I SA/Rz 778/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. wniosku A. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu. I SA/Rz 778/17 Uzasadnienie A. Z. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...], w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. WSA odrzucił skargę A. Z. z uwagi na wniesienie jej po terminie. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącej w dniu 8 grudnia 2017 r. W dniu 15 grudnia 2017 r. A. Z. nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skierowany do WSA za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. W treści wniosku wskazała, że w przedmiotowej sprawie organy kierowały do niej korespondencję (w tym i zaskarżoną decyzję) na adres jej ojca tj. ul. L. [...] w K. Podała jednocześnie, że mieszka przy ulicy S. [...] w K. Wyjaśniła, że z uwagi na jej częstą nieobecność w miejscu zamieszkania (wynikającą z prowadzonego przez nią gospodarstwa rolnego w Z. R.), podała aby w sprawie kierować korespondencję na adres jej ojca. Podniosła, że jej ojciec przekazał jej plik listów skierowanych do niej. Zwróciła uwagę, że po remoncie mieszkania jej ojciec sprzątał samochód i odnalazł list, który przekazał jej niezwłocznie. Po otworzeniu tej korespondencji skarżąca dowiedziała się, że zawiera ona zaskarżoną decyzję. Wówczas wniosła skargę do WSA. W końcowej części wniosku podała, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przekazał ww. wniosek do WSA w dniu 21 grudnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Wniosek wpłynął do WSA 22 grudnia 2017 r. Jednoczenie w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. organ odwoławczy poinformował, że zaskarżona decyzja została przekazana na adres korespondencyjny wskazany przez A. Z. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. ul. L. [...] w K. Strona w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w żaden sposób nie informowała organów obu instancji o zmianie adresu korespondencyjnego. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przesyłka pocztowa zawierająca ww. decyzję została w sposób prawidłowy skierowana na adres wskazany przez skarżącą. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został podpisany przez skarżącą, w związku z powyższym zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał ww. do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku. W wyznaczonym terminie strona podpisała złożony w Sądzie wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). To jednak art. 87 § 3 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Wniosek A. Z. o przywrócenie terminu dotyczy - wniesienia skargi, w związku z powyższym zastosowanie w niniejszej sprawie ma regulacja art. 87 § 3 P.p.s.a. i wynikająca z niej zasada złożenia wniosku o przywrócenie terminu - za pośrednictwem organu. Skarżąca zgodnie z ww. przepisem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu, z zachowaniem terminu siedmio-dniowego. Wprawdzie A. Z. równocześnie z wnioskiem nie dokonała czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 P.p.s.a., tj. nie wniosła ponownie skargi. To jednak stanowisko Sądu w tym zakresie odpowiada prezentowanemu w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym skoro skarga znajduje się w aktach sprawy, to wzywanie strony do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia o dołączenie kolejnego jej egzemplarza jest zbędnym przedłużaniem toku postępowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. II FZ 646/07, Lex Polonica nr 1919331, ONSA i WSA 2008, nr 6, poz. 96). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "trudno dopatrzyć się racjonalności we wzywaniu strony do złożenia czegoś, co sąd już posiada w aktach". Przystępując do badania zasadności wniosku Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu tego terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. II GZ 47/2009, Lex Polonica nr 2016205). To jednak powołany wyżej art. 87 § 2 P.p.s.a. jako jedną z przesłanek uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu podaje uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to zatem brak konieczności dowodzenia powyższego przez stronę, a jedynie powinność przedstawienia takich okoliczności, które czynią prawdopodobnym brak jej winy, z czego składająca skargę w niniejszej sprawie się nie wywiązała. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy kierowały korespondencję do strony (w tym również zaskarżoną decyzję) - na adres jej ojca tj. ul. L. [...] w K. Poza sporem jest fakt, że A. Z. wskazała adres ojca - jako adres do korespondencji, co zresztą potwierdziła we wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie w trakcie postępowania przed organami strona nie wskazała zmiany ww. adresu do korespondencji. Jako okoliczności wskazujące brak winy w uchybieniu terminu, strona podała, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została "zawieruszona" przez jej ojca w samochodzie, podczas remontu, tj. "list wpadł pod siedzenie". Ojciec skarżącej po remoncie mieszkania odnalazł ww. list i oddał go jej niezwłocznie, strona po otworzeniu przesyłki zawierającej decyzję organu odwoławczego, wniosła od niej skargę do WSA, co jednak nastąpiło z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu argumentacja wnioskodawczyni nie może stanowić o braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, ale o niedbalstwie. Sąd uznał, że wyjaśnienia A. Z., nie przekonują o dołożeniu przez nią należytej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków i jakiejkolwiek próbie przezwyciężenia zaistniałych przeszkód. Niezależnie od powyższego należy również wskazać, na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W niniejszej sprawie była to kwestia odbioru przez ojca skarżącej korespondencji od organów i przekazanie jej ewentualnych przesyłek, gdyż strona w postępowaniu przed organami podatkowymi wskazała adres swojego ojca - jako adres do korespondencji. W związku z powyższym błędy i zaniedbania osoby, którą posłużyła się skarżąca obciążają ją samą, a tym samym nie uwalniają one jej od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. I OZ 1226/14). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.