I SA/Rz 777/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie SO del. Piotr Popek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi spółki "A" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] grudnia 2014 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia "A" S.A. (dawniej "B" S.A.), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy (organ I Instancji) z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] określającej "A" S.A. w W. wysokość podatku od nieruchomości za 2009r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) wskazało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy określił "A" S.A. w W. (dalej zwaną spółką/skarżącą) wysokość podatku od nieruchomości za 2009r., a mając na uwadze zbliżający się termin przedawnienia tego zobowiązania (mniej niż trzy miesiące) oraz dotychczasowy przebieg postępowania (opisany szczegółowo w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]), postanowił nadać ww. nieostatecznej decyzji klauzulę natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. , poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) W zażaleniu na ww. postanowienie pełnomocnik spółki wniósł o jego uchylenie, zarzucając, że organ I instancji naruszył przepis art. 121 § 1 O.p. poprzez zaniechanie poinformowania spółki, że toczy się postępowanie w sprawie nadania decyzji nieostatecznej Wójta Gminy rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszył art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. w ten sposób, że nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania podatkowego przez spółkę, wynikającego z decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2009 r. Rozpatrując zażalenie spółki i odnosząc się do przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie upływał z końcem 2014 r. roku, z tego względu spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Zdaniem Kolegium z treści zaskarżonego postanowienia jak i z akt przedmiotowego postępowania wynikało również prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Kolegium wskazało, że spółka w toku postępowania podatkowego odmawiała przedłożenia koniecznych dokumentów oraz udzielania rzetelnych informacji będących w jej wyłącznym posiadaniu dotyczących ilości i wartości poszczególnych spornych w jej ocenie - co do charakteru - budowli, a tym samym na skutek upływu czasu zobowiązanie zmierzało do wygaśnięcie poprzez przedawnienie. W ocenie Kolegium powyższe rodziło prawdopodobieństwo, że zobowiązanie określone ostatecznie w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. nie zostanie wykonane. Kolegium odparło także zarzut zażalenia, iż organ I instancji był zobligowany do zawiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie wydania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, powołując się na treść art. 165 § 5 pkt 3 O.p. oraz uprawnienia o którym mowa w art. 200 O.p., które wyłączone zostało z mocy art. 200 § 2 pkt 1 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia organu I Instancji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając temuż zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo sądowe, Spółka podniosła, że uprawdopodobnienie oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się pewnych okoliczności, podczas gdy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium nie przywołało żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez spółkę. Spółka podkreśliła, że ustawodawca wskazał dwie odrębne przesłanki konieczne do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i obydwie muszą znaleźć zastosowanie w okolicznościach danej sprawy; w innym przypadku ustawodawca nie wprowadzałby do ustawy § 2 art. 239b O.p.. W skardze spółka podkreśliła, że kwestie związane z wydaniem decyzji pozostają – wbrew twierdzeniom Kolegium – bez związku z oceną, czy zobowiązanie z niej wynikające zostanie czy też może nie zostać wykonane, ponieważ należy odróżnić wymiar zobowiązania podatkowego, tj. proces wydania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego, od jego wykonania. Według skarżącej okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji , ponieważ są to odrębne aspekty poboru podatku. W konkluzji skargi spółka podkreśliła, że Kolegium nie wykazało zaistnienia dużego prawdopodobieństwa zmaterializowania braku zapłaty zobowiązania przez spółkę. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniane pod tym kątem kontrolowane, zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego odpowiada prawu. Zgodnie z art. 239a O.p decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei przesłanki, od których spełnienia istnieje możliwość nadania przez organ podatkowy rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 pkt 1 do 4. Wymienione są tam następujące przesłanki: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Wśród tych samoistnych przesłanek, ustawodawca wymienia taką sytuację procesową, w której znalazł się podatnik w stosunku do którego wydano decyzję nieostateczną, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikający z nieostatecznej decyzji jest krótszy niż 3 miesiące. Co do wystąpienia wskazanej przesłanki a stanowiącej w realiach przedmiotowej sprawy podstawę prawną postanowień organów obydwu instancji nie ma wątpliwości i jest to okoliczność bezsporna. Postanowienie organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zapadło w dniu [...] grudnia 2014 r., podczas gdy zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej do której owo postanowienie się odnosi, przedawniało się w dniu 31 grudnia 2014 r. Faktem jest, że z art. 239b § 2 O.p., wynika że przepis § 1 tego artykułu stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na już istniejące okoliczności, fakty, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie nie oznacza pewności nastąpienia określonego stanu rzeczy, lecz czyni zaledwie wiarygodnym możliwość istnienia jakiegoś faktu. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być zatem utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2013 r., I GSK 1035/11, LEX nr 1336145). Jeżeli okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 O.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane z decyzji nie zostanie wykonane. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w odniesieniu do tej akurat przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, dla uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia zobowiązania pozostał bardzo krótki okres czasu, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1316/13; z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r. I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12). W świetle powyższych uwag jako bezzasadny jest zarzut skargi sprowadzający się do podniesienia naruszenia przez organy przepisu art. 239b § 2 O.p., polegającego na braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2014r. określającej "A" S.A. w W. wysokość podatku od nieruchomości za 2009r, nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. Pomijając już kwestię postawy skarżącej w toku postępowania podatkowego w ramach przecież obowiązkowego współdziałania z organem, do czego nawiązywał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, okolicznością uprawdopodabniającą niewykonania zobowiązania, o której mowa w art. 239b § 2 O.p. jest czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, w realnej przecież perspektywie uruchomienia postępowania odwoławczego. Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że okres czasu jaki pozostał do przedawnienia zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji, sam w sobie uprawdopodabnia brak jego wykonania i wygaśnięcie, co dostatecznie jasno, wbrew stanowisku skarżącego, wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia respektującego w tej mierze wskazania wynikające z art. 210 § 4 O.p. Z tych wszystkich względów zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w skardze należy uznać za niezasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.