I SA/Rz 790/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-03-10

Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek może zostać utrzymana w mocy, jeśli została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących oznaczenia stron postępowania i skierowana do podmiotu nieposiadającego zdolności procesowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracyjne naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności dotyczące prawidłowego oznaczenia stron postępowania. Decyzje zostały skierowane do zlikwidowanej spółki cywilnej, która utraciła podmiotowość prawną i zdolność procesową, a także do wspólników, wobec których nie wydano decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności. Organ odwoławczy nie wykonał również wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, co stanowi naruszenie art. 153 PPSA.
Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej "A" wystąpili o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, argumentując trudną sytuacją majątkową i zaprzestaniem działalności spółki. Prezes ZUS odmówił umorzenia, wskazując na posiadany przez jednego ze wspólników majątek i prowadzenie przez niego działalności gospodarczej. Po serii postępowań i wyroków sądów administracyjnych, które uchylały kolejne decyzje organu, ostatecznie Prezes ZUS wydał decyzję utrzymującą w mocy odmowę umorzenia, mimo wadliwości proceduralnych stwierdzonych przez sądy. Skarżący K.S. wniósł skargę do WSA w Rzeszowie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...], określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K.S. kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Bożena Wieczorska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant st. sekr. sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 10 marca 2009 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...], 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K.S. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 29 czerwca 2005 r. K. S., J. S. i T. S. byli wspólnicy spółki cywilnej "A" zwrócili się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie w całości zadłużenia wobec ZUS z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że spółka cywilna "A" będąca podmiotem zobowiązanym do uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przestała istnieć z dniem 31 grudnia 1999 r., zgodnie z decyzją o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący podnieśli również, że spłata należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozbawiłaby ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie wnioskodawców ich aktualna sytuacja majątkowa oraz fakt zaprzestania przez spółkę cywilną "A" działalności gospodarczej przemawiały za umorzeniem zaległych składek ubezpieczeniowych. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2005 r., Nr (...) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.", odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - zwanych dalej ubezpieczeniami społecznymi oraz odsetek za zwłokę za okres składkowy luty 1999 r. - listopad 1999 r. w łącznej kwocie 34.902,42 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił ustalenia w przedmiocie stanu majątkowego i możliwości płatniczych zobowiązanych, z których wynikało, że były wspólnik spółki "A" K. S. jest właścicielem dwóch nieruchomości oraz współwłaścicielem dwóch samochodów osobowych, w tym jednego o wartości 40.000,00 zł. Z akt sprawy wynikało także, że K. S. nadal prowadził działalność gospodarczą. Żona zobowiązanego uzyskiwała świadczenie emerytalne w wysokości 1.335,04 zł. Z ustaleń dokonanych przez organ wydający decyzję wynikało także to, iż były wspólnik spółki J. S. uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy, a jego brat T. S. jest księdzem. Organ wyjaśnił również, że egzekucja wobec spółki cywilnej okazała się nieskuteczna. Prezes ZUS wskazując na brak podstaw do umorzenia zadłużenia powołał się również na przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 15 września 2005r. wspólnicy spółki cywilnej zwrócili się o ponowne przeanalizowanie przez Prezesa ZUS przesłanek uprawniających do umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. W przedmiotowym wniosku skarżący podnieśli, iż powodem zaprzestania działalności gospodarczej przez spółkę był brak możliwości wyegzekwowania przez spółkę zobowiązań pieniężnych w wysokości ok. 300.000 zł. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia (...) października 2005 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie organu odwoławczego sytuacja materialna zobowiązanych nie pozwalała na umorzenie należności składkowych. Na powyższą decyzję K. S., J. S. i T. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 26/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, iż decyzja Prezesa Zakładu wydana została bez podstawy prawnej w sposób naruszający podstawowe reguły orzekania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, widząc oczywiste wady prawne decyzji wydanej w pierwszej instancji, powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, lub też w przypadku akceptacji sposobu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji utrzymać wydaną przez ten organ decyzję w mocy. Decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. nr (...) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu organu) w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zakład wskazał m.in., że u wnioskodawców stwierdzono znaczny majątek ruchomy jak i nieruchomy, z którego możliwe jest dochodzenie zobowiązań na rzecz ZUS, a powoływanie się przez stronę na straty przy prowadzeniu obecnej działalności gospodarczej nie uzasadnia umorzenia zadłużenia. Ponadto organ II instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dokumentów, które świadczyłyby o ich trudnej sytuacji materialnej (finansowej), że nie mogą oni ponieść ciężaru spłaty zadłużenia. Przedstawione rachunki na energię elektryczną oraz gaz, wskazują na ich terminowe regulowanie, ponadto dotyczą one tylko jednego z wnioskodawców. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. K. S., J. S. i T. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności z tytułu składek spółki cywilnej "A". Wyrokiem z dnia 12 października 2007r. sygn. akt V SA/Wa 1208/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności z naruszeniem art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego,(dalej: k.p.a.) albowiem nie zawiera prawidłowego oznaczenia adresata decyzji. W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS jako adresata decyzji wskazał" "A" s.c. K. S., J. S., T. S. . M. ul. T. (...)". W ocenie Sądu dokonane przez organ II instancji oznaczenie strony jest nieprawidłowe, albowiem nie jest jasne, kto jest adresatem zaskarżonej decyzji (spółka cywilna czy też jej wspólnicy). Sąd zauważył, że do należności w zakresie składek, które ciążyły na zlikwidowanej spółce, ustawodawca nakazał, na podstawie art. 31 u.s.u.s., stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) dalej: Ordynacja podatkowa, w tym art. 115. Wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej nie są jej następcami prawnymi, lecz - według przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa-zaliczani do kręgu osób trzecich. W przypadku więc rozwiązania spółki cywilnej za jej zobowiązania odpowiadają w szczególnym trybie, przewidzianym w przepisie art. 115 Ordynacji. Oznacza to, że obciążenie wspólnika składkami, które ciążyły na spółce jest możliwe w wyniku wydania i doręczenia decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 108 i art. 115 Ordynacji podatkowej. Dopiero wówczas - po powstaniu zobowiązania wspólnika do zapłaty składek - istnieje możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia składek na podstawie art. 28 u.s.u.s. W rozpatrywanej sprawie decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne została wydana jedynie w stosunku do K. S. (decyzja z dnia [....] grudnia 2005 r.), nie zostały natomiast wydane wobec Jacka S. i T. S. jako wspólników byłej spółki "A". Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę fakt, iż decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności nie została wydana wobec J. S. i T. S. należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do obciążenia ich jako byłych wspólników spółki cywilnej składkami, które ciążyły na spółce. Nie istnieje również możliwość zastosowania wobec nich ulgi w postaci umorzenia składek, albowiem instytucji tej nie można stosować do należności, za które podmiot wnioskujący o umorzenie nie odpowiada. A zatem przyjmując, iż adresatem decyzji są wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej należy stwierdzić, iż postępowanie w niniejszej sprawie w przedmiocie umorzenia należności w stosunku do Jacka S. i T. S. było bezprzedmiotowe. Ponadto Sąd podniósł, że decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest adresowana do "A" s.c, mimo że z dniem 31 grudnia 1999r. wyżej wymieniona spółka została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga to, iż w przypadku rozwiązania (likwidacji) spółki cywilnej traci ona podmiotowość prawną, co sprawia, iż z tym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. A zatem w momencie gdy spółka przestała istnieć, to również przestała istnieć strona, mogąca występować w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie może być wszczęte ani toczyć się w stosunku do niej takie postępowanie i w konsekwencji nie może być wydana wobec tego podmiotu decyzja. W związku z powyższym (przyjmując, że adresatem decyzji jest zlikwidowana spółka cywilna) należy uznać, iż decyzje organów administracyjnych obu instancji zostały wydane i skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organ przy ponownym rozstrzyganiu sprawy nie uwzględnił wszystkich wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 10 maja 2006 r.. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia (...) sierpnia 2008r. nr (...) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) sierpnia 2005r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z decyzją (...) z dnia 9 grudnia 2005r. to K. S. jest odpowiedzialny za zobowiązania spółki cywilnej "A", dlatego dokonał oceny jego stanu majątkowego i finansowego. Decyzja o odpowiedzialności za zobowiązania spółki została zaskarżona przez K. S. do Sądu Okręgowego, którego wyrok z dnia 19.07.2006 r., oddalający odwołanie, uprawomocnił się w dniu 16.08.2006 r. Organ odwoławczy stwierdził, że K. S. obecnie prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej o nazwie "B". Jego obecnym wspólnikiem jest synowa S. S.. Spółka przynosi niewielki dochód. Żona zobowiązanego K. S. pobiera świadczenie emerytalne w kwocie miesięcznej brutto 1 417,81 zł. Małżonkowie S. mają wyłączoną wspólność majątkową od 18.07.2003r. Na utrzymaniu nie mają nikogo. K. S. jest właścicielem mieszkania w M. i nieruchomości na terenie M. i G. oraz samochodów osobowych. Przepisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s., nie mogą mieć zastosowania w analizowanej sprawie, gdyż całkowita nieściągalność nie została stwierdzona. Nie zachodzą też przesłanki uzasadniające umorzenie należności w oparciu o przepis art.28 ust.3 a u.s.u.s. oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr141, poz. 1365), Decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek należy do decyzji o charakterze uznaniowym. Organ administracji publicznej podejmuje taką decyzją po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w ramach obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, oceniając szczegółowo cały zebrany materiał w danej sprawie. Wydając decyzję o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek albo odmawiając umorzenia tych należności, organ administracji publicznej kieruje się możliwością spłaty zobowiązania przez dłużnika przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. W obecnej sytuacji jednakże, gdzie u K. S. stwierdzono znaczny majątek ruchomy, jak i nieruchomy, z którego jest możliwe dochodzenie zobowiązań na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powoływanie się przez stronę na straty przy prowadzeniu obecnej działalności gospodarczej nie uzasadnia w chwili obecnej trudnej sytuacji materialnej dłużnika. Ponadto, w ocenie organu, zobowiązany nie przedstawił żadnych dokumentów, które świadczyłyby o jego trudnej sytuacji materialnej (finansowej), uniemożliwiającej poniesienie ciężaru spłaty zadłużenia. Posiada on, jak zostało to wskazane powyżej, majątek ruchomy i nieruchomy o znacznej wartości, z którego możliwe jest skuteczne wyegzekwowanie należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, wobec faktu braku wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną Wnioskodawcy nie są w stanie opłacić swoich należności, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy decyzję z dnia [...].08.2005 r. o odmowie umorzenia należności. W skardze na powyższą decyzję K. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie, a w szczególności art. 28 ust. 3 a i 3 b u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przez niezastosowanie, mimo istnienia podstaw do jego zastosowania. Jak wynika bowiem z sytuacji materialnej i finansowej skarżącego nie posiada on realnie żadnych dochodów, z których można byłoby wyegzekwować należności z tytułu składek. Zarówno Skarżący, jak i jego żona są przewlekle chorzy, mają rozdzielność majątkową, a prowadzona prze Skarżącego działalność gospodarcza przynosi stratę. Natomiast nieruchomość w G., stanowiąca współwłasność J. S. i K. S. posiada zadłużenie przekraczające jej wartość. Zdaniem Skarżącego, konieczność wyzbywania się majątku w celu zaspokojenia zobowiązań podatkowych jest dla niego krzywdząca, a zastosowanie instytucji umorzenia jest w pełni uzasadnione. Ponadto Skarżący dodał, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej została wydana jedynie w stosunku do K. S., natomiast brak decyzji w stosunku do pozostałych wspólników spółki cywilnej "A". W jego ocenie zaskarżona decyzja powinna być skierowana również przeciwko T. S. i J. S., jako odpowiedzialnym solidarnie za zaległości podatkowe spółki i wspólników, na podstawie art.115 Ordynacji podatkowej. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczeń lekarskich z dnia [...] września 2008r. dotyczących stanu zdrowia K. S. i K. S., na okoliczność sytuacji rodzinnej skarżącego i jego żony, a w szczególności chorób przewlekłych, na jakie cierpią. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2009r. Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania wg kompetencji do WSA w Warszawie, ponieważ sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez WSA w Warszawie, a skarżący złożył skargę za pośrednictwem ZUS Oddział w Rzeszowie, ale adresując ją do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U. nr 153,poz. 1269 ) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz,1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w jej treści. Na wstępie Sąd stwierdza, że stosownie do treści §1 pkt 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz.1016), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję w niniejszej sprawie, ponieważ na obszarze jego właściwości strona skarżąca zamieszkuje. Skarga jest uzasadniona z powodu naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisów postępowania administracyjnego, a ponadto naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art.153 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2007r. sygn akt V SA/WA 1208/07. W wyroku tym Sąd wskazał m.in., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego,(dalej K.p.a.) albowiem nie zawiera prawidłowego oznaczenia adresata decyzji. Prezes ZUS jako adresata decyzji wskazał bowiem " "A" s.c. K. S., J. S., T. S. M. ul. T. (...)", a takie oznaczenie jest nieprawidłowe, albowiem nie jest jasne, kto jest adresatem zaskarżonej decyzji (spółka cywilna czy też jej wspólnicy). Dalej Sąd wywiódł, że obciążenie wspólnika składkami, które ciążyły na spółce jest możliwe w wyniku wydania i doręczenia decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 108 i art. 115 Ordynacji podatkowej. Dopiero wówczas - po powstaniu zobowiązania wspólnika do zapłaty składek - istnieje możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia składek na podstawie art. 28 u.s.u.s . Natomiast w niniejszej sprawie brak jest decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na J. S. i T. S. jako wspólników byłej spółki "A". Taka decyzja została wydana jedynie w stosunku do K. S. (decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r.). W związku z tym, że decyzja o odpowiedzialności nie została wydana wobec Jacka S. i T. S. należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do obciążenia ich jako byłych wspólników spółki cywilnej składkami, które ciążyły na spółce. Nie istnieje również możliwość zastosowania wobec nich ulgi w postaci umorzenia składek, albowiem instytucji tej nie można stosować do należności, za które podmiot wnioskujący o umorzenie nie odpowiada. A zatem przyjmując, iż adresatem decyzji są wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej należy stwierdzić, iż postępowanie w niniejszej sprawie w przedmiocie umorzenia należności w stosunku do J. S. i T. S. było bezprzedmiotowe. Przyjmując natomiast, iż decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest adresowana do "A" s.c, biorąc pod uwagę wskazany w oznaczeniu strony adres (siedziby byłej spółki cywilnej), należy wskazać, iż z dniem 31 grudnia 1999 r. wyżej wymieniona spółka została wykreślona z "Ewidencji działalności gospodarczej" (decyzja Prezydenta Miasta M. z dnia [...] stycznia 2000 r.). Mimo to organy administracyjne obu instancji wydały w niniejszej sprawie decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zlikwidowanej spółki cywilnej, czyniąc ją adresatem decyzji. Sąd podkreślił, że w przypadku rozwiązania (likwidacji) spółki cywilnej traci ona podmiotowość prawną, co sprawia, iż z tym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. A zatem w momencie gdy spółka przestała istnieć, to również przestała istnieć strona, mogąca występować w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie może być wszczęte ani toczyć się w stosunku do niej takie postępowanie i w konsekwencji nie może być wydana wobec tego podmiotu decyzja. W związku z powyższym (przyjmując, że adresatem decyzji jest zlikwidowana spółka cywilna) należy uznać, iż decyzje organów administracyjnych obu instancji zostały wydane i skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy wydał decyzję, którą wprawdzie skierował do K. S., jako osoby odpowiedzialnej za należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ale którą utrzymał w mocy wadliwą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] sierpnia 2005r. nr (...), bo zawierającą błędne oznaczenie stron postępowania i skierowaną również do osoby nie będącej stroną w sprawie. Tym samym organ odwoławczy pozostawił w obrocie prawnym decyzję niezgodną z art.107 K.p.a. i nie wykonał zaleceń Sądu, co do prawidłowego określenia stron postępowania i właściwego skierowania decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić osobę (osoby) będące stroną niniejszego postępowania, a następnie wydać decyzję uwzględniającą powyższe wskazania. W tym stanie sprawy ocena spełnienia przesłanek umorzenia należności jest przedwczesna. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art.135 i art.152 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na mocy art.200 ustawy p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącego od organu zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 257,00zł, na którą składa się kwota 240,00zł z tytułu zastępstwa procesowego ustalona na podstawie §18 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00zł

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło