009 r. oraz z rachunków zysków i strat, sporządzonych za okres od 16 października do 31 grudnia 2009 r. wynika, że zobowiązania przekroczyły wartość majątku spółki już pod koniec 2009 r.
Z bilansu Spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009 r. wynika, że aktywa trwałe wynosiły 0 zł. Na ten dzień Spółka posiadał zobowiązania na łączną kwotę 388.416,29 zł przy rezerwach na te zobowiązania w wysokości 0 zł. Należności krótkoterminowe Spółki wyniosły 166.139,49 zł. J.F. zapoznał się z ww. bilansem Spółki w dniu 26 lutego 2010 r. Od tej daty biegł 14 dniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, który powinien być zgłoszony do dnia 12 marca 2010 r.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...] października 2012 r. decyzję nr [...], w której orzekł
o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J.F. jako byłego członka Zarządu "A" S.A., wraz z Spółką za zaległości podatkowe "A" S.A. w podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. w kwocie 18.402,37 zł, odsetki za zwłokę od tych zaległości, naliczone do dnia wydania wymienionej decyzji w kwocie 5.863 zł, koszty postępowania egzekucyjnego za marzec 2010 r. w kwocie 1.552,90 zł.
Od tej decyzji J.F. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej
. Podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał błędnej interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego i tym samym naruszył art. 121, art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej w zakresie mającym istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Odwołujący powołał treść art. 116 Ordynacji podatkowej i wskazał, że podmiotami odpowiedzialnymi są nie tylko członkowie zarządu, ale również w określonych przypadkach pełnomocnicy i wspólnicy spółki. Zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr: [...], "A" S.A. stanowi spółkę akcyjną, w skład której wchodzi Stowarzyszenie "B" oraz "C" sp. z o.o. Odwołujący stwierdził też, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone nierzetelnie, gdyż precyzyjnie wskazał środki finansowe, jakie "C" sp. z o.o. zamiast przekazać na konto Spółki przelał na konto "B". Organ egzekucyjny przyjął za dowód bezskutecznej egzekucji wyjaśnienia "C" sp. z o.o. i "B". Powinien był natomiast dokonać kontroli rachunkowości we wskazanych podmiotach gospodarczych. J.F. zarzucił, że dokonano błędnej oceny czasu właściwego do ogłoszenia upadłości spółki akcyjnej. Podniósł, że załamanie finansowe Spółki Akcyjnej "A" nastąpiło po złożeniu przez niego w maju 2010 r. rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu. Na poparcie tego argumentu powołał uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.08.2008 r. II FPS 3/09. Ponadto odwołujący wskazał, że Spółka Akcyjna "A" posiadała aktywa za wykonaną usługę dla swojego akcjonariusza tj. "C" sp. z o.o. oraz uzyskała zapewnienie o jej dofinansowania z budżetu Miasta SW.
W związku z tymi zarzutami podatnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia włącznie
z przeprowadzeniem działań organu egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W świetle ustaleń dokonanych przez organ I instancji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sposób dostateczny została wyjaśniona kwestia bezskutecznej egzekucji. Zgromadzona w związku z tym dokumentacja a następnie ich ocena pozwalają na stwierdzenie, iż zarzut odwołującego w tym zakresie jest chybiony.
Odnośnie wskazanej przez J.F. wierzytelności wynikającej z umowy reklamowej zawartej w dniu 9 lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ściągnięcie zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego jest możliwe, gdy dłużnik uznał przysługującą zobowiązanemu wierzytelności, gdy wierzytelność ta jest wymagalna a dłużnik uchyla się od przekazania zajętej kwoty.
Z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że dłużnicy zajętych wierzytelności ich nie uznali, więc nie było prawnych możliwości skutecznego ich dochodzenia. Okoliczności te stanowiły przeszkodę w przekazaniu jakichkolwiek kwot organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności.
Odnosząc się do zarzutu strony, że nie dokonano kontroli rachunkowości
w "C" sp. z o.o. i w Stowarzyszeniu ""B"", organ odwoławczy powołał się na art. 71a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który upoważnia organy egzekucyjne do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Z regulacji tej wynika prawo organu egzekucyjnego do kontroli realizacji środka egzekucyjnego. Ponieważ w sprawie zastosowany środek okazał się bezskuteczny, organ egzekucyjny nie miał podstaw do podjęcia żądanych w odwołaniu działań.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem J.F., że załamanie finansowe Spółki nastąpiło po złożeniu przez niego (w maju 2010 r.) rezygnacji z pełnienia ww. funkcji., co miało uwolnić go od winy w nie zgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że taki wniosek został złożony w Sądzie Rejonowym w T. w dniu 9 listopada 2010 r. Natomiast wyniki finansowe Spółki długo wcześniej wskazywały na jej niewypłacalność. Do takiego wniosku prowadzi zdaniem organu analiza sytuacji majątkowej spółki w oparciu o dokumenty CIT-8, obroty deklarowane (VAT-7) w latach 2009 -2011, bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2009 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 16 października do 31 grudnia 2009 r. Ze wskaźników płynności, ogólnego zadłużenia i rotacji należności wynika, że już pod koniec 2009 roku Spółka nie posiadała wystarczających zasobów gotówkowych do spłacenia bieżących zobowiązań, miała problemy z regulowaniem zobowiązań, co wiązało się z uzależnieniem działalności gospodarczej od obcych kapitałów. Spółka zbyt długo kredytowała swoich klientów.
Organ odwoławczy podzielił wnioski organu I instancji, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien zostać złożony w sądzie do dnia 12 marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że nie można usprawiedliwić spóźnionego wniosku twierdzeniem podatnika, że załamanie finansowe Spółki nastąpiło po złożeniu przez niego (w maju 2010 r.) rezygnacji z pełnienia funkcji, skoro wyniki finansowe Spółki długo wcześniej wskazywały na jej niewypłacalność. Usprawiedliwieniem nie może być również oczekiwanie przez J.F. na gratyfikacje ze strony Rady Miasta SW.: Obiecane gratyfikacje nie mogły zapobiec postępującemu procesowi zmierzającemu do całkowitej niewypłacalności Spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał również, że w sprawie nie dopuszczono się naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 121, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
J.F. zaskarżył powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie
i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 116 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony w terminie 14 dni od dnia 26 lutego 2010r.
a skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku
o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy,
- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, poprzez błędne uznanie, iż spółka "A" S,A. nie posiada wierzytelności pieniężnej w spółce "C" sp. z o.o., wynikającej z umowy reklamowej zawartej w dniu 9 lipca 2009 r.,
- art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 31 ust. 1 w zw. z art. 33a ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 282c § 1 pkt 2b Ordynacji podatkowej; poprzez stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki "A" S.A. a następnie wszczęcie postępowania wobec byłego członka zarządu tejże spółki,
- art. 59 § 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 961 p.e.a., poprzez uchybienie obowiązkowi zawiadomienia dłużnika zobowiązanego, tj. spółki "C" sp. z o.o. o zajęciu prawa majątkowego przysługującego akcjonariuszowi spółki "A" - stowarzyszeniu "B"., które z mocy § 8 aktu notarialnego z dnia 2 września 2009 r. o zawiązaniu spółki "A", przeniosło na rzecz Spółki w organizacji należności z wykonywania umowy reklamowej zawartej w dniu 9 lipca 2009 r.,
-art. 71a § 4 p.e.a. i art. 89 § 1 p.e.a., art. 180 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, iż organowi podatkowemu nie przysługują inne instrumenty egzekucji
w administracji jak tylko wezwanie dłużnika zobowiązanego do złożenia przez niego oświadczenia o uznaniu roszczenia, z pominięciem takich środków kontroli egzekucji w administracji jak: zarządzenie inwentaryzacji; przesłuchanie świadków i kontrolowanego w charakterze strony, dokonanie ostatecznych obliczeń należności budżetowych i innych, niezbędnych czynności, które pozwoliłyby ustalić w jaki sposób i czy w ogóle dłużnik zobowiązanego, tj. "C" sp. z o.o. dokonywał rozliczeń i przelewów finansowych za realizację umowy reklamowej na rzecz Spółki, z których mogłyby zostać pokryte zaległości podatkowe.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że sprawozdanie pracy Zarządu Spółki za okres od 16 października 31 grudnia 2009 r. obrazowało podejmowane działania restrukturyzacyjne, które w efekcie przyniosły spółce pozytywne wyniki finansowe.
W sprawozdaniu tym został przedstawiony szczegółowy plan reorganizacji w celu pozyskania środków finansowych na dalszą działalność spółki oraz zminimalizowania powstałej straty poprzez nawiązywanie współpracy z Prezydentem Miasta SW. w zakresie promocji miasta w zamian za dofinansowanie spółki i pozyskanie wsparcia od Urzędu Marszałkowskiego w R., firmy "D", Banku "E" oraz kilku innych sponsorów. Podjęto także założenie o braku zadłużenia wobec jednostek budżetowych, zawodników "A" S.A. i sztabu szkoleniowego drużyny na koniec roku rozliczeniowego, zaproponowano nowe kwoty wynagrodzenia pracownikom administracyjnym i obniżenie cen biletów na rozgrywki drużyny koszykarskiej.
Plan ten został w całości zrealizowany przez zarząd spółki a w kolejnym roku trzykrotnie pomniejszono straty finansowe spółki.
Mimo, że na koniec 2009 roku Spółka wykazywała stratę rzędu ok. 290.000 zł to już w 2010 r. strata zmniejszyła się do wysokości 68.73,84 zł. Ponadto w dniu 26 lutego 2010 r. spółka zawarła z Gminą SW. umowę na promocję Gminy za kwotę 245.901,35 zł + VAT. Umowę w tym przedmiocie ponownie zawarto w dniu 30 marca 2010 r., w której przewidziano wynagrodzenie w wysokości 200.000 zł brutto. Nie została on jednak wykonana z przyczyn leżących po stronie Spółki już po rezygnacji skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu. Skarżący podkreślił, że miał uzasadnione podstawy by stwierdzić, że zawierane dotychczas umowy z Gminą SW. oraz przysługująca wierzytelność wobec "C" sp. z o.o. stanowią wystarczające zabezpieczenie finansowe działalności spółki a zatem, że nie istnieją podstawy, aby zgłaszać wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący powołał się na fakt, że dłużnik – "C" sp. z o.o. był jednym
z większościowych akcjonariuszy i założycieli spółki, zatem należało się spodziewać, że dłużnik ma zamiar spłacić dług względem spółki tym bardziej, że nie kwestionował istnienia ww. zobowiązania.
Skarżący wskazał, że przestał pracować za wynagrodzeniem na rzecz Spółki w dniu 2 kwietnia 2010 r. i z tym dniem został faktycznie pozbawiony prawa podejmowania kluczowych obowiązków pracowniczych natomiast w dniu 18 maja 2010 r. przestał faktycznie reprezentować Spółkę. Pozbawienie członka zarządu prawa reprezentacji Spółki sprawiło, że nie był on zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Podsumowując skarżący stwierdził, że wskazał majątek spółki, z którego mogą zostać zaspokojone zaległości podatkowe, wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub brak wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
Według treści art. 107 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 tej ustawy jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej osoby trzecie odpowiadają również za:
1) podatki niepobrane oraz pobrane, a nieopłacone przez płatnika lub inkasentów;
2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,
3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek;
4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Natomiast art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
Jednakże zgodnie z art. 108 § 3 w razie wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji - tak jak w niniejszej sprawie, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej, nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji o której mowa w art. 53a.
Z tego względu w niniejszej sprawie nie wydano decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego dla podatnika.
Art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, Spółki akcyjnej lub Spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał iż:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
_@POCZ@__@KON@_b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
_@POCZ@__@KON@_2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki ma charakter podwójnej solidarności. Jest to odpowiedzialność solidarna pomiędzy członkami zarządu, a jednocześnie jest to odpowiedzialność solidarna każdego członka wraz z podatnikiem.
Art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Odpowiedzialność Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w SW. dotyczy podatku od towarów i usług za marzec 2010r.
J.F. funkcję Prezesa Zarządu pełnił w okresie od 16 października 2009r. do 18 maja 2010r. W dniu 12 maja 2010r., złożył rezygnację z pełnienia tej funkcji ze skutkiem na dzień 18 maja 2010r. W dniu 2 kwietnia 2010r. została z nim rozwiązana umowa o pracę, jednak nie ma to istotnego znaczenia, gdyż decydujące jest pełnienie funkcji Prezesa Zarządu.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 1 III 2004r. o podatku od towarów i usług, Podatnicy, są obowiązani do składania deklaracji dla podatku VAT za okresy miesięczne do dnia 25 miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy, a zgodnie z art. 103 ust. 1 tej ustawy, zobowiązane są bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do dnia 25 miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Spółka złożyła deklarację w dniu 23.04.2010r., w której zadeklarowała do zapłaty kwotę 256 tyś. W dniu wydania decyzji przez organ I instancji, zaległość podatkowa z tytułu podatku za marzec 2010r. wynosiła 18402,37zł, odsetek w kwocie 5863zł, oraz ciążyły na niej koszty egzekucyjne w wysokości 1552,90zł.
Słusznie organy przyjęły, że w sytuacji finansowej Spółki Prezes Zarządu powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki do dnia 12 III 2010r.
Stosownie do art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1112 ze zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 tej ustawy stanowi, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a gdy jest _@POCZ@__osobą prawną uważa się go za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy wykonuje zobowiązania na bieżąco.
Analiza sytuacji finansowej Spółki dokonana przez organy wskazuje że Spółka wykazywała straty.
Organy wykazały, że skarżący zapoznał się z rachunkiem zysków i strat za okres od 16 X 2009r. do 31 XII 2009r. i bilansem sporządzonym na dzień 31 XII 2009r., wobec czego powinien był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości do dnia 12 III 2010r.
Fakt, iż Skarżący starał się i liczył na pomoc finansową sponsorów, nie usprawiedliwia go w tym znaczeniu, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy.
Egzekucja w stosunku do Spółki okazała się bezskuteczna, dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku "F" w SW., ale brak było na nim środków finansowych. Organy ustaliły, że Spółka praktycznie nie posiada żadnego majątku - w tym ruchomości jak i nieruchomości. Skarżący wskazał jako mienie Spółki wierzytelność wynikającą z Umowy Reklamacyjnej zawartej w dniu 9 lipca 2009r. pomiędzy "B" jako zleceniobiorcą, a "C" Sp. z o.o. jako zleceniodawcą. Przedmiotem tej umowy była reklama firmy "C" Sp. z o.o. podczas trwania imprez sportowych organizowanych przez zleceniobiorcę w okresie od 1 lutego 2009r. do 31 maja 2010r. Za wykonane usługi zleceniodawca zobowiązał się do zapłaty kwoty 300 tyś. złotych plus VAT.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] marca 2012r nr [...]. podjął próbę zajęcia przedmiotowej wierzytelności w Spółce z o.o. "C", jednak Prezes Zarządu tej ostatniej Spółki stwierdził, że nie ma ona żadnych zobowiązań wobec Spółki Akcyjnej "A". Podobnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...]. podjął próbę zajęcia powyższej wierzytelności w Stowarzyszeniu ""B", którego Prezes również stwierdził, że Stowarzyszenie nie ma żadnych zobowiązań wobec Spółki Akcyjnej "A". Jednak ochrona dłużników zajętej wierzytelności przed ingerencją organu egzekucyjnego a relacje cywilnoprawne łączące dłużnika zajętej wierzytelności ze zobowiązanym w rozumieniu przepisów o egzekucji jest gwarantowana poprzez ograniczenie możliwości przymusowego ściągnięcia należności stanowiącej zajęte zobowiązanie.
Art. 91 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1015) stanowi, iż jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna stosuje się odpowiednio art. 71b tej ustawy.
Art. 91 powyższej ustawy upoważnia organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b tej ustawy, tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym owa w art. 71a § 9 powyższej ustawy. Niezbędnymi przesłankami wydania postanowienia, są uznanie przysługującej zobowiązanemu wierzytelności przez dłużnika, wymagalność tej wierzytelności oraz uchylanie się przez dłużnika od przekazania zajętej kwoty. Ponieważ dłużnicy nie uznali zajętych wierzytelności, nie było prawnych możliwości skutecznego ich dochodzenia.
Ostatecznie więc nie zaistniały przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika.
Ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło