I SA/Rz 871/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-12-04

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekazanie nieruchomości tytułem wynagrodzenia za umorzone udziały w spółce, w ramach instytucji umorzenia udziałów zgodnie z art. 199 KSH, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie udziałów za wynagrodzeniem, w tym wypłata wynagrodzenia w formie rzeczowej (nieruchomości), jest jedną, kompleksową czynnością prawną, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skoro sama instytucja umorzenia udziałów nie jest czynnością opodatkowaną, to również jej etap w postaci wypłaty wynagrodzenia, niezależnie od formy, nie podlega opodatkowaniu VAT. Sąd podzielił pogląd, że przedmiotem transakcji ocenianej pod kątem opodatkowania jest przekazanie udziałów w celu umorzenia, a nie samo wynagrodzenie oderwane od tej czynności.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. zwróciła się o indywidualną interpretację podatkową w sprawie opodatkowania VAT umorzenia swoich udziałów. Planowane umorzenie miało nastąpić w drodze nabycia przez spółkę własnych udziałów od wspólnika w celu ich umorzenia, a wynagrodzenie za te udziały miało zostać wypłacone w postaci nieruchomości. Spółka uważała, że czynność ta nie stanowi działalności gospodarczej i nie podlega opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał umorzenie udziałów za niepodlegające opodatkowaniu, ale przekazanie nieruchomości jako wynagrodzenia za te udziały za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT. Spółka zaskarżyła tę interpretację, podnosząc, że umorzenie udziałów z wynagrodzeniem jest jedną, złożoną czynnością niepodlegającą opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014r. sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. w L. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) określa, że interpretacja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej "A" spółka z o.o. w L. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną indywidualną interpretacją przepisów prawa z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy A. Sp. z o.o., przedstawione we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącym podatku od towarów i usług, za prawidłowe w zakresie uznania, że umorzenie udziałów dokonywane zgodnie z art. 199 KSH, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, oraz za nieprawidłowe w zakresie uznania, że przekazanie nieruchomości, tytułem wynagrodzenia za umorzenie udziałów w Spółce nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. We wniosku o wydanie pisemnej interpretacji wnioskująca spółka podała, że jej udziałowcami są dwie osoby fizyczne, które zamierzają dokonać zmian w strukturze właścicielskiej, poprzez zawarcie w imieniu spółki umowy nabycia udziałów z jednym ze wspólników. Na mocy tej umowy wspólnik spółki zbędzie na rzecz spółki część swoich udziałów w celu ich umorzenia zgodnie z art. 199 Kodeksu spółek handlowych. Umorzenie to wiązało się będzie z koniecznością obniżenia kapitału zakładowego o wartość wynagrodzenia, które zostanie wypłacone wspólnikowi w całości w postaci nieruchomości. Przedmiotem działalności gospodarczej spółki jest działalność usługowa. W związku z powyższym spółka zadała pytanie czy opisane umorzenie udziałów dokonywane zgodnie z art. 199 KSH stanowi czynność opodatkowaną w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz czy w wyniku tego umorzenia przekazanie nieruchomości tytułem wynagrodzenia za umorzenie udziałów w spółce, dokonywane w ramach operacji umorzenia udziałów stosownie do art. 199 KSH, stanowi czynność opodatkowaną w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług? Zdaniem spółki planowane umorzenie udziałów nie nastąpi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółki. Nie będzie zatem wypłatą wynagrodzenia z tego tytułu jak wymaga regulacja art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – zwanej dalej ustawą VAT, działalnością producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalnością osób wykonujących wolne zawody. Zdaniem spółki, umorzenie udziałów i jego rozliczenie poprzez przeniesienie własności nieruchomości jako wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów jest czynnością o charakterze organizacyjno-ustrojowym dokonywaną wewnątrz Spółki, a nie czynnością wchodzącą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, zdaniem spółki, wypłata wynagrodzenia dokonywana w ramach instytucji prawnej umorzenia udziałów pozostaje poza zakresem zastosowania ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż warunkiem koniecznym dla opodatkowania dostawy towarów lub świadczenia usług (z zastrzeżeniem nieodpłatnej dostawy towarów i nieodpłatnego świadczenia usług) jest odpłatność za tę czynność, która oznacza wykonanie jej za wynagrodzeniem, a kluczową kwestią jest istnienie związku o charakterze przyczynowym pomiędzy dokonaną dostawą, usługą a zapłatą wynagrodzenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Tymczasem, w opisanym w treści wniosku przypadku, na skutek umorzenia udziałów dojdzie do ich unicestwienia, co wyklucza uzyskanie przez spółkę jakiegokolwiek świadczenia. Nie można zatem w tym wypadku mówić o zaistnieniu czynności odpłatnej a skoro umorzenie udziałów nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, opodatkowaniu nie będzie też podlegać czynność przekazania wynagrodzenia udziałowcowi. Spółka stwierdziła zatem, że w opisanej sytuacji nie będzie występować w roli podatnika VAT, gdyż umorzenie udziałów jest czynnością dokonywaną w ramach wewnętrznej strategii rozwojowej spółki, nie zaś w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się na wybrane orzeczenia krajowych sądów administracyjnych oraz orzeczenia TSUE oraz ETS, spółka uznała, że wypłata wynagrodzenia dokonywana w ramach operacji umorzenia udziałów pozostaje poza zakresem zastosowania ustawy o VAT. Podkreśliła, że transakcja umorzenia udziałów to transakcja o charakterze złożonym, przy czym wszelkie czynności podejmowane przy jej realizacji są ściśle ze sobą powiązane i nie można dokonywać ich rozdzielenia dla celów podatkowych . Skoro zatem operacja umorzenia udziałów nie stanowi czynności opodatkowanej VAT, to tym bardziej czynność przekazania wynagrodzenia, w ramach instytucji umorzenia udziałów, nie będzie czynnością opodatkowaną VAT. Minister Finansów, powołując się na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) - zwanej ustawą o VAT, uznał za prawidłowe stanowisko spółki w zakresie stwierdzenia, że umorzenie udziałów dokonywane zgodnie z art. 199 KSH, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu, gdyż jak podkreślił, w sytuacji gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia lub sprzedaży akcji czy udziałów nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT. Udział w spółce posiadającej osobowość prawną jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem transakcji (prawo zbywalne), nie mieści się jednak ani w definicji towarów, ani usług w rozumieniu ustawy. Skoro zatem przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest działalność usługowa, czynność nabycia przez spółkę udziałów własnych od wspólnika w celu ich umorzenia w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych w zamian za wynagrodzenie, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, ani też świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, wobec czego, przedmiotowe czynności nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast w odniesieniu do czynności przekazania nieruchomości, tytułem wynagrodzenia za umorzenie udziałów w spółce, Minister Finansów, uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wyjaśnił, że czynność ta, jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumiana przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, tj. faktyczne przeniesienie władztwa nad rzeczą, oznaczające wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu) – jest czynnością opodatkowaną. Organ powołał się na rozumienie pojęcia "dostawy towarów" w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-320/88 pomiędzy Staatssecretaris van Financien v. Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV (Holandia) w której stwierdzono wyrażenie "dostawa towarów'" w rozumieniu art. 5(1) VI Dyrektywy VAT oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym oraz wyjaśnił, że o odpłatności czynności świadczy wykonanie tej czynności za wynagrodzeniem. Aby uznać czynność za odpłatną konieczny jest bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem. Ponieważ w opisanym przez spółkę zdarzeniu przyszłym, Spółka zobowiąże się przenieść na rzecz wspólnika część nieruchomości, a przekazane na rzecz spółki udziały będą wynagrodzeniem za tą czynność - pomiędzy stronami zaistnieje więź o charakterze zobowiązaniowym pozwalająca wnioskować o odpłatnym charakterze powyższych czynności. Ostatecznie Minister Finansów stwierdził, że przeniesienie własności nieruchomości w zamian za udziały, wbrew stanowisku Spółki, będzie odpowiadało hipotezie art. 7 ustawy o VAT, gdyż w opisanym przez spółkę zdarzeniu zaistnieje dostawa towarów rozumiana zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, jako przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel i dodatkowo będzie ona miała charakter odpłatny. Wnioskodawca w opisanym przypadku będzie występować w roli podatnika od podatku od towarów i usług, a wypłata wynagrodzenia w formie rzeczowej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisu art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy VAT, stwierdzając, że opodatkowanie jednego elementu wyizolowanego z całej operacji dokonywanej na podstawie art. 199 ksh jest niedopuszczalne. Minister Finansów nie stwierdził jednakże podstaw do zmiany wydanej interpretacji. W skardze na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, spółka zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie przepisu art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT, polegające na błędnym zakwalifikowaniu spółki jako podatnika podatku od towarów i usług w odniesieniu do czynności wypłaty wynagrodzenia za umarzane udziały oraz naruszenie art. 5 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust 1 ustawy VAT polegające na błędnym zakwalifikowaniu czynności przekazaniu wynagrodzenia za umarzane udziały jako czynności odpłatnej podlegającej opodatkowaniu VAT. Zarzuciła też naruszenie przepisów art. 14a, art. 14e§1, art. 121§1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie w sprawie orzecznictwa sądów administracyjnych. Spółka podniosła, że umorzenie udziałów za wynagrodzeniem na podstawie art. 199 ksh stanowi jedną, złożoną czynność prawną, niepodlegającą opodatkowaniu, wobec czego wyizolowywanie części tej czynności – samej wypłaty wynagrodzenia - dla celów podatkowych jest niedopuszczalne. Podkreśliła też, że dokonując czynności umarzania udziałów za wynagrodzeniem – tj. również wypłacając, w ramach umarzania udziałów, wynagrodzenie w formie przeniesienia własności nieruchomości, Spółka nie działa jako podatnik Vat, gdyż czynność nabywania udziałów nie mieści się w ramach przedmiotu prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. W zakresie tej czynności nie sposób uznać spółki za podatnika VAT. Skarżąca podkreśliła, że w świetle przepisów Kodeksu Spółek Handlowych, wypłata należnego wynagrodzenia w formie rzeczowej jest dopuszczalna a świadczenie w formie rzeczowej równoważne jest świadczeniu pieniężnemu. Dodała, iż w opisanym przypadku trudno mówić również o odpłatności czynności, gdyż na skutek umorzenia udziałów w spółce nastąpi zmniejszenie majątku spółki, zatem w ocenie skarżącego nie ma podstaw do twierdzenia, że umorzenie udziałów prowadzi do uzyskania jakiegokolwiek świadczenia, które można by zakwalifikować jako odpłatność związaną z dokonywaną operacją. Skarżąca zanegowała również prawidłowość stanowiska organu podatkowego w zakresie zakresu związania orzecznictwem sadów administracyjnych. Przywołując treść przepisów art. 14a, art. 14e§1, art. 121§1 Ordynacji podatkowej, podkreśliła, że organy podatkowe w ramach stosowania zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, oraz obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego, powinny uwzględniać istniejące orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie o wiele szerszym aniżeli wskazywana powszechnie przez organy zasada związania organu orzeczeniem sądu administracyjnego jedynie w sprawie, której orzeczenie dotyczy. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.), zaskarżone decyzje oraz interpretacje podlegają uchyleniu tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga, wniesiona w przedmiotowej sprawie, jest uzasadniona, gdyż zaskarżona interpretacja narusza obowiązujące przepisy prawa podatkowego, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Istota sporu w sprawie sprowadza się do tego czy wynagrodzenie wypłacone wspólnikowi skarżącej Spółki w zamian za nabycie akcji w celu ich umorzenia - w postaci przekazania własności nieruchomości - podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czy też nie. Strony sporu powołały się na dwa odmienne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywodząc z nich korzystne dla siebie skutki. Skarżąca Spółka we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, jak również w skardze, uzasadniając prawidłowość swojego stanowiska odwoływała się do wyroku NSA z 10 maja 2012r. sygn. akt I FSK 1010/11 oraz uchwały NSA z dnia 8 października 2007r. I FPS 2/07, a także orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które podzielały jej argumentację i na tej podstawie wskazała, że czynność przekazania udziałów w celu umorzenia, które jest przyczyną wypłaty wynagrodzenia, jest wykonywana poza sferą działalności gospodarczej skarżącej, wobec czego w całości nie podlega opodatkowaniu. Minister Finansów natomiast, w treści zaskarżonej interpretacji indywidualnej wskazał, że jego stanowisko ma potwierdzenie w wyroku NSA z 1 września 2011r. sygn. akt I FSK 1212/11, więc czynność przekazania udziałów w celu umorzenia w zamian za przeniesienie własności nieruchomości będzie odpowiadała hipotezie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i powinna zostać opodatkowana. Zdaniem Sądu w sporze tym rację należy przyznać skarżącej Spółce, która przyjęła w swoim stanowisku, że umorzenie udziałów w Spółce z o.o. nie jest odpłatną dostawą ani odpłatnym świadczeniem usług na terytorium kraju, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu w/w podatkiem. Stanowisko organu przedstawione w wydanej interpretacji oparte jest na niekonsekwencji, bowiem z jednej strony organ uznając stanowisko spółki za prawidłowe stwierdził, że czynność nabycia od wspólnika udziałów własnych w celu ich umorzenia w zamian za wynagrodzenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podkreślając, że czynność nabycia przez wnioskodawcę od wspólnika udziałów własnych w celu ich umorzenia, w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w zamian za wynagrodzenie, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT ani też świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 tej ustawy. Skoro zatem przedmiotowe czynności nie mieszczą się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z drugiej strony w tej samej interpretacji organ stwierdził, co stoi w sprzeczność z powyższej przedstawionym stanowiskiem, że przekazanie przez Spółkę poszczególnych składników majątku o charakterze rzeczowym jako wynagrodzenie na rzecz wspólnika za udziały nabyte w celu ich umorzenia (w ramach instytucji umorzenia udziałów) stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług Nie można zatem zgodzić się z argumentacją przedstawioną w interpretacji, że czynność polegająca na przekazaniu wspólnikowi wynagrodzenia za umorzone udziały w postaci składników majątkowych w ramach instytucji umorzenia udziałów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W odniesieniu do zadanego przez Spółkę pytania należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94 poz. 1037 ze zm., w skrócie k.s.h.), regulujących instytucję umorzenia udziałów i nabycia udziałów w celu ich umorzenia. Uregulowane w art. 199 k.s.h. umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do unicestwienia pewnej partii lub wszystkich udziałów, umorzone mogą być również części udziałów. Umorzenie udziałów powoduje w konsekwencji likwidację określonej cząstki kapitału zakładowego, gdy jest ono połączone z obniżeniem kapitału zakładowego. Stosując różne kryteria klasyfikacji można przyjąć następujące rodzaje umorzeń: dobrowolne i przymusowe, odpłatne i bez wynagrodzenia, z obniżeniem kapitału zakładowego i z czystego zysku, automatyczne, w razie ziszczenia się określonego zdarzenia i umorzenie sankcyjne. Źródłem wypłaty umorzonego udziału może być kapitał zakładowy, który musi być wówczas obniżony albo czysty zysk. Zgodnie z art. 199 §1 ksh, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Umorzenie udziału wymaga uchwały wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. W przypadku umorzenia dobrowolnego, przepisy k.s.h nie wskazują minimalnej wysokości wynagrodzenia za nabywane w tym celu udziały, pozostawiając tę kwestię do uzgodnienia między wspólnikami (minimalna wysokość wynagrodzenia została ustalona w przypadku umorzenia przymusowego). Zgodnie z aktem założycielskim Spółki - udziały w jej kapitale zakładowym mogą być umorzone, o ile wspólnik którego udziały mają być umorzone, wyrazi na to zgodę na piśmie, zaś wynagrodzenie może mieć formę pieniężną bądź może być wypłacone w formie rzeczowej. Należy także podkreślić, iż przepisy k.s.h. nie przesądzają, w jakiej formie wynagrodzenie powinno być wypłacone wspólnikowi. W komentarzach podkreśla się, że możliwe jest rozliczenie się ze wspólnikiem w formie naturalnej poprzez "wypłatę" w formie rzeczowej (Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 3. wyd., Warszawa 2002, str. 392). W ocenie Sądu czynność umorzenia udziałów za wynagrodzeniem jest jedną kompleksową czynnością, w ramach której nie można wydzielać poszczególnych sekwencji (etapów) dla celów podatkowych. Skoro organ podatkowy stwierdził, że czynność nabycia przez wnioskodawcę od wspólnika udziałów własnych w celu ich umorzenia nie stanowi dostawy, wobec czego cała instytucja nabycia udziałów nie podlega podatkowi, to tym bardziej czynność przekazania wynagrodzenia - w ramach instytucji nie podlegającej podatkowi - nie będzie dostawą towarów. W doktrynie prawniczej jak i praktyce gospodarczej instytucję umorzenia udziałów traktuje się kompleksowo. Nie ma więc żadnych przesłanek do stwierdzenia, że w ramach instytucji nie podlegającej podatkowi od towarów i usług, jeden jej etap podlega temu podatkowi. Interpretacja polegająca na "rozdzieleniu" instytucji umorzenia udziału na czynność nabycia od wspólnika udziałów własnych w celu ich umorzenia oraz na czynność polegającą na przekazaniu wynagrodzenia za umorzone udziały, w postaci składników majątkowych, nie znajduje logicznego uzasadnienia. Skoro bowiem czynność umorzenia udziałów (jako instytucja) w zamian za wynagrodzenie pieniężne nie podlega podatkowi od towarów i usług, to również wydanie majątku za udziały umorzone w spółce w ramach instytucji umorzenia udziałów nie powinno podlegać temu podatkowi. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż przekazanie poszczególnych składników majątku o charakterze rzeczowym jako wynagrodzenie za udziały nabyte w celu ich umorzenia - w ramach umorzenia udziałów nie podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - nie stanowi dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Forma wynagrodzenia – pieniężna czy też rzeczowa- nie ma również żadnego znaczenia w kwestii opodatkowania przedmiotowej czynności. Sąd w składzie orzekającym podziela też pogląd NSA wyrażony w wyroku z 10 maja 2012r. sygn. akt I FSK 1010/11, że "płatność mimo, iż stanowi świadczenie nie jest sama w sobie czynnością opodatkowaną i nie stanowi elementu definicji ani dostawy towarów ani świadczenia usług. Jeżeli więc spółka przekazuje wynagrodzenie - w formie nieruchomości czy też w formie gotówkowej - jako świadczenie wzajemne związane z niepodlegającą opodatkowaniu czynnością umorzenia udziałów, świadczenie to też nie podlega podatkowi VAT. (...) przedmiotem transakcji, ocenianej pod kątem możliwości zakwalifikowania jej jako czynności opodatkowanej, jest przekazanie udziałów w celu umorzenia, będące przyczyną wypłaty wynagrodzenia, a nie samo wynagrodzenie oderwane od zaistnienia określonego zdarzenia". Częściowo również należy zgodzić się z podniesionymi w skardze zarzutami naruszenia przepisów art. 14a, art. 14e§1, art. 121§1 Ordynacji podatkowej. Nie ulega wątpliwości, że prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą strony danego postępowania, sąd który je wydał, inne sądy i organy, jedynie co do przedmiotu rozstrzygnięcia, w którym został on wydany, zatem, nie mają one charakteru wiążącego tak dla sądów administracyjnych jak i organów podatkowych w przypadku rozpoznawania innych spraw i to pomimo możliwego podobieństwa zaistniałych stanów faktycznych - to jednak art. 14e Ordynacji podatkowej stanowi wskazówkę do dokonywania wykładni prawa z uwzględnieniem tego orzecznictwa także przy udzielaniu interpretacji, a nie tylko przy jej zmianie. Skoro strona w treści wniosku o interpretację odwołuje się do orzeczeń sądowych należy uznać, że oceny prawne zawarte w tych wyrokach uznaje za własne, wzmacniając tym samym swoje stanowisko. Istotnym zatem dla realizacji zasady zaufania do organów władzy, jest ustosunkowanie się przez organ w uzasadnieniu interpretacji do orzeczeń, na które strona powołała się we wniosku o interpretację. Nie oznacza to obowiązku uwzględnienia takich wyroków sądów administracyjnych, ale jedynie wymóg odniesienia się do ich argumentacji. Jeżeli organ podatkowy nie podziela wspomnianej argumentacji, powinien szczegółowo odnieść się do uzasadnienia wyroku sądowego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego je odrzuca. Wiąże się to z regułą, która oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (wyrok NSA z 30 października 2001 r., sygn. akt: III SA 1409/00, publ.: Lex Polonica)". Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację organ winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło