II SA/Rz 100/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-08-20
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki altany ogrodowej, zlokalizowanej w pobliżu gazociągu wysokiego ciśnienia, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie stosowania przepisów technicznych dotyczących odległości od gazociągu?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki altany ogrodowej została uchylona z powodu istotnych wad proceduralnych, polegających na wadliwym uzasadnieniu prawnym i zastosowaniu przepisów technicznych, które nie mogły mieć zastosowania do gazociągu i altany wybudowanych przed wejściem w życie tych przepisów. Organ odwoławczy nie wykazał należycie, jakie przepisy obowiązywały w dacie budowy altany i gazociągu, ani nie przeanalizował charakteru prawnego norm branżowych, co naruszyło obowiązek przekonywania strony i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Przedmiotem sprawy była decyzja nakazująca rozbiórkę altany ogrodowej z uwagi na jej kolizję z gazociągiem wysokiego ciśnienia. Altana została wybudowana w latach 1981-1985, natomiast gazociąg pochodził z 1942 roku. Organy nadzoru budowlanego obu instancji nakazały rozbiórkę, uznając, że altana narusza przepisy techniczne dotyczące bezpiecznych odległości od gazociągu. Skarżący kwestionował legalność tych decyzji, podnosząc m.in. brak uprawnienia organów do wydania nakazu rozbiórki oraz sprzeczność z przepisami regulującymi działalność ogrodów działkowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego K. B. zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500,- zł /słownie: pięćset złotych/, tj. uiszczonego wpisu sądowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi K. B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) z [...].12.2007r, Nr [...] w przedmiocie nakazu skierowanego do J. S.-B. i K. B. rozbiórki altany ogrodowej o wymiarach 5,40 na 4,15 m zlokalizowanej na działce nr ewid. 31/10 w N. S.. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z [...].05.2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PINB) nakazał K. B. rozbiórkę altany murowanej wraz z podpiwniczeniem oraz konstrukcji stalowej szklarni na fundamencie, zlokalizowanych na działce nr 31/10 w N. S., stanowiącej teren ogródków działkowych, jako zlokalizowanych w strefie ochronnej gazociągu. Decyzję powyższą zaskarżył odwołaniem K. B.. W wyniku tego odwołania WINB decyzją z [...].10.2000r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki konstrukcji szklarni, w pozostałym zaś zakresie utrzymano ją w mocy.
W wyniku wniesienia przez K. B. skargi sądowo-administracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z 10.12.2002r. SA/Rz 2122/00 uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano na konieczność uwzględnienia faktu, iż altana na działce powstała w okresie trwania wspólności małżeńskiej skarżącego i jego żony – J. S.-B., zatem ta ostatnia osoba miała przymiot strony postępowania, a tymczasem organy faktu tego nie uwzględniły. Sąd nakazał także rozważenie kwestii przymiotu strony u P. Z. Dz..
Kolejną decyzją PINB z [...].04.2003r. Nr [...] nakazano J. S.-B. i K. B. rozbiórkę przedmiotowej altany. W wyniku rozpatrzenia odwołania w/w osób WINB decyzją z [...].03.2006r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku skargi J. S.-B. i K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej w skrócie: WSA) w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z 15.06.2005r. SA/Rz 1197/03 uchylił obie te decyzje. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono wadliwość działania organów obu instancji przez to, że jako stronę postępowania potraktowano P. Z. Dz. Zarząd Okręgu w Rz., nie zaś P. Z. Dz. w W.. W wytycznych Sąd nakazał zapewnić udział w sprawie użytkownikowi wieczystemu działki, tj. P. Z. Dz. w W., ponownie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zwrócić uwagę na § 45 Regulaminu Pracowniczego Ogrodu Działkowego, wedle którego członek Związku przed przystąpieniem do budowy altany miał obowiązek przedłożyć zarządowi ogrodu projekt budowy. Nakazano także zbadanie, czy do takiego projektu powinien być dołączony wypis mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dn.[...].12.1980r., na której jest wrysowany gazociąg DN 80/100.
Prowadząc ponownie postępowanie w tej sprawie do akt dołączono kserokopię regulaminu Pracowniczego Ogrodu Działkowego. Postanowieniem z 26.02.2007r. II SA/Rz 900/06 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę K. B. na bezczynność PINB w przedmiocie niewykonania wyroku tegoż Sądu z 15.06.2005r. SA/Rz 1197/03. PINB zwrócił się do Zarządu P. O. Dz. "R." w N. S. o wyjaśnienie kwestii, czy inwestorzy zwracali się o akceptację lokalizacji altany do władz ogrodu działkowego, nadto przeprowadził rozprawę administracyjną na działce nr ewid. 31/10 w N. S.. Decyzją z [...].09.2007r. Nr [...] PINB działając na podstawie art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z ust.7 ustawy z 7.07.1994r. (Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm., dalej w skrócie: Upb) oraz art.104 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r.,poz.1071 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.) nakazał J. S.-B. i K. B. rozbiórkę altany ogrodowej murowanej o wymiarach 5,40m na 4.15m, częściowo podpiwniczonej, zlokalizowanej na działce nr 31/10 w N. S.. W uzasadnieniu wywodzono, że prowadząc ponownie postępowanie w sprawie uwzględniono wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie SA/Rz 1197/03, wzięto także pod uwagę dowód w postaci opinii technicznej w przedmiocie lokalizacji altany oraz to, że wyrokiem WSA w Rzeszowie z 23.03.2005r. SA/Rz 1096/03 oddalono skargi w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100. Organ ustalił, że przedmiotową altanę zlokalizowano na działce ogrodowej Nr 59 R. O. Dz. "R." w N. S.. Budowa tej altany nie wymagała pozwolenia, ani zgłoszenia. W okresie zatwierdzania planu realizacyjnego pracowniczych ogrodów działkowych Z. Ch. "O.-S." w N. S. decyzją b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z [...].09.1972r. oraz w okresie budowy altany, tj. w latach 1981-1985 "obowiązywały przepisy określone normą BN-71/8976-31 i BN-80/8976-31", zgodnie z którymi odległość oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu wysokiego ciśnienia o ciśnieniu powyżej 2,5 MPa i średnicy do 300 mm wynosi 15 m pomiędzy obrysem obiektu – altaną i osią gazociągu. Maksymalne dopuszczalne ciśnienie robocze gazociągu wynosi 3,14 MPa, a jego średnica zewnętrzna przy przebiegu przez działkę ogrodową inwestorów wynosi 88 mm. Zdaniem PINB w sytuacji kolizji gazociągu z altaną, gdzie odległość krawędzi gazociągu od obrysu altany wynosi 1,35 m, wystąpiły okoliczności, o jakich mowa w art.50 ust.1 pkt 2 Upb, zaś domaganie się, aby ustalić osoby winne takiej kolizji oraz rozstrzygnąć kwestie ewentualnego odszkodowania wykraczać ma poza ramy sprawy. Gazociąg ten został zinwentaryzowany na mapie zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dn.23.12.1980r., a więc zanim wybudowano przedmiotową altanę. Gazociąg DN 80/100 został wybudowany prawdopodobnie w 1942r., stanowi główne źródło zasilania zakładów chemicznych oraz stanowi rezerwę dla Elektrociepłowni w N. S.. Jest także utrzymywany w należytym stanie technicznym, a ponadto w jego bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowano drugi gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250, stanowiący podstawowe źródło zasilania dla Elektrociepłowni w N. S., także przebiegający przez działkę inwestorów. Przytoczono treść pisma zarządu P. O. Dz. "R." w N. S. odnośnie zaginięcia dokumentów odnoszących się do kwestii zgody władz Związku na lokalizację altany. PINB stwierdził końcowo, iż "w związku z naruszeniem przepisów w zakresie bezpiecznych i podstawowych odległości gazociągu wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych, jakim jest altana ogrodowa i braku innej prawnej możliwości ich naprawy (nawet po założeniu rury ochronnej...), należało orzec jak w sentencji". Dodatkowo wskazano, że ostateczne rozwiązanie tej sprawy pozwoli rozstrzygnąć także kolizje innych altan na trasie przebiegu gazociągu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w terminie K. B. zarzucając, iż została wydana przez organ do tego nieuprawniony, została wydana bez podstawy prawnej, a ponadto jest sprzeczna z nadal obowiązującą decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury [...] z [...].09.1972r. zezwalającej, jego zdaniem, na budowę altan ogrodowych na terenie działki nr 31/10. W konkluzji odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. K. B. zarzucił brak wykonania zaleceń Sądu zawartych w wyroku SA/Rz 1197/03. Rozwijając wątek braku uprawnienia organu I instancji do wydania nakazu rozbiórki altany K. B. powołał się na wywody zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z 7.07.2004r. II SA/Bd 312/04, uznając iż mają one zastosowanie w przedmiotowej sprawie, prezentując przy tym pogląd, że skoro prawo budowlane zezwala na budowę altan na terenie ogrodów działkowych, to zostały one wyjęte spod kontroli organów nadzoru budowlanego. Decyzja o rozbiórce ma pozostawać ponadto w sprzeczności z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny pracowniczych ogrodów działkowych, która wydana w 1972r. zakazywała wyłącznie realizacji obiektów kubaturowych w pasie przeznaczonym na budowę drogi, a pas ten nie obejmuje ogródka działkowego strony. Odwołujący się naprowadzał, że przebieg gazociągu DN 80/100 był ukrywany, nie był on określony na mapach, aż do 1999r., uprzednio jego przebiegu nie wykazywano na terenie ogródków działkowych. Dopiero w 1986r. Rada Miejska w N. S. wprowadziła w ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego strefę ochronną od gazociągu. Sposobem na usunięcie takiej kolizji przebiegu gazociągu z wybudowanymi licznie altankami jest likwidacja ogrodu działkowego zgodnie z przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Opisaną na wstępie decyzją z [...].12.2007r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nakazie rozbiórki. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał się na dyspozycję art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z ust.7 Upb. Organ przywołał poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wskazując, że gazociąg wysokiego ciśnienia przebiegający przez działkę nr 31/10 w N. S. został wybudowany ok. 1942r., zaś przedmiotową altanę zrealizowano w latach 1981-1985. Według opinii geodezyjnej altana oddalona jest od osi gazociągu w odległości od 1,35 do 1,94 m. Odległość tzw. bezpieczna budynków gospodarczych, a tym altanek od gazociągów wysokiego ciśnienia winna wynosić nie mniej niż 15 m licząc od zewnętrznych krawędzi gazociągu. Organ przywołał w tym względzie rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z 14.11.1995r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139, poz.686, zał. 2) oraz rozporządzenie Ministra Przemysłu z 24.06.1989r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 45, poz.243) oraz "normę branżową BN-80/8976-31". Wskazano ponadto, że prowadzone na wniosek odwołującego się postępowanie w sprawie rozbiórki gazociągu zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6.11.2006r. II OSK 1268/05, oddalającego skargę kasacyjną K. B. w sprawie odmowy nakazu rozbiórki tego gazociągu. Zdaniem WINB wobec tego, że w czasie budowy altany nie było wymagane na nią pozwolenie na budowę, nie można było stosować w stosunku do niej normy art.103 Upb. Przywołano treść § 45 Regulaminu P. O. Dz. uchwalonego w dn.29.10.1981r., wedle którego, w granicach miast altana w obrysie ścian zewnętrznych nie może przekroczyć 20 m², a przed jej realizacją członek Związku winien przedłożyć zarządowi ogrodu projekt jej realizacji ze wskazaniem miejsca jej usytuowania, zaś budowę można było rozpocząć po uzyskaniu pisemnej akceptacji przez zarząd ogrodu. Organ wskazał, że nie udało się ustalić, czy inwestorzy wyczerpali powyższy tryb, albowiem nie zachowały się z tego okresu działalności pracowniczego ogrodu działkowego żadne dokumenty. Organ doszedł do wniosku, że skoro gazociąg został wybudowany wcześniej niż altana, to kolizję obu tych obiektów budowlanych należy rozstrzygnąć poprzez rozbiórkę altany. WINB stwierdził, że usytuowanie altany narusza przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w czasie jej budowy, jak również obowiązujące obecnie. Nie podzielono zarzutów K. B. odnośnie niewłaściwości organu, który wydał nakaz rozbiórki, nadto braku podstawy prawnej do wydania takiej decyzji. Przytoczono treść art.51 ust.1 pkt 1 oraz ust.7 Upb, ponadto organ wyeksponował, że w sprawie zachodzi przypadek określony dyspozycją art.50 ust.1 pkt 2 Upb, tj. roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Oceniono, że nie ma możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a jedynym rozwiązaniem jest nakaz rozbiórki altany. Nie podzielono także zarzutu niezgodności nakazu rozbiórki z decyzją b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...].09.1972r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego P. O. Dz., albowiem decyzja ta ograniczała się wyłącznie do podziału terenu na poszczególne działki, nie przesądzając o lokalizacji konkretnych altan.
Powyższą decyzję zaskarżył do WSA w Rzeszowie K. B., domagając się uchylenia decyzji obu instancji, zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, a ponadto wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ten ostatni wniosek Sąd uwzględnił postanowieniem z 6.03.2008r.. Skarżący powtórzył w skardze część zarzutów wskazanych w odwołaniu, a to wydanie decyzji przez organ nieuprawniony, a ponadto bez podstawy prawnej. Ponowił zarzut sprzeczności przedmiotu skargi z decyzją b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...].09.1972r. mającej udzielać zezwolenia na budowę altan ogrodowych, zarzucił naruszenie art.13 i 29 ustawy z 8.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych, § 66 statutu P. Z. Dz. uchwalonego 6.04.2006r., § 2 i § 56 pkt 3 regulaminu P. O. Dz. uchwalonego w dn. 29.10.1981r. oraz z regulaminem w tym samym przedmiocie uchwalonym w dn.7.04.2004r.. Skarżący naprowadza, że orzekające organy nie uwzględniły szeregu przepisów normujących działalność pracowniczych ogrodów działkowych, prezentując pogląd, iż rozbiórkę altany może zarządzić wyłącznie zarząd ogrodu działkowego. W przekonaniu skarżącego plan realizacyjny ogrodu jest "legalnym, aktualnym miejscowym prawem regulującym sprawy dużego ogrodu", dotyczy wielu altan w tym także w strefie gazociągu.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, uznając, że zarzuty przedstawione w skardze były już prezentowane w odwołaniu, nadto nie mają mieć one w jego ocenie, znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, choć wyłącznie z przyczyn, które Sąd, nie będąc związanym zarzutami skargi, uwzględnił z urzędu. Sądową kontrolą legalności objęta jest decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę ogrodowej altany, położonej na terenie ogrodu działkowego. Decyzja w kwestii rozbiórki oparta była na podstawie materialno-prawnej wywodzonej z art.50 ust.1 w zw. z ust.7 Upb oraz z art.50 ust.1 pkt 2 Upb. Art.50 ust.1 Upb stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art.48 ust.1 lub w art.49b ust.1, a więc w odniesieniu do samowoli budowlanej bądź realizowania obiektu budowlanego bez zgłoszenia względnie pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art.30 ust.1, lub 40 w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Stosownie do art.51 ust.1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art.50 ust.1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Tryb przewidziany dyspozycją art.51 ust.1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio "jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48 albo w art.49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1" (art.51 ust.7 Upb). Nie ulega wątpliwości, co potwierdza ustalony przez organy stan faktyczny, że przedmiotowa altana została już wybudowana, zatem zbędnym było wydawanie postanowienia, o jakim mowa w art.50 ust.1 Upb, zaś tryb "legalizacji" obiektu budowlanego przewidziany w art.51 ust.1 pkt 1 i 2 Upb mógł mieć tylko odpowiednie zastosowanie. Organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, że zachodziła w sprawie sytuacja określona w art.50 ust.1 pkt 2 Upb, tj. altanę wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Źródłem tego zagrożenia ma być kolizja lokalizacji altany w stosunku do gazociągu wysokiego ciśnienia DN 80/100, który został wybudowany jako pierwszy, bo w 1942r. Zagrożenie to wynikać ma z kolei z tej przyczyny, że przepisy prawa przewidują tzw. strefę bezpieczną, która ma wynosić 15m od krawędzi gazociągu i w strefie tej tego typu obiekt kubaturowy, jak przedmiotowa altana, nie może się znajdować. Jako obowiązujące przepisy w tym względzie WINB wskazał na zał. 2 w rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z 14.11.1995r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139, poz.686, dalej w skrócie: rozp. z 1995) oraz na wcześniejsze rozporządzenie Ministra Przemysłu z 24.06.198r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 45, poz.243 dalej w skrócie rozp. z 1989), a także na Normę Branżową BN-80/8976-31 "odległości poziome gazociągów wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych". Rzecz jednak w tym, że zarówno rozp. z 1995 oraz rozp. z 1989 nie mogły mieć w sprawie zastosowania, z uwagi na wyłączenie przepisów tych aktów w stosunku do przedmiotowego gazociągu, wybudowanego w okresie przed wejściem ich w życie. W myśl § 52 rozp. z 1989 przepisy tego rozporządzenia nie dotyczą m.in. sieci gazowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Podobną regułę przewiduje § 91 rozp. z 1995 przewidując, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych i tłoczni wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Organowi odwoławczemu umknęło uwadze, że w chwili orzekania rozp. z 1995 już nie obowiązywało, zaś obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z 30.07.2001r. w sprawie warunków technicznych, jakom powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz.1055, dalej w skrócie rozp. z 2001). Jest to o tyle niezrozumiałe, że jako obowiązujące w chwili orzekania wymieniał je w swej decyzji PINB, nadto treść tego rozporządzenia znajduje się w aktach organu I instancji (jako k.106). Nawet jednak rozp. z 2001 nie mogło mieć zastosowania w sprawie, a to z tego względu, że § 89 cyt. aktu także stanowi, iż nie stosuje się go do gazociągów "wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia". Tak więc wskazane rozporządzenia przez organ odwoławczy, utrzymujący w uzasadnieniu decyzji, że powołuje przepisy obowiązujące, nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Już to wskazuje na istotną wadliwość uzasadnienia, skoro jego rolą jest m.in. "wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa" (art.107 § 3 k.p.a.).
Organ I instancji w swym rozstrzygnięciu powołał się na obowiązujące tzw. normy branżowe, mające obowiązywać w okresie budowy altany, tj. normy "BN-71/8976-31 i BN-80/8976-31", organ odwoławczy utrzymując w mocy tę decyzję ograniczył się w uzasadnieniu swej decyzji do powołania tylko tej drugiej. Rodzi to wątpliwość, czy w sprawie miały zastosowanie istotnie obie te normy, czy tylko jedna z nich. Nadto organy orzekające w sprawie nie powołały aktu promulgacyjnego, z którego czerpią wiedzę o treści w/w tzw. norm branżowych. Podkreślić należy, że konstytucyjnym warunkiem wejścia w życie aktów prawa powszechnie obowiązującego jest ich ogłoszenie (art.88 ust.1 Konstytucji RP). Rozstrzygnięcie nie zawiera ponadto żadnej analizy odnośnie charakteru prawnego owych norm branżowych. Warto zauważyć, że z mocy art.28 ustawy z 12.09.2002r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz.1386 ze zm.) z dniem wejścia w życie tej ustawy (tj.1.01.2003r.) zaprzestano prowadzenia zbioru norm branżowych, zaś istniejące zbiory miały zostać zarchiwizowane przez Polski Komitet Normalizacyjny.
Zaskarżona decyzja opiera się na założeniu, iż przedmiotowa altana poprzez swe usytuowanie "narusza przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w czasie jej budowy, jak również obowiązujące obecnie" (s.3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Rzecz w tym, że jak wyżej wskazano, organ odwoławczy wadliwie i wbrew obowiązkowi wynikającemu z nakazu poprawnego uzasadniania swej decyzji, nie przytoczył tych przepisów, z których wywodzi, że w okresie budowy altany istniała strefa ograniczająca możliwość wznoszenia takiego obiektu kubaturowego, jak altana, w pasie o szerokości 15 m od osi istniejącego gazociągu. Pamiętać należy, że na organie ciążył obowiązek wynikający z zasady ogólnej przekonywania, sformułowanej w art.11 k.p.a., wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu z obowiązków tych organ odwoławczy wywiązał się nienależycie biorąc pod uwagę także treść rozstrzygnięcia, jakie zapadło w organie I instancji. Uchybienia te mające charakter procesowy, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa), z tego względu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Nie jest rolą sądu administracyjnego wyręczać organ administracji w prawidłowym ustaleniu tych przepisów, które normowały kwestię dopuszczalnych odległości od istniejących gazociągów, a które biorąc pod uwagę datę budowy przedmiotowego gazociągu oraz altany, mogłyby mieć w sprawie zastosowanie. Sąd sugeruje jedynie, aby organ odwoławczy zwrócił uwagę na rozporządzenie Ministra Górnictwa z 18.08.1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 21, poz.94), które zostało uchylone rozp. z 1989, a więc obowiązywało w dacie budowy przedmiotowej altany.
Podnoszone przez skarżącego kwestie niezgodności zaskarżonej decyzji z ustawą z 8.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169 por.1419, dalej w skrócie: Urod) nie mogły wpłynąć na ocenę Sądu w zakresie legalności przedmiotu skargi. W szczególności nietrafny jest zarzut sprzeczności decyzji WINB z art.13 Urod, który normuje kwestie m.in. uprawnień P. Z. Dz. w zakresie podziału gruntu na tereny ogólne i działki oraz przewiduje kompetencje tego podmiotu w sprawie zagospodarowania rodzinnego ogrodu działkowego. Podobnie ocenić należy zarzut sprzeczności zaskarżonej decyzji z art.29 Urod odnoszącego się do elementów statutu P. Z. Dz.. Wbrew wywodom skarżącego, przywoływana przezeń decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego pracowniczego ogrodu działkowego z 1972r. nie określała lokalizacji altan na poszczególnych działkach, zatem także nie można uznać zarzutu skargi, jakoby nakaz rozbiórki altany stał w sprzeczności z nadal obowiązującą decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny ogrodu działkowego. Nietrafne są te zarzuty skargi, które eksponują sprzeczność jej przedmiotu z przepisami o charakterze regulaminowym, obowiązujących w strukturach P. Z. Dz.. Należy zauważyć, że przepisy tego rodzaju mają charakter wewnętrzny, nie obowiązują powszechnie, związani nimi są przede wszystkim na zasadzie organizacyjnego podporządkowania, członkowie P. Z. Dz..
Wywodzenie przez skarżącego jakoby w przywoływanym przez niego wyroku WSA w Bydgoszczy z 7.07.2004r. II SA/Bd 312/04 stwierdzono, iż altany zostały wyłączone spod kontroli nadzoru budowlanego nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku, a mianowicie podzielenia przez Sąd poglądu, że wyłączony jest także tryb stosowania przepisów prawa budowlanego przez organy nadzoru budowlanego, w tym także tryb opisany w art.51 Upb. Abstrahując od tego, że wyrok powyższy nie ma charakteru źródła prawa, zapadł w innej sprawie – sprawie o charakterze meldunkowym, nadto w samym jego uzasadnieniu nie sposób nie doszukać się, że skład orzekający w podanej sprawie prezentował zgoła odmienny pogląd odnośnie uprawnień organów nadzoru budowlanego, skoro wskazywano na brak legitymowania się zaświadczeniem od organu nadzoru budowlanego, iż altana na terenie ogrodów działkowych spełnia wymogi obiektu o charakterze mieszkalnym.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.200 Ppsa, skarżącego objęto ochroną tymczasową na zasadzie art.152 Ppsa, poprzez określenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło