II SA/Rz 1067/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów – p o s t a n a w i a – I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić Gminie [...] kwotę 100 zł /słownie: stu złotych/, tytułem wpisu od odrzuconego sprzeciwu. Opisaną w sentencji postanowienia decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Sprzeciw od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Gmina [...], postulując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jego odrzucenie, jako wniesionego przez podmiot do tego nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność sprzeciwu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", sprzeciw niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Jego rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 1 pkt 1 Ppsa). Jednym z warunków dopuszczalności sprzeciwu jest jego wniesienie przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Stosownie do art. 64a Ppsa, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie zaś z art. 32 Ppsa, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Uchwałą z dnia 16 lutego 2016 r. I OPS 2/15, podjęta w składzie siedmiu sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym" (dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale NSA podkreślił, że ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze postępowania sądowego. Ustawodawca obowiązkiem wykonywania zadań publicznych obciążył bowiem jednostki samorządu terytorialnego, a nie ich organy. Wykonując zaś te zadania poprzez wydawanie decyzji administracyjnych, organy samorządu terytorialnego muszą bezwzględnie przestrzegać prawa i kierować się dobrem wspólnym. Nie mogą natomiast one wykorzystywać swoich kompetencji decyzyjnych dla realizacji własnych interesów lub interesów jednostki samorządu terytorialnego, którą reprezentują, ukrywanych najczęściej pod nazwą "interesu publicznego". Wydawanie decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego ma bowiem służyć realizacji interesu prawnego stron postępowania, a nie realizacji samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli kompetencja w sprawach z zakresu administracji publicznej, która należy do właściwości powiatu, została powierzona staroście wykonującemu zadanie powiatu, to zarząd powiatu, którego przewodniczącym jest starosta, nie może w tej samej sprawie kwestionować rozstrzygnięcia starosty. NSA podniósł również, że stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez NSA w cytowanej powyżej uchwale i nie znajduje jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 269 § 1 Ppsa. Wprawdzie w niniejszej sprawie przedmiotem sprzeciwu nie jest decyzja wydana w sprawie ustalenia odszkodowania, lecz decyzja w przedmiocie nakazu usunięcia opadów, niemniej zachodzi tożsama z opisaną w uchwale konfiguracja procesowa. Wójt Gminy [...], działając jako organ wykonawczy Gminy wydał najpierw decyzję jako organ administracji I instancji, a następnie wniósł sprzeciw jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych, aby przyznać legitymację do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego Gminie [...], którego organem wykonawczym jest Wójt, w sytuacji, gdy organ ten wydał opisaną na wstępie decyzję jako organ administracji I instancji (zob. prawomocne postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 lipca 2020 r. II SA/Rz 675/20, z dnia 22 lutego 2016 r. II SA/Rz 908/15, z dnia 15 lipca 2016 r. II SA/Rz 840/16 i II SA/Rz 841/16, z dnia 29 lipca 2016 r. II SA/Rz 906/16 i II SA/Rz 979/16 – dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). To zaś obliguje Sąd do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 Ppsa.