I SA/Rz 769/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-26
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, podwyższając kwoty zaległych składek w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego przez tę decyzję?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (zasada reformationis in peius), chyba że poprzednia decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W niniejszej sprawie organ odwoławczy podwyższył kwoty zaległych składek w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, naruszając tym samym art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wykazał rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego przez decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący K.Z. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009r. odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o umorzenie, uchylił decyzję z dnia (...).09.2004r. i w części dotyczącej kwot składek orzekł o wyższej kwocie zaległości, niż wynikało to z decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił krzywdzący charakter decyzji oraz brak profesjonalizmu urzędników.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009r. i określono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Kazimierz Włoch WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 26 listopada 2009r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
I SA/Rz 769/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) czerwca 2009r. nr: (...) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu odwołania K. Z. uchylił decyzję z dnia (...).09.2004r. Znak (...) w części dotyczącej kwoty składek określonych na :
ubezpieczenia społeczne - za okres 11.2001r.-02.2004r. w łącznej kwocie 8.062,20 zł w tym z tytułu:
składek - 6.940,50 zł
odsetek liczonych na dzień - 14.06.2004r. w kwocie : 1.121,70 zł
ubezpieczenie zdrowotne - za okres 05.2000r.-02.2004r. w łącznej kwocie 2.442,10 zł w tym z tytułu :
składek-2.066,70 zł
odsetek liczonych na dzień - 14.06.2004r. w kwocie 375,40 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres 05.2000r. - 02.2004r. w łącznej kwocie : 625,44 zł w tym z tytułu :
składek -526,64 zł
odsetek liczonych na dzień - 14.06.2004r. w kwocie 98,80 zł
i w tym zakresie orzekł, iż właściwa kwota zaległości wynosi:
ubezpieczenie społeczne - za okres 04.2002r.-02.2004r.w łącznej kwocie 8.103,78 zł w tym z tytuł:
składek - 6.964,48 zł
odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku - 14.06.2004r. w kwocie : 1.130,50zł
kosztów upomnienia - 8,80 zł
ubezpieczenie zdrowotne - za okres 05.2000r.-02.2004r. w łącznej kwocie 2.442,09 zł w tym z tytułu :
składek - 2.066,69 zł
odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku - 14.06.2004r. w kwocie 375,40 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres 05.2000r. - 02.2004r. w łącznej kwocie : 625,19 zł w tym z tytułu:
składek-526,69 zł
odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku - 14.06.2004r. w kwocie 98,50 zł
W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy :
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535),
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365). określiło, że wymagane składki mogą być umorzone, gdy zachodzą następujące warunki:
1. Opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. Poniesienie przez zobowiązanego strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W dniu (...).06.2004r. płatnik złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek.
Decyzją z dnia (...).09.2004r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych w związku z brakiem podstaw odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Decyzję o odmowie umorzenia należności ZUS podjął po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu 22 i 29.07.2004r., mającego na celu ustalenia możliwości płatniczych i stanu majątkowego zobowiązanego. W protokole przesłuchania żona zobowiązanego oświadczyła, iż zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług stolarskich i pozostaje jedynym żywicielem sześcioosobowej rodziny. K. Z. oraz jego żona H. Z. figurują w ewidencji gruntów i budynków powiatu jako współwłaściciele nieruchomości, w związku z czym istnieje możliwość zabezpieczenia hipotecznego na w/w nieruchomości.
Na powyższe zaległości ZUS nie prowadził czynności egzekucyjnych.
Analizując sytuację finansową K. Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że w związku z możliwością hipotecznego zabezpieczenia należności nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości.
Przyjął wszystkie dokumenty jako dowód w przedmiotowej sprawie i stwierdził, iż K. Z. nadal pracuje jako listonosz i pobiera wynagrodzenie w kwocie : 1750 zł brutto miesięcznie. Zgodnie z ZUS RCA za 03.2009r. podstawa wymiaru składki zobowiązanego wyniosła 2.072,80 zł, zaś za 04.2009r. 2.567,90 zł. Małżonka dłużnika H. Z. pracuje w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej jako inspektor i pobiera wynagrodzenie 2.712,00 zł brutto. Zgodnie z ZUS RCA za 03 i 04.2009r. podstawa wymiaru składki H. Z. wynosi 2.910,42 zł. Na utrzymaniu małżonków pozostaje czwórka dzieci w wieku 20, 18, 15, 15 lat. K. Z. pobiera zasiłek rodzinny, który wg oświadczenia na 3 dzieci wynosi ok. 320,00 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem dłużnik oprócz ZUS posiada zobowiązania u osób fizycznych na kwotę 1000,00 zł. Ponadto K. Z. oświadczył, iż jego córka nadal leczy się w poradni ortodontycznej. W związku z rozpoczynającym się w dniu 22.06.2009r. leczeniem ortodontycznym syna G. zobowiązany zmuszony będzie wziąć kredyt aby opłacić zakup aparatu, co niewątpliwie odbije się na sytuacji finansowej jego rodziny. Córka zobowiązanego leczona jest również w poradni dermatologicznej. Dłużnik oświadczył, iż na leczenie córki wydaje miesięcznie 200,00zł. Do postępowania została przedłożona dokumentacja medyczna z poradni dermatologicznej oraz faktura za leki na kwotę: 58,53 zł. Ponadto dłużnik pracując jako listonosz wykorzystuje w pracy swój prywatny samochód.
Ponieważ pracodawca zwraca jedynie za benzynę, dłużnik ponosi znaczne koszty na amortyzację samochodu.
Zgodnie z PIT K. Z. w 2008r. osiągnął dochód w kwocie: 22.594,31 zł, zaś H. Z. osiągnęła dochód w kwocie: 33.150,94zł.
Dłużnik jest właścicielem samochodu osobowego Opel Vectra rok produkcji 1989. Ponadto zgodnie z oświadczeniem dłużnik posiada dom w M. 1A - brak założonej KW oraz działki pod domem (56 arów). Zgodnie z informacją z Rejestru Gruntów dłużnik wraz z małżonką są właścicielami działek nr 12 i 15 - łącznie 56 arów, o założonej KW nr 51778.
K. Z. do postępowania dołączył oświadczenie - zestawienie wydatków miesięcznych na dzień 01.06.2009r. na kwotę 3550,00zł oraz oświadczenie - zastawienie wydatków rocznych na kwotę 2100,00zł. Dłużnik część miesięcznych wydatków udokumentował stosownymi rachunkami i fakturami, których średnia odpowiada kwotom zawartym w zastawieniu. Ponadto w w/w zestawieniu miesięcznym zobowiązany wykazał, iż na leczenie córki wydaje kwotę 200 zł miesięcznie.
Wykonując Wyrok Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dn. 24.03.2009r. Sygn. akt I SA/Rz 787/08 oraz Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.03.2008r. Sygn. Akt V SA/Wa 2636/07. Organ dokonał kwotowego zestawienia dochodów i wydatków miesięcznych. Łączny dochód małżonków za 04.2009r. zgodnie z ZUS RCA wynosi 5.478,32 zł brutto co daje kwotę ok. 3.615,00 zł netto. Jednak analiza rachunku bankowego K. Z. nie potwierdza wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków. Na dzień 01.04.2009r. saldo rachunku wyniosło 1.574,69 zł, wpływy na rachunek wyniosły łącznie 2.187,42 zł (w tym wynagrodzenie za pracę zobowiązanego w kwocie : 1.212,06 zł). Natomiast z rachunku dokonano wypłat bądź obciążeń na łączną kwotę 2.198,76 zł, w tym - za gaz, wodę i energię 503,00 zł; - wypłaty kartą lub w bankomacie 1200,00 zł. Ponadto analiza wyciągu z rachunku jak i dołączonych faktur i upomnień, których termin płatności upłynął w miesiącu kwietniu, nie wykazała zaległości w ich realizacji. Z uwagi na to, że K. Z. płatności za media dokonuje bezgotówkowo z wykorzystaniem internetu oraz brak wyciągu za miesiąc maj nie pozwalają ustosunkować się do realizacji faktur, których termin płatności upłynął w miesiącu maju. Po uwzględnieniu wszystkich operacji na koncie saldo końcowe na 29.04.2009r. wykazało 1.562,85 zł. Powyższa analiza wykazuje, że przedstawione wydatki miesięczne nie mają charakteru cyklicznego lub też realizowane są z innych źródeł lub rachunków. Również saldo końcowe rachunku Kl Zl w kwocie : 1.562,85 zł wykazuje, że zobowiązany posiada luźne środki, które może przeznaczyć na spłatę zadłużenia.
Ponadto zobowiązany w dn. 02.06.2009r. złożył do tut. O/ZUS oświadczenie o kosztach przewidywanego leczenia ortodontycznego syna oraz o swoim stanie zdrowia. Dłużnik cierpi na przepuklinę międzykręgową choroba ta grozi kalectwem. Zobowiązany oświadczył jednak, iż pomimo dyskomfortu spowodowanego bólem nie stara się na razie o rentę z uwagi na niskie świadczenie jakie by uzyskał.
Ponadto stwierdzono, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 październik 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11 poz.74), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki jej występowania określa w sposób wyczerpujący ust. 3 art. 28 przewidujący m.in. w pkt. 3, iż ma to miejsce w sytuacji gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz. 60). Również art. 28 ust. 3 pkt. 5 mówi, iż jest możliwe umorzenie należności w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności przez Urząd Skarbowy, właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz w przypadku gdy jest oczywiste, że w postępowaniu nie uzyska się kwot przekraczających koszty egzekucji (art. 28 ust. 3 pkt. 6), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę (ust. 4).
Z uwagi na powyższe, stwierdzono iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 3, 5 i pkt. 6 cytowanej wyżej ustawy, uzasadniająca umorzenie należności ponieważ wobec zobowiązanego nie była prowadzona egzekucja. Należy zauważyć, iż K. Z. obecnie osiąga wynagrodzenie z tytułu pracy, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję. Ponadto zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości, która może stanowić podstawę zabezpieczenia należności ZUS.
Reasumując powyższe z upoważnienia Prezesa Dyrektor ZUS stwierdza, iż sytuacja rodzinna , finansowa i zdrowotna nie kwalifikuje płatnika do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o sus. Stanowisko powyższe potwierdzają następujące fakty: stan zdrowia K. Z. jak również członków rodziny nie uniemożliwia wykonywania zatrudnienia. Z kolei, jak wykazała przeprowadzona analiza, rodzina nie ma trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb, nawet planowane leczenie ortodontyczne syna G. pozwoli zobowiązanemu na spłatę posiadanych zaległości. Również należy przypuszczać, że żądanie przez stronę umorzenia należności ma na celu jedynie poprawę komfortu zobowiązanego poprzez likwidację zadłużenia, a nie faktyczne trudności w jego spłacie.
Ponadto zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest dysponentem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który jest państwowym funduszem celowym, powołanym w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. Także zgodnie z art. 52 w/wym. ustawy przychody FUS pochodzą m.in. z wpłat składek na ubezpieczenie społeczne, niepodlegające przekazaniu na rzecz otwartych funduszy emerytalnych. Również zgodnie z art. 54 w/wym. ustawy ze środków zgromadzonych na FUS finansowane są m.in.:
- wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego,
- wydatki na prewencję rentową.
Zatem organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr.98 z 2000r. poz. 1071 z póź. zm.), powinien mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W powyższej sprawie, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, że ze względu na ważny interes społeczny ( zapewnienie stabilności Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) odmawia umorzenia należności. Ponadto umorzenie zaległości na fundusz ubezpieczeń społecznych skutkowałoby wyłączeniem zobowiązanego z ubezpieczenia, co ma bezpośredni wpływ na prawo i wysokość przysługującego świadczenia emerytalno-rentowego, a co z kolei przy pogarszającym się stanie zdrowia zobowiązanego nie pozostaje bez znaczenia.
Jednocześnie należy podkreślić, że przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11 poz. 74) oraz przepisy szczególne zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365) określają jedynie warunki, w których zaległości mogą być umarzane. Nie oznacza to, że spełnienie jednego z tych warunków skutkuje umorzeniem należności. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.04.2005r. sygn. akt III SA W-wa 180/5). Również należy podkreślić, że przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i bierze na siebie obciążenia z tym związane i nie może tego ryzyka przerzucać żądając umorzenia zaległości. Takie stanowisko potwierdza wyrok WSA w Rzeszowie Sygn. akt I S.A./Rz 541/07.
Jednocześnie tut. O/ZUS pismem z dnia 19.05.2009r. poinformował zobowiązanego, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem ostatecznej decyzji. Zgodnie z przysługującym zobowiązanemu prawem, K. Z. stawił się do tutejszego O/ZUS i skorzystał z przysługującego uprawnienia.
Różnice w zaległościach bieżących do zaległości wykazanych w decyzji Znak : [...] z dnia [...].09.2004r. wynikły z faktu, iż tut. Oddział ZUS rozliczył konto na podstawie deklaracji przypisanych z urzędu. Natomiast K. Z. zareagował na pismo wzywające o złożenie korekt DRA w 11.2006r., które złożył osobiście. Dłużnik złożył deklaracje zerowe za okres 11.2001r.- 03.2002r. oraz za 03.2004r. złożył deklarację ze składką chorobową, natomiast wcześniej ZUS przypisał z urzędu składki na ubezpieczenie społeczne za 03.2004r. bez składki chorobowej.
Z uwagi na powyższe wynikły różnice w okresie oraz kwocie zaległości.
Mając na uwadze powyższe, a w szczególności fakt osiągania dochodów umożliwiających spłatę należności z tytułu składek w ramach układu ratalnego oraz brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności przez Urząd Skarbowy, a także możliwość zaspokojenia należności z tytułu składek z posiadanej przez dłużnika nieruchomości na prawach wspólności małżeńskiej, z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Dyrektor ZUS stwierdza, iż nie spełniono warunków umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 04.2002r.-02.2004r., ubezpieczenie zdrowotne za okres 05.2000r.-02.2004r. oraz FPiFGŚP za okres 05.2000r.-02.2004r.
Na decyzję tę K. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc ojej uchylenie podnosząc krzywdzący charakter zaskarżonej decyzji a także brak profesjonalizmu wydających ją urzędników.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu z innych powodów niż podnoszone przez stronę.
Przepis art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych /tekst jedn. Dz.U. z 2007r. Nr 11 poz.74/ stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy dotyczące odwołań od decyzji w Kodeksie postępowania administracyjnego zawarte są w Rozdziale 10 tego Kodeksu od przepisu art. 127-140. Z treści art. 138 § 1 pkt.2 kpa, powołanego przez organ wydający zaskarżona decyzję jako podstawę rozstrzygnięcia wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżona decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. W tym miejscu wskazać należy, że "istotą sprawy,,, w świetle przytoczonego wyżej art. 138 § 1 pkt.2 kpa, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 14 czerwca 2004r. - wyznaczającym ramy postępowania - jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Oznacza to, że w tym przedmiocie, wyznaczonym wnioskiem strony, winno toczyć się postępowanie w efekcie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Wprawdzie decyzja z dnia 14 września 2004r. odmawiając umorzenia należności z tytułu składek wymienia te kwoty, nie mniej, niedopuszczalnym jest korygowanie tych kwot poprzez ich podwyższenie w decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Niezależnie od "wykroczenia" przez orzekający organ poza przedmiot sprawy to również zauważyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego zawartego w Rozdziale 10 dotyczącym odwołań, do których stosowania których odsyła przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 139 kpa stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. "Niekorzyść" o której mowa w przytoczonym przepisie to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym czy pogorszenie to nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z decyzją wydaną w wyniku odwołania strony. W zaskarżonej decyzji kwoty zaległych składek podane zostały w wyższej kwocie niż to wynika z osnowy decyzji z dnia 14 września 2004r., a zatem naruszony został zakaz reformationis in peius a organ nie wykazał aby poprzedzająca decyzja rażąco naruszała prawo lub też rażąco naruszała interes społeczny.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło