II SA/Rz 1112/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-10
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie gruntu, stanowiące plac składowy, jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, czy podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały utwardzenie gruntu jako plac składowy, będący obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę. Skoro pozwolenie nie zostało uzyskane, a procedura legalizacyjna nie zakończyła się sukcesem, zasadnie orzeczono nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że związany jest oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie kwalifikacji obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – placu składowego, zlokalizowanego na działkach skarżącej. Wcześniejsze postępowania zakończyły się uchyleniem decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na skierowanie nakazu do niewłaściwego podmiotu. W ponownym postępowaniu organ nadzoru budowlanego skierował nakaz do właścicielki nieruchomości, W.P., po bezskutecznym upływie terminu do legalizacji obiektu. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako budowlanego oraz zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w związku z toczącą się zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-
II SA/Rz 1112/17
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr[...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") z dnia[...]marca 2017 r., [...] nakazującą W.P. (dalej: "skarżącej"), jako właścicielce, dokonać rozbiórki obiektu budowlanego - placu składowego, zlokalizowanego na działkach nr 394, 395/8, 395/9 i 396/9 położonych w T. gmina . W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej: "P.b.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania jest legalizacja obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działkach nr 394, 395/8, 396/8, 395/9 i 396/9 położonych w miejscowości gm. .
Postanowieniem wydanym w dniu [...] sierpnia 2011 r. PINB działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623; dalej: "P.b.") nakazał A. Sp. z o.o., wstrzymanie robót budowlanych przy wyżej opisanym obiekcie oraz przedłożenie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów w tym zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością.
WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r nr [...]w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, wobec niewykonania w zakreślonym terminie nakazanych dokumentów, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 250/13 oddalił skargę.
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2739/13 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. uchylił wyrok WSA a także decyzję WINB i poprzedzającą ją decyzję PINB. NSA, wbrew podniesionym zrzutom nie stwierdził naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. o nieprawidłowości sporządzonego uzasadnienia, art. 135 P.p.s.a, który w związku z oddaleniem skargi przez Sąd I instancji nie miał zastosowania, nie zgodził się również z zarzutami dotyczącymi zaakceptowania przez Sąd I instancji nieprawidłowych ustaleń. Podstawą kasatoryjnego rozstrzygnięcia Sądu II instancji było błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy prawidłowo, co podkreślił Sąd II instancji, ustalonych okolicznościach sprawy. Decyzję skierowano do Spółki podczas gdy z akt sprawy wynikało bezopornie, że właścicielem nieruchomości była W.P., a poza ustną zgodą na realizację inwestycji brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że Spółka legitymowała się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie było również podstaw, by twierdzić, że nałożony na Spółkę nakaz rozbiórki zostanie wykonany. Sąd stwierdził, że inwestor nie legitymował się przymiotem strony postępowania organ nie mógł uczynić go adresatem decyzji. Pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały w ocenie NSA na uwzględnienie, tak co do zastopowania przepisów prawa budowlanego w stosunku do działek niemających charakteru budowlanego, jak również co do kwalifikacji prawnej obiektu. NSA nie odniósł się natomiast do zarzutu naruszenia art. 48 P.b. wskazując, że wobec błędnego skierowania decyzji do Spółki możliwość i sposób zastosowania tego przepisu do właściciela nieruchomości będzie przedmiotem ponownej oceny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. PINB ponownie nakazał rozbiórkę, tym razem kierując decyzję do W.P.. W uzasadnieniu wskazał, że A. Sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie działek 394, 395/8, 396/8, 395/9 i 396/9 w T., działalność prowadzi natomiast W.P. pod firmą "T.". Na podstawie uchwały Rady Gminy z dnia [...] października 2012 r., nr [...] nr 3/2009 ustalił, że wyżej wymienione działki znajdują się w obszarze oznaczonym symbolem 1MN - przeznaczenie podstawowe zabudowa mieszkaniowa, jednorodzinna, wolnostojąca, przeznaczenie uzupełniające- usługi zlokalizowane w budynkach o przeznaczeniu podstawowym oraz częściowo w obszarze oznaczonym symbolem 1Zn- przeznaczenie - zieleń nieurządzona- zielone użytki rolne.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] WINB uchylił decyzję PINB oraz poprzedzające ją postanowienie PINB z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazujące A. Sp. z o.o. wstrzymanie robót budowlanych i nakładające obowiązek przedłożenia określonych dokumentów oraz postanowienie z dnia 8 maja 2012 r., którym zmienił termin wykonania nałożonego obowiązku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że W.P. nie jest następcą prawnym A. sp. z o.o., wobec tego skierowana do niej sankcja była przedwczesna. Wskazał również na potrzebę rozważania kwestii przystąpienia przez Radę Gminy uchwałą z dnia 16 maja 2014 r., nr [....] do sporządzenia zmiany Nr 1 MPZP Nr [....] w miejscowości T..
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...]skierowanym do W.P. wstrzymał roboty budowlane przy spornym obiekcie i nałożył na w/w obowiązek przedłożenia: zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczania o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do dnia 31 stycznia 2017 r.
W dniu 31 stycznia 2017 r. skarżąca złożyła w PINB wniosek o zawieszenie postępowania do czasu uchwalenia przez Radę Gminy zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości T., z ostrożności procesowej o przedłużenie terminy wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 grudnia 2017 r.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania wskazując, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, bowiem kwestia uchwalenia bądź nie, zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi rozstrzygnięcia prawnego, warunkującego możliwość wydania orzeczenia merytorycznego w sprawie. Kwestia zmiany planu, jak wskazał, jest zdarzeniem przyszłym, niepewnym, procedowanym już ponad trzy lata i nie może stanowić zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. Podkreślił przy tym, że dla przedmiotowego terenu istnieje plan zagospodarowania przestrzennego. Powołując się zaś na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 1987 r. sygn. akt IV SA 502/87 powtórzone w wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2419/11 wskazał, że możliwość zmiany przeznaczenia terenu w opracowanym projekcie planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania w oparciu o ar 97 1 pkt 4 K.p.a. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nakazał W.P. rozbiórkę.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzja WINB, która to stanowi przedmiot zaskarżenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym zwrócił się pismem z dnia 19 maja 2017 r. do Wójta Gminy o udzielenie informacji w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że projekt zmiany został przedłożony do organów opiniujących i uzgadniających, wśród których znajdował się również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, celem wydania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.). Decyzją z dnia 15 września 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia gruntów, co stanowi brak uzgodnienia projektu zmiany w określonym zakresie. Ponadto z pisma Wójta nie wynika, by były prowadzone prace dotyczące zmiany planu zagospodarowania przestrzennego co do spornych działek, pomimo upływu roku od wydania decyzji przez Ministra. Organ zaznaczył również, że w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255), w art. 5 wymienione zostały zmiany, jakie ta ustawa wprowadza w zakresie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290, 961, 1165 i 1250) z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, 31, 54 i 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z kolei z art. 26 ust. 2 tej ustawy w sprawach, o których mowa w art. 36 a, 48 i 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, 48 i 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W dalszej kolejności organ dokonał kwalifikacji obiektu budowlanego, jako wymagającego pozwolenia na budowę, wskazując jednocześnie, że pozostaje to w zgodzie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie zakwestionował przyjętej kwalifikacji obiektu.
W związku z powyższym, a także bezskutecznym upływem wyznaczonego
skarżącej terminu do wykonania nałożonych obowiązków legalizacyjnych zgodził się z decyzją organu I instancji.
W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 28 ust. 1 P.b. poprzez przyjęcie, że utwardzenie gruntu stanowi obiekt budowlany i wymaga wydania pozwolenia na budowę, kiedy zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 5 P.b. utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga wydania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia,
-art. 3 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt. 5 P.b. poprzez przyjęcie, że dokonane utwardzenie gruntu na działkach o nr ewidencyjnym 394, 395/8, 395/9 i 396/9 wykracza poza zakres i pojęcie utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych i stanowi budowlę - plac składowy w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, opierając się wyłącznie na fakcie iż w dacie kontroli PINB na działkach znajdował się czarny kamień bez weryfikacji jakim celom miało służyć to utwardzenie, podczas gdy późniejsze korzystanie samo w sobie nie przesądza o istnieniu obiektu budowlanego, -art. 3 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt. 5 P.b. poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej pojęcia budowli oraz utwardzenia gruntu, przekraczającą dopuszczalne granice wykładni, z pokrzywdzeniem strony oraz w sprzeczności z przyjętą w licznych orzeczeniach wykładnią, że katalog wskazany w art. 3 pkt 3 ustawy nie ma charakteru zamkniętego i mieści on w sobie pojęcie placu składowego, kiedy wykładnia taka w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż wykonane przez stronę pracę budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu z wykorzystaniem materiałów budowlanych nie mieszczą się w definicji placu składowego,
-art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 9 P.b. poprzez przyjęcie, że utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych stanowi budowlę, kiedy utwardzenie powierzchni gruntu kwalifikowane jest, jako urządzenie budowlane opisane w art. 3 pkt 9 P.b., a więc urządzenie techniczne, które z natury pozostaje w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym, w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiając, prawidłowe korzystanie z tego obiektu,
- art 48 ust. 2, 3 i 4 P.b. poprzez uniemożliwienie stronie dokonania legalizacji poprzez nie uwzględnienie wniosku strony o przedłużenie terminu przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy, oraz brak zawieszenia postępowania w zakresie rozbiórki obiektu, kiedy strona wielokrotnie wnosiła o zawieszenie postępowania i informowała organ administracyjny, że postępowanie w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego toczy się, a mimo to organ w dniu 14 marca 2017r. nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego,
- art. 48 ust. 2 i 3 P.b. poprzez nieprzedłużenie terminu na przedłożenia dokumentów w zakresie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, nie zawieszenie postępowania oraz nie wstrzymanie wydania decyzji, w zakresie rozbiórki utwardzenia gruntu pomimo toczącego się postępowania w zakresie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy oraz wniosków strony w tej sprawie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1i art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie przeprowadzenie wymaganych dowodów oraz oparcie rozstrzygnięcia na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 grudnia 2010r" a więc siedem lat przed wydaniem decyzji, a więc bez niezbędnego uzupełnienia materiału o obecny stan nieruchomości, wykonanego utwardzenia gruntu oraz jego obecnego przeznaczenia,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że strona poprzez utwardzenie gruntu chciała otworzyć i utworzyła plac składowy dla prowadzonej działalności gospodarczej, kiedy plac składowy dla prowadzonej działalności gospodarczej mieści się w zupełnie innym miejscu, a strona nigdy nie miała go na działkach objętych postępowaniem.
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie w decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012r. sygn. akt II OSK 1283/11, a który to wyrok zapadł na gruncie niniejszej sprawy w odniesieniu do działki o nr ewidencyjnym 393/2, gdzie Sąd zakwestionował ustalony przez organ stan faktyczny oraz dokonał wykładni przepisu art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. wskazując, że dokonane przez stronę utwardzenie gruntu nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia,
- art. 7 w zw. z art. 143 K.p.a. poprzez wydanie w dniu 14 marca 2017r. decyzji znak PINB-7355/4/36/10 w zakresie rozbiórki obiektu budowlanego - placu składowego, przed rozpoznaniem zażalenia strony z dnia 7 marca 2017r. na postawienie z dnia [...] lutego 2017r. znak [...], które to zażalenie zostało rozpoznane dopiero w dniu 30 marca 2017r., znak [...],
- art. 7a K.p.a., poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej art. 3 pkt 3 P.b. i zakwalifikowanie utwardzenia gruntu wykonanego przez stronę jako wyczerpującego definicję budowli, a w związku z tym rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony i nałożenie na nią obowiązku rozbiórki obiektu, kiedy kwalifikacji przedmiotowej powierzchni, jako utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie sprzeciwiały się sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania miałby bezpośredni wpływ,
- art. 143 K.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia 28 lutego 2017r., w sytuacji w której odwołujący wniósł w dniu 7 marca 2017r. zażalenie na to postanowienie, jak również nie wskazanie w decyzji z dnia [...] marca 2017r. przyczyn nie zawieszenia postępowania oraz przyczyn nie uwzględnienia zażalenia.
Na tych podstawach wniosła o chylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski i zarzuty zawarte w pisemnej skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie
nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności na podstawie wyżej powołanych przepisów, jaki w zakresie wynikającym z art. 153 P.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob.: wyrok NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2692/16, LEX nr 2331455).
Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami, co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego, co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności skarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] nakazującą W.P. rozbiórkę obiektu budowlanego - placu składowego (wykonanego z betonu) zlokalizowanego na działkach nr 394, 395/8, 396/8, 395/9 i 396/9 położonych w miejscowości T., gmina .
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2739/13 uchylił wyrok WSA z dnia 1 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 250/13 oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] r. I decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że Sąd I instancji jak i organy nadzoru budowlanego prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy. Błędnie natomiast Sąd I instancji, a wcześniej organy orzekające w prawidłowo ustalonych okolicznościach sprawy zastosowały przepisy prawa materialnego i to w zakresie skierowania nakazu rozbiórki do inwestora, który w dacie orzekania nie posiada uprawnień do władania obiektem budowlanym, co pozwoliłoby na wykonanie nakazu. Wątpliwości dotyczyły skierowani nakazu do spółki A. sp. z o. o. z siedzibą w T.. NSA stwierdził też, że pozostałe zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. NSA wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego znajdują zastosowanie również do obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach niemających charakteru działek budowlanych. Jedynymi wyjątkami są przypadki określone w art. 2 ustawy, który nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Również, co do kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości. W tym zakresie zarówno organy jak i Sąd I instancji prawidłowo ustaliły, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany - plac składowy, co zresztą nie było kwestionowane przez skarżącą Spółkę na etapie postępowania przed organem nadzoru budowlanego I instancji. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia art. 3 pkt 3 i art. 6 Prawa budowlanego. Natomiast art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajdował zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 48 Prawa budowlanego, gdyż możliwość i sposób zastosowania tego przepisu do właściciela nieruchomości będzie przedmiotem oceny w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Analiza akt administracyjnych sprawy i zakres przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego potwierdzają wykonanie wskazań wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Adresatem decyzji, a tym samym podmiotem, na który został nałożony obowiązek wykonania rozbiórki placu składowego (wykonanego z betonu) uczyniono W.P.. Organ ustalił, że zarówno w dacie składania popełnienia samowoli to jest w okresie wrzesień - październik 2010 r., jak i aktualnie W.P. była i jest właścicielką nieruchomości, na których zrealizowano samowolnie betonowy plac składowy (394, 395/8, 396/8, 395/9, 396/9). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] wystąpił do W. P., pełnomocnika skarżącej w postępowaniu administracyjnym, o udzielenie informacji, czy firma A. Sp. z o.o. z siedzibą w T. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie placu składowego na ww. działkach, a w przypadku zmiany podmiotu prowadzącego działalność na tych działkach należy wskazać dane tego podmiotu (nazwa i adres). W.P. pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. podał, że spółka A. Sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej w miejscowości T. gm. na działkach 394, 395/8, 396/8, 395/9, 396/. Obecnie działalność gospodarczą prowadzi właścicielka działek W.P.. Z pisma Wójta Gminy z dnia 10 listopada 2015 r. wynika, że pod adresem T. prowadzona jest działalność gospodarcza przez W.P., a także przesłano uwierzytelnioną kserokopię wypisu z CEIDG.
W dalszej kolejności organy wyjaśniły kwestię zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji WINB stwierdził, że prawidłowo została wdrożona procedura legalizacyjna, która nie zakończyła się jednak zgodnie z oczekiwaniami skarżącej. Organ I instancji postawieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane przy obiekcie budowlanym - placu składowym wyżej opisanym, położonym w T. i jednocześnie zobowiązał W.P., jako właścicielkę do przedłożenia w terminie do 31 marca 2017 r. określonych dokumentów, o których mowa w ust. 3 art. 48 P.b. Skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązała i nie przedłożyła żądanych przez organ dokumentów, a to musiało skutkować wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny, co skutkowało też prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego. Mając na względzie związanie oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2739/13 w zakresie kwalifikacji obiektu budowlanego, jako placu składowego wbrew zarzutom skargi, organy nadzoru budowlanego nie mogły przyjąć innej kwalifikacji obiektu budowlanego. Z tych przyczyn Sąd za chybione uznał zawarte w skardze zarzuty prawa procesowego i prawa materialnego, które miały na celu podważenie oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dodać wypada, że ze względu na związanie ww. prawomocnym wyrokiem NSA nie mógł też w tej sprawie mieć zastosowanie art. 7a K.p.a.
Organ II instancji bardzo wnikliwie zbadał procedurę planistyczną uruchomioną wnioskiem skarżącej z 2013 r., czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dowodzi tego treść zawiadomienia WINB z dnia 10 lipca 2017r. nr [...] w zakresie realizacji obowiązku z art. 10 § 1 k.p.a. wobec zgromadzonego przez ten organ materiału dowodowego. Z pisma Wójta Gminy z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...]wynika, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2016 r. nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, co oznacza, że zmianie planu zgodnie z wnioskiem inwestora może podlegać tylko ten teren, który zgodę na zmianę przeznaczenia już posiada. Do pisma Wójt Gminy dołączył również zakres zmiany nr 1 MPZP NR [...], jaki będzie podlegał dalszemu procedowaniu oznaczona kolorem niebieskim.
Zasadnie zatem organy orzekające przyjęły, że dla działek objętych nakazem rozbiórki obowiązują ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr 3/2009 uchwalonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...]października 2012 r. Zgodnie z zapisami planu działki leżą częściowo w obszarze oznaczonym symbolem 1MN, którego podstawowe przeznaczenie to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wolnostojąca, a przeznaczenie uzupełniające to usługi zlokalizowane w budynkach o przeznaczeniu podstawowym oraz częściowo w obszarze o symboli 1ZN, którego przeznaczenie to zieleń nieurządzona - zielone użytki rolne.
Takie postanowienia planu nie pozwały właściwemu wójtowi na wydanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zasadnie orzekające organy nadzoru budowlanego przyjęły, że zostały spełnione przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego.
Odpowiadając na zarzut pełnomocnika skarżącej w przedmiocie pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestii zawieszenia Sąd stwierdza, że postanowienie o odmowie zawieszenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] nie było kwestionowane w odwołaniu od decyzji i dlatego organ odwoławczy nie miał obowiązku odnoszenia się do tego zagadnienia. Z tego też względu za nietrafny należało uznać zarzut skargi o naruszeniu art. 143 K.p.a.
Końcowo Sąd stwierdza, że postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy nie ograniczało się tylko do oceny zarzutów odwołania, ale organ ten przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło ustalenia poczynione przez organ I instancji. Z tego też względu prawidłowo WINB zastosował art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. O przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i możliwości składania dodatkowych dowodów skarżąca została powiadomiona w trybie art. 10 § 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja odpowiada też standardom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło