II SA/Rz 1028/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w sprawie zmiany stanu wody na gruncie w obrębie działek nr 544/1 i 544/2 stanowiących własność A.i M. K.. W postawie prawnej organ wskazał art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: K.p.a.") oraz art 29 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.; dalej: Prawo wodne") Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja jest kolejną wydaną w sprawie. Postępowanie zostało wszczęte z wniosku S.D., który 12 kwietnia 2011 r. zwrócił się o uregulowanie stosunków wodnych na gruncie w przedmiocie spływu wód opadowych i roztopowych na działce 544/1 i 544/2. W uzasadnieniu wskazał, że M. K. zmienił naturalny spływ wód opadowych na gruncie poprzez zniwelowanie i podniesienie terenu. Kolejnymi decyzjami Wójt Gmin odmawiał nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom: - decyzja z dnia [...] lipca 2012 r., [...], uchylona następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r nr [...]- z powodu nie ustaleniu kręgu stron postępowania i nie dołączenia do akt wypisów z ewidencji gruntów, - decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. ponownie odmawiająca nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzja została wydana po uprzednim sporządzeniu opinii przez biegłego, który w końcowych wnioskach stwierdził, że podniesienie terenu działce 544/1 i 544/2 oraz zmiana ich ukształtowania nie doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie działki nr ewid. 545. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] uchylając tą decyzję stwierdziło naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez nieprawidłowe zawiadomienie pełnomocnika strony o terminie oględzin oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w toku postępowania. -podstawą uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejnej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]– decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2014 r. [...]było nie wyjaśnienie kwestii uprawnień biegłego do przeprowadzenia opinii, -po wyjaśnieniu powyższych kwestii oraz przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej z udziałem stron i biegłego organ I instancji decyzją z dnia 14 września 2015 r., ponownie odmówił przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, -również ta decyzja została uchylona w toku administracyjnego postępowania - decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji wytykając wydanie decyzji na podstawie oględzin przeprowadzonych w okresie letnim, jak również na podstawie nieaktualnej czasowo opinii biegłego, -po zleceniu przeprowadzenia opinii, w której ponownie stwierdzono brak szkodliwego wpływu na stosunki wodne i warunki gruntowo – wodne w obrębie działki 545 spowodowane niwelacją terenu na części działki 544/1 i 544/2, przeprowadzeniu rozprawy na gruncie w dniach 17 sierpnia 2016 r., a następnie w dniu 5 grudnia 2016 r. organ I instancji decyzją z dnia 12 kwietnia 2017 r. odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom . Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ wyjaśnił, że działki nr 544/1 i 544/2 oraz 545 położne są na terenie o niewielkich spadkach z południa na północ oraz z zachodu na wschód do rowu melioracyjnego R-1, do którego wszystkie przylegają swoimi wschodnimi granicami. Naturalny kierunek spływu wód zorientowany jest od strony działek nr 544/1 i 544/2 w stronę działki nr 545 oraz od drogi powiatowej wzdłuż przedmiotowych działek do rowu melioracyjnego R-l. Organ wyjaśnił, że wynika to z oględzin terenu, zeznań świadków, map wysokościowych i opinii biegłych znajdujących się w dokumentach sprawy. Cały obszar narażony jest na czasowe podtapianie lub zalewanie w następstwie ulewnych opadów deszczu lub powodzi, a poziom wód gruntowych bywa wysoki, co utrudnia wsiąkanie wód opadowych i ich swobodny odpływ. Stan taki istnieje od dawna. W tym zakresie organ powołał się na oświadczenie z dnia 19.05.2011r. złożone przez S. D., M. K., a także świadka L.B. złożone w dniu 23.05.2012r. i potwierdzone podczas oględzin w dniu 21.11.2013r., a także świadków: K.M. (w protokole z dnia 5.05.2015r.), L.K. (w protokole z dnia 15.06.2015r.), oraz B.K. i W.D. (w protokole z dnia 8.07.2015r.) oraz A.D. (w protokole z dnia 10.01.2017r.). Dalej organ I instancji wyjaśnił, że teren działek nr 544/1 i 544/2 został podniesiony w związku z prowadzoną budową. Wynikało to z twierdzeń wnioskodawcy, Inspektora Nadzoru Budowlanego, M. K. oraz świadków: L.B. (protokół z dnia 23.05.2012r.), K.M. (protokół z dnia 5.05.2015r.), L.K. (protokół z dnia 15.06.2015r.), oraz B.K. i W.D. (protokół z dnia 8.07.2015r.) oraz A.D. (protokół z dnia 10.01.2017r.), a także opinii biegłych. Poziom gruntu w miejscach najbardziej podwyższonych w pobliżu ścian budynku mieszkalnego został podniesiony o ok. 30 -40 cm, a nawieziona na działkę ziemia została rozprowadzona na działce. Wykazały to również pomiary w odkrywkach gruntowych wykonane podczas oględzin w terenie w dniu 30.04.2013r. podczas wcześniejszych oględzin oraz potwierdziła opinia biegłego z kwietnia 2016r. (opis odkrywek). Prace niwelacyjne inwestor wykonał zgodnie z planem zagospodarowania działek. Kierunek spływu wód nie został zmieniony. Przed spływem wód z działek nr 544/1 i 544/2 na działkę nr 545 zabezpiecza wyprofilowane ukształtowanie terenu drogi dojazdowej, podwyższony wał ziemny przy północnej granicy działki nr 544/1 oraz wykonany rowek odwadniający prowadzący do rowu melioracyjnego - stan opisany podczas oględzin w terenie oraz w opiniach biegłych. Na podstawie opinii organ I instancji stwierdził również, że stan nawodnienia działki nr 545 na przestrzeni wielu lat nie zmienił się w sposób zauważalny - pas gruntu przy granicy z działką nr 544/1 był przed laty i jest obecnie nieco zaniżony i narażony na większe zawilgotnienie i zbieranie się wody w bruździe. Przesłuchiwany na tą okoliczność świadek K.M. wykonujący zabiegi agrotechniczne stwierdził, że uprawa była przed laty trudna. Z kolei L.B. stwierdził, że powierzchnia pola ornego w naturalny sposób opada w kierunku granicy południowej. Wykonane podczas oględzin odkrywki glebowe w dniu 30.04.2013r. nie wykazały oglejenia lub innych śladów stagnowania wód w gruncie, struktura gleby była prawidłowa. Na podstawie przeprowadzonych w latach 2011, 2012, 2013,2015 i 2016r. oględzin organ I instancji stwierdził, że stan upraw na działce, nie odbiega od normy. Działka nr 545 użytkowana jest rolniczo w taki sam sposób jak wcześniej, co stwierdzają w swych zeznaniach i oświadczeniach świadkowie - L.B., K.M., L.K., a wskazywane przez wnioskodawcę szkody opisane na przedkładanych fotografiach, dotyczą ekstremalnych sytuacji powodziowych roztopowych na dużym obszarze wsi G., podczas których zalane zostały działki A.i M. K.: zeznania świadków: K.M. (protokół z dnia 5.05.2015r.), L.K. (protokół z dnia 15.06.2015r.), oraz B.K. i W.D. (protokół z dnia 8.07.2015r.) Potwierdza to, że teren był i jest okresowo, krótkotrwale podtapiany i zalewany wodami powodziowymi i roztopowymi. Na ich podstawie organ I instancji stwierdził, że zalewanie nie było bezpośrednio związane z działaniami właściciela działek nr 544/1 i 544/2. Istnienie tego związku wykluczają jego zdaniem wnioski dwu niezależnych opinii biegłych wykonanych w odstępie 3-letnim. Ponadto w piśmie RZGW z dnia 29.06.2015r. skierowanym do S. D. stwierdzono, że : "analizy wykazały, że wszystkie działki ( nr 545, nr 544/1 i 544/2) znajdują się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki S.". Mając to wszystko na uwadze organ I instancji stwierdził, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy podniesieniem terenu działek nr 544/1 i 544/2, a zalewaniem działki sąsiada nr 545 w czasie powodzi. W normalnych warunkach od 2011 r. nie zanotowano spływu wód z działek nr 544/1 i 544/2 na działkę nr 545. Odpływ wód z działki nr 545 zapewnia jej ukształtowanie ze spadkiem w kierunku południowym - do bruzdy przy granicy z działką 544/1 i wschodnim - do rowu melioracyjnego bezpośrednio z nią graniczącego. Bezpośredni spływ utrudnia wał ziemny znajdujący się na niej tuż przy rowie, lecz ujście wód z bruzdy do rowu zapewnia wykonane w nim obniżenie. Spływ wód z terenu działek nr 544/1 i 544/2 oraz z budynków na nich położonych następuje w kierunku wschodnim do rowu melioracyjnego. Ich ewentualny przepływ na działkę nr 545 blokuje garb ziemny i murek ogrodzenia wykonane na działce nr 544/1 tuż przy granicy z działką nr 545, a odprowadzenie do rowu melioracyjnego zapewnia wykonany rowek odpływowy na działce 544/1. Z przedłożonych przez A. i M. K. dokumentów, w tym wyroków sądu wynika, że wszystkie roboty budowlane na działce, a także wykopanie rowka odpływowego, przeprowadzono zgodnie z prawem. Ognan I instancji stwierdził, że przesłanki z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie zostały spełnione. Dwaj biegli uprawnieni w specjalności wodno-melioracyjnej i postępowań wodno-prawnych powołani do oceny szkodliwego wpływu działań właściciela działek nr 544/1 i 544/2 na działkę nr 545 w opracowanych opiniach ocenili jednoznacznie, że podniesienie oraz zmiana ukształtowania terenu działek nr 544/1 i 544/2 nie spowodowała zmiany stanu wody na gruncie działki nr ew. 545 i zmiany kierunku odpływu wód opadowych. Organ ocenił, że merytoryczne argumenty doświadczonych specjalistów logicznie wskazują na brak negatywnych skutków działania właścicieli działek nr 544/1 i 544/2 na działkę sąsiednią, a zarzuty stronniczości zgłoszone w toku postępowania przez wnioskodawcę i jego pełnomocników nie znajdują potwierdzenia w faktach. Nie było podstaw prawnych i faktycznych do wyłączenia biegłych od postępowania (postanowienie z dnia 24.07.2015r.). Zdaniem organu sporządzone opinie były kompletne, zawierały szczegółowe ustalenia i wnioski, ocenę stanu terenu, opis zmian zaistniałych na gruncie i ich wpływu na działkę nr 545, a także mapy przedstawiające kierunki naturalnych spadków terenu i odpływu wód, na przestrzeni wielu lat. Powyższe ustalenia, jak i wyciągnięte na ich podstawie wnioski w całości podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało ją w mocy. W skardze do Sądu S. D. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy wnosząc o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie: - art 29 Prawa wodnego poprzez stwierdzenie braku szkodliwego wpływu dla działki nr 545 poprzez zmianę stosunków wodnych na działce 544/1 i 544/2 lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym dokumentacja fotograficzna w pełni uzasadniał twierdzenia przeciwne; -naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a. przez niedopuszczalną arbitralność w ocenie zgromadzonych dowodów, brak uwzględnienia całości materiału, czynienie ustaleń na podstawie opinii biegłych w stosunku do których zachodzi uzasadniona wątpliwość co do ich bezstronności, -naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. polegające na nie ustosunkowaniu się przez organ wyższego stopnia do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów; -naruszenie przepisów postępowania tj. art. 79 § 1 i 2 K.p.a. polegające na nie zawiadomieniu wnioskodawcy i jego pełnomocnika o terminie kolejnych oględzin na gruncie, podczas których biegły wykonał dokumentację fotograficzną uniemożliwiając wnioskodawcy czynny udział w przeprowadzeniu dowodu polegający na zadawaniu pytań biegłemu oraz składaniu wyjaśnień; błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, że dokonana zmiana stosunków wodnych powstała na działkach nr 544/1 i 544/2 nie skutkuje powstaniem szkód na nieruchomości wnioskodawcy nr 545, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym w szczególności dokumentacja fotograficzna uzasadniają twierdzenie odmienne, -naruszenie przepisów postępowania tj. art. 84 § 2 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji Wójta Gminy z uwagi na brak wyłączenia przez Wójta Gminy od udziału w postępowaniu biegłych Ł. A. oraz S.M. z uwagi na uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości bezstronności biegłych; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, pominięcie okoliczności dotyczących aktualnie prowadzonego przez Starostwo postępowania w przedmiocie wykonanego rowka gruntowego i betonowego bez wymaganych prawem pozwoleń wodnoprawnych wykonanych na działce nr 544/1 , pominięcie składanych przez wnioskodawcę zarzutów do opinii S.M., pominięcie przez organ złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji fotograficznej obrazującej powstałe szkody na działce nr 545 tj. jej zalewanie i podtapianie wodami spływającymi z działek nr 544/1 i 544/2; -naruszenie przepisów postępowania tj. art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138§ 1 pkt 2 K.p.a. przez nie uchylenie decyzji Wójta Gminy pomimo braku dopuszczenia dowodu z opinii nowego biegłego z zakresu hydrologii i postępowań wodnoprawnych, pomimo wykazania przez wnioskodawcę okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności biegłego S.M.; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez nie uchylenie decyzji Wójta Gminy pomimo nie przeprowadzenia przez organ wszystkich wnioskowanych w sprawie dowodów a mianowicie dowodu z opinii biegłego który wydałby opinię w przedmiocie pojemności rowu melioracyjnego R1 oraz jego zdolności w zakresie osuszania działek nr 544/1 i 544/2 za pomocą wykonanego na działce 544/1 rowka melioracyjnego i betonowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym uczestnik postępowania M. K. wniósł o dołączenie do akt sprawy przedłożonych dokumentów w tym: decyzji dotyczącej legalizacji rowka odwadniającego działki 544/1 i 544/2 oraz postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej a także decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wydanej w postępowaniu wszczętym z wniosku S.D. o nie nakładaniu nakazu przywrócenia do stanu nieutrudniającego ochrony przed powodzią i niepowodującego zanieczyszczania wód wobec A.i M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Kontrolując kwestionowaną decyzję Sąd stwierdził, iż decyzje organów obu instancji naruszają przepisy prawa i z tego względu podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji, art. 29 ust. 3 prawa wodnego jest przepisem konstruującym prawne instrumenty reagowania na odstępstwo od ogólnej zasady, zakazującej dokonywania zmian stanu wody na gruncie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich - art. 29 ust. 1 prawa wodnego. Stosownie do jego treści, jeżeli właściciel gruntu poprzez swoje działania, spowoduje zmianę stanu wody na gruncie, który będzie miał negatywny wpływ na grunty sąsiednie, właściwy organ, w formie decyzyjnej, może nakazać mu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Obciążenie właściciela gruntu obowiązkami, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 prawa wodnego wymaga poczynienia szeregu ustaleń, tak o charakterze retrospektywnym, jak i aktualnym. Do ustaleń retrospektywnych należy zaliczyć okoliczności odnoszące się do tego, kiedy i jakiego charakteru działania zostały podjęte przez właściciela gruntu, oraz jaki był stan wody na gruncie w okresie bezpośrednio poprzedzającym te działania. Ustalenie aktualne, sprowadzają się natomiast do zweryfikowania, czy podjęte przez właściciela gruntu działania spowodowały zmianę stanu wody na gruncie i czy ów zmieniony stan wody spowodował szkodliwe następstwa na gruntach sąsiednich. Hipoteza normy zrekonstruowanej na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego wymaga więc wykazania istnienia związku przyczynowo-skutkowego w dwóch zasadniczych elementach struktury logicznego uzasadnienia jej zastosowania. Po pierwsze, wymaga wykazania, że przyczyną zmiany pierwotnego stanu wody na gruncie było działanie właściciela gruntu, a po drugie, że aktualny, a więc zmieniony tymi działaniami stan wody na gruncie, powoduje szkodliwe następstwa na gruntach sąsiednich. Na wstępie należy podkreślić, że powołany przepis art. 29 ust. 3 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający dla jego zastosowania. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem, a szkodą (patrz wyrok WSA w Białymstoku z 3.12.2009 r. sygn. akt II SA/Bk 609/08 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się też, że zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może ona polegać między innymi na zmianie naturalnego ukształtowania terenu np. poprzez nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięciu ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu z kostki brukowej podjazdów i chodników, wzniesienie betonowego ogrodzenia, a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z 19.02.2008 r. sygn. akt II SA/Lu 880/07) LEX nr 466028). Przeprowadzony na potrzeby niniejszego postępowania dowód z opinii biegłego na w/w okoliczności nie budzi zastrzeżeń ani pod względem formalnym ani merytorycznym. Zarzuty skargi dotyczące braku bezstronności biegłego były już przedmiotem oceny SKO w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Sąd tę ocenę akceptuje. Wskazywanie przez skarżącego na "przytyki" do skarżącego czy niezgodne z jego oczekiwaniami czynności i wnioski biegłego w konfrontacji z aktami administracyjnymi dokumentującymi przebieg zdarzeń w postępowaniu, są oczywiście gołosłowne. Używanie przez biegłego nieaktualnej pieczątki biegłego z listy Ministerstwa Środowiska i Wojewody wobec niewątpliwej likwidacji tych list można potraktować jako uchybienie procesowe, ale nie mające wpływu na wynik sprawy. Bezspornie bowiem S. M. jest specjalistą z zakresu geologii i hydrologii. Rację ma więc SKO stwierdzając w odniesieniu do tożsamego zarzutu odwołania, że K.p.a. nie ustanawia jakichkolwiek formalnych kryteriów kwalifikacji biegłego. Oznacza to, że biegłym w rozumieniu komentowanego przepisu może być zarówno osoba wpisana na przewidzianą przepisami prawa listę biegłych (rzeczoznawców), jak i osoba spoza tej listy, która ma wiedzę fachową w danej dziedzinie. - por. Komentarz do art. 84 K.p.a. [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2016. Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów zmierzających do zakwestionowania zarówno ustaleń jak i wniosków opinii biegłego. Opinia jest pełna, wiarygodna, nie zawiera błędów logicznych. Wnioski, ustalenia biegłego wykluczają negatywny wpływ prac wykonanych na działce Państwa K. na nieruchomości skarżącego. Biegły wyraźnie przesądził, że stan gospodarki wodami opadowymi w obrębie działek nr 544/1 i nr 544/2 oraz stan ich zagospodarowania, w tym podniesienie części ich powierzchni gruntem ziemnym dla celów budowlanych, nie ma niekorzystnego wpływu na działkę nr 545 (nie oddziałuje niekorzystnie na działkę nr 545). Zmiana pierwotnych stosunków wodnych na skutek podniesienia części powierzchni działek nr 544/1 i 544/2 gruntem ziemnym dla celów budowlanych, przy zachowaniu całościowego odprowadzenia wód opadowych z ich obszaru do rowu melioracyjnego za pośrednictwem wykonanego rowka odprowadzającego wody i wałka ziemnego przy granicy z dz. 545 - patrz zal. nr 3.1. i 3.2., nie ma szkodliwego wpływu (nie wyrządza szkody) na działkę nr 545 i warunki gruntowo-wodne w jej obszarze. W świetle powyższego zmiana pierwotnych stosunków wodnych w obrębie parcel 544/1 i 544/2 na skutek wyrównania zagłębień w jej powierzchni ziemią nawiezioną i podniesienia części ich powierzchni (0,1-0,5 m), przy braku niekorzystnego oddziaływania na działkę nr 545, nie narusza przepisów art 29 prawa wodnego. Ponadto przeprowadzone w/w prace niwelacyjne powierzchni na dz. 544/1 i 544/2, przy zabezpieczeniu ich przed spływem wód opadowych na dz. 545 przez wykonanie wałka ziemnego oraz korytka i rowu odwadniającego przez ich właściciela, wykazują, że nie wpłynęły one ujemnie na stosunki wodne i warunki gruntowo-wodne w obrębie dz. 545, co oznacza, że nie spowodowały i nadal nie powodują szkody na dz. 545. Biegły w tzw. "wyjaśnieniu" z dnia 17 maja 2016 r. obszernie odniósł się do zastrzeżeń skarżącego co do jego opinii, jednoznacznie podtrzymał ustalenia i wnioski. W szczególności wyjaśnił, że wskazany w rozdziale 7 ekspertyzy zakres prac do wykonania celem rozwiązania zaistniałego problemu wód w obrębie działki nr 545, przedstawiony został celem zaakceptowania go jako obiektywny i prawidłowy pod względem hydrologicznym i najprostszym pod względem wykonania i sposobu rozwiązania zaistniałego problemu przy minimalnych kosztach jego realizacji. Nie ma w tym nic sprzecznego z treścią ekspertyzy. Rów melioracyjny musiał zostać zaprojektowany i wykonany w oparciu o dokumentację albowiem stanowi urządzenie wodne wg ustawy Prawo wodne. Funkcją jego jest odprowadzanie wody opadowej i gruntowej z całego obszaru jego zlewni o długości 700 m wg zał. nr 1 ekspertyzy. Przypuszczenia właściciela dz. 545, że rowek odprowadzający wody opadowe z dz. 544/1 i 544/2 nie spełnią swojej funkcji, nie są podparte żadnym dowodem i zaprzecza dokonanym pomiarom jego spadku dna zaznaczonym na zał. nr 3.1. ekspertyzy. Biegły w kontrolowanej sprawie wyjaśnił, że jego zadaniem nie jest ocena prawidłowości funkcjonowania rowu melioracyjnego. Właściciel działek nr 544/1 i 544/2 w sposób prawidłowy umiejscowił worki z piaskiem, aby w okresie wysokich stanów wód w rowie melioracyjnym, przegrodzić nimi rowek i zablokować napływ wody rowem na dz. nr 544/1 i 544/2. Tym samym chroni dodatkowo dz. 545 przed zalewaniem wodami z rowu melioracyjnego. Swoje wnioski biegły podtrzymał w protokole oględzin z dnia 5 grudnia 2016 r. po wykonaniu zaleconych opinią prac przez Państwa K.. Zdaniem biegłego odrzucenie przez właściciela dz. 545 propozycji biegłego dotyczącej wykonania rowka odwadniającego na dz. 545 przy granicy z dz. 544/1, który byłby rozwiązaniem optymalnym dla rozwiązania zaistniałego sporu sąsiedzkiego, świadczy o braku chęci do uregulowania stosunków wodnych w obrębie dz. 545 i zażegnania sporu sąsiedzkiego oraz o dalszej celowej jego eskalacji (pogarszaniu się stosunków sąsiedzkich). Jeżeli właściciel dz. 545 nie godzi się na wykonanie rowka jw. to powinien jako dobry gospodarz rolny, dbający o grunt rolny dz. 545, wykonać bruzdę pługiem ciągnikowym w trakcie prac ornych od rowu melioracyjnego wzdłuż działki przy granicy z dz. 544/1, którym wody opadowe z dz. 545- spływałyby swobodnie do rowu i problem wodny przestałby istnieć. Biegły podnosił, że stagnowanie okresowe wody opadowej na dz. 545' jest wynikiem ukształtowania jej powierzchni pierwotnej, na co wskazują jednoznacznie przekroje H-H', I-I' na zał. nr 4 ekspertyzy. Czynnikiem dodatkowym mającym wpływ na stagnowanie wody opadowej na powyższej działce jest podniesienie jej powierzchni przy rowie melioracyjnym w wyniku odkładania na powierzchni aluwii dennych z dna rowu, w trakcie okresowych prac konserwatorskich rowu. Skutkiem powyższego blokowany jest częściowo swobodny odpływ wód opadowych z dz. 545 do rowu melioracyjnego. Sąd nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu przepisów K.p.a., tj. art. 7, art. 77, art. 80, art. 78 i art. 140 przez wadliwą , arbitralną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, odmowę dopuszczenia kolejnej opinii innego biegłego. Należy podkreślić, że opinia biegłego S.M. jest prawidłowa, biegły na piśmie odniósł się do zastrzeżeń skarżącego wyjaśniając wszelkie wątpliwości. Dopuszczenie kolejnej opinii przez organ w takiej sytuacji byłoby niezasadne i zmierzało do przedłużenia postępowania. Prace wykonane na działce Państwa K. zgodnie z zaleceniami opinii biegłego S.M. zostały zweryfikowane przezeń pozytywnie w czasie oględzin w dniu 5 grudnia 2016 r. Zarzuty skargi braku uczestniczenia w oględzinach terenu przez biegłego w dniu 30 marca 2016 r. z powodu niezawiadomienia o nich są chybione. Przepisy K.p.a. nie nakładają na biegłego obowiązku zawiadamiania stron o terminie podejmowanych czynności przy sporządzaniu opinii. Wizja lokalna biegłego nie jest tożsama z oględzinami w rozumieniu art. 85 K.p.a. Proces przygotowania przez biegłego opinii nie stanowi postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie K.p.a., a jest niesformalizowaną czynnością, podczas której nie przeprowadza się oględzin w trybie art. 85 § 1 K.p.a., a więc podczas oceny wartości nieruchomości nie jest koniecznym, aby właściciel nieruchomości był wzywany na podstawie art. 79 § 1 K.p.a. Zarzuty skargi co do legalności wykonanych przez Państwa K. urządzeń wodnych nie potwierdziły się. Sąd przeprowadził na wniosek uczestników dowód z decyzji i postanowienia Starosty z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o legalizacji urządzenia wodnego – rowka odwadniającego na działkach nr 544/1 i nr 544/2 i o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za jego wykonanie wraz z dowodem uiszczenia tej opłaty, jak również decyzji Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2017 r. nr [...]o nienałożeniu nakazu przywrócenia do stanu nieutrudniającego ochrony przez powodzią i niepowodującego zanieczyszczenia wód na działkach nr 544/1 i nr 544/2. Decyzje te nie mają klauzuli ostateczności, jednakże w ocenie Sądu czynią zarzuty skargi w tym momencie niezasadnymi. W kontekście powyższych rozważań zarzuty skargi o zmianie stanu faktycznego na gruncie (zarzut niczym nie udokumentowany – biegły ocenił ten stan w trakcie oględzin 5 grudnia 2016 r.) o zalewaniu działki nr 545, dewastacji plonów i utracie wartości są całkowicie chybione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. rzekł jak w sentencji.