II SA/Rz 1129/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-11-15
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Ewa Partyka, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej na jednego ze spadkobierców, nie ustalając wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i nie uzasadniając braku możliwości samodzielnego ustalenia przyczyn złego stanu technicznego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i legalności, poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej na jednego ze spadkobierców bez ustalenia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i bez należytego uzasadnienia, dlaczego organy nie są w stanie samodzielnie ocenić stanu technicznego obiektu. Ponadto, błąd w oznaczeniu terminu wykonania obowiązku (nieistniejąca data) oraz brak weryfikacji problemu ograniczenia badań do jednej działki przez organ odwoławczy, miały istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący Z. N. zakwestionował postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakładające na niego, jako spadkobiercę, obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego. Organ I instancji (PINB) nałożył ten obowiązek z uwagi na stwierdzone wybrzuszenie i rozwarstwienie muru. WINB, uchylając postanowienie PINB, nałożył podobny obowiązek, ograniczając go do działki nr 83, ale nadal na skarżącego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niewłaściwe uzasadnienie i nałożenie obowiązku na jedną osobę bez ustalenia wszystkich współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie WINB i poprzedzające je postanowienie PINB, zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz zarządził zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. N. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz skarżącego Z. N. kwoty 400 zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Przedmiotem skargi Z. N. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego, które wydano w następującym stanie sprawy;
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z póź. zm. – dalej: "K.p.a.") oraz art. 81c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 – dalej: "u.P.b."), nałożył na skarżącego, jako spadkobiercę po zmarłym W. N., obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 31 czerwca 2021 r., ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego istniejącego na działkach oznaczonych nr 81/2, 82 i 83 położonych we [...], gm. [...], uwzględniającej geotechniczne warunki posadowienia muru oporowego, wraz z określeniem zakresu niezbędnych robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia muru oporowego do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia PINB podał, że na skutek interwencji Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w [....], dokonano oględzin w terenie, podczas których stwierdzono, że na działce nr 83 w [...], bezpośrednio przy chodniku stanowiącym ciąg pieszy przy drodze powiatowej, którego nawierzchnia jest wyłożona kostką brukową, istnieje mur oporowy wykonany z kamiennych bloków zwieńczony płytką betonową grubości 5-8 cm na całej długości muru. Mur oporowy wykonany został w całości z bloków kamiennych i rozpoczyna się od południowo-wschodniego narożnika budynku istniejącego na działce nr 83 i przebiega w kierunku południowym na długości 14,50 m, a następnie prostopadle do chodnika w kierunku narożnika północno-wschodniego budynku istniejącego na działce 82. Pomierzona wysokość muru oporowego wynosi od 2,80 m do 3,30 m. Zadaniem muru oporowego jest zabezpieczenie południowej części działki nr 83, której poziom w stosunku do rzędnej chodnika i drogi jest równy wysokości tej ściany, przed osuwaniem się ziemi z terenu tej działki na istniejący chodnik. W odległości 5,70 m od południowo-wschodniego narożnika budynku istniejącego na działce nr 83, w ww. murze oporowym istnieje wybrzuszenie miejscowe na wysokości około 1/3 wysokości muru, licząc od poziomu chodnika. Wypukłość wynosi ok. 0,25 m w miejscu jego wybrzuszenia. Stwierdzono, że bloki kamienne muru oporowego w znacznej części są rozwarstwione, dowodem czego są ubytki zaprawy cementowej, którą bloki kamienne były spoinowane. Pomierzona w jednej ze szczelin grubość muru oporowego wynosi około 50 cm. Część terenu działki nad istniejącym murem w części południowej ograniczonej wyżej opisanym murem oporowym jest od dawna nieużytkowana, o czym świadczą istniejące zarośla i chwasty oraz ścięte i pozostawione drzewa. W celu zabezpieczenia ruchu pieszych zarządca drogi wprowadził odcinkowe zamknięcie ciągu pieszego w obrębie uszkodzonego muru oporowego oraz umieścił tablice informacyjne o przejściu drugą stroną ulicy i znaki zakazu ruchu pieszych.
W dniu 29 stycznia 2021 r., organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną na ww. działkach, w wyniku której ustalił, że stan techniczny muru oporowego nie uległ pogorszeniu i znajduje się w takim samym stanie jak w dniu kontroli. Rozprawa przeprowadzona została przy udziale skarżącego, który oświadczył, że jest synem W. N., nieżyjącego właściciela działki, na której znajduje się mur oporowy. Skarżący oświadczył również, że mur oporowy według jego wiedzy został wybudowany na początku XX w. przez poprzedniego właściciela działki, którą w 1939 r. nabył jego ojciec. Według skarżącego mur w całej rozciągłości czasowej był w dobrym stanie technicznym, nie posiadał żadnych wybrzuszeń ani ubytków w spoinach pomiędzy kamieniami, natomiast zaistniały stan rzeczy, tj. wybrzuszenie i odpadnięcie spoin z zaprawy cementowej nastąpiły jesienią 2020 r. Zdaniem skarżącego powodem zaistnienia wybrzuszenia w murze oraz wypadania spoinowania pomiędzy kamieniami mogą być prace ziemne wykonane na działce nr 82, które wywołały naruszenie stosunków wodnych i napór wód podziemnych na mur oporowy istniejący na działce nr 83.
PINB wskazał, że mur oporowy w obecnym stanie technicznym w jakim się znajduje, budzi uzasadnione wątpliwości organu, w szczególności, czy nie stwarza on możliwości zawalenia się, co z kolei może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi mogących przebywać w jego otoczeniu. Sporządzona i przedłożona ekspertyza da odpowiedź czy w związku z występującymi uszkodzeniami możliwe jest skuteczne zabezpieczenie muru oporowego przed dalszą destrukcją.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący, podnosząc, że nałożenie obowiązku analizy geotechnicznych warunków posadowienia muru oporowego, uwzględniając sposób jego wykonania, w sposób nieuzasadniony rozszerza zakres ekspertyzy zwiększając jej pracochłonność i koszty. Zdaniem skarżącego z ustaleń organu wynika, że przyczyną wybrzuszenia nie są geotechniczne warunki posadowienia, gdyż brak jest cech charakterystycznych dla osiadania budowli, lecz miejscowa, pozioma siła naporu najprawdopodobniej nawodnionego gruntu, czy też wody gruntowej, której nadmiar nie przepuściły zewnętrzne szczeliny w murze.
Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł ponadto uczestnik postępowania R. J., wnosząc o sprostowanie uzasadnienia wydanego postanowienia w zakresie błędnego wskazania właściciela działki nr 82.
W wyniku rozpoznania wniesionych zażaleń, WINB, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w pkt I uchylił zaskarżone postanowienie w całości, natomiast w pkt II nałożył na skarżącego, jako spadkobiercę po zmarłym W. N., obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 31 czerwca 2021 r., ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego istniejącego na działce ozn. nr 83 położonej w [...] gm. [...], uwzględniającej geotechniczne warunki posadowienia muru oporowego, wraz z określeniem zakresu niezbędnych robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia muru oporowego do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z prawem, zaznaczając, że ekspertyza techniczna powinna być sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego.
Uzasadniając powyższe organ odwoławczy wskazał, że działka nr ewid. 83 we [....], na której znajduje się przedmiotowy mur oporowy była własnością W. N. Do PINB zgłosił się jeden ze spadkobierców zmarłego właściciela muru oporowego. Pozostali spadkobiercy na czas sporządzenia zaskarżonego postanowienia nie zostali ustaleni. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie nałożył obowiązek na znanego organowi jednego ze spadkobierców, biorąc pod uwagę fakt, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu dla pieszych na odcinku chodnika przylegającego do muru oporowego, na którym wprowadzono zamknięcie ruchu dla pieszych, co uzasadniało zastosowanie art. 10 § 2 K.p.a.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że konieczne było zreformowanie zaskarżonego postanowienia, gdyż ze względu na fakt, że mur oporowy jest własnością właścicieli działki nr ewid. 83 (skarżącego i pozostałych spadkobierców) należało ograniczyć zakres ekspertyzy do tej działki. WINB wskazał również, że bez względu na przyczynę zniszczeń muru oporowego, za stan techniczny odpowiada jego właściciel.
Z wydanym postanowieniem nie zgodził się skarżący, zaskarżając je w zakresie pkt II. Wniósł o uchylenie ww. postanowienia we wskazanym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie jego wykonania oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 80c ust. 2 u.P.b., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów państwa, z rażącym pogwałceniem zasady praworządności i prawdy obiektywnej, wydanie postanowienia mimo niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, skutkujące wadliwym nałożeniem na skarżącego obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego podczas gdy:
- nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej, na mocy art. 81c ust. 2 u.P.b., winno być stosowane tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie, wykorzystując własną wiedzę i środki, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości, podczas gdy organ poza przeprowadzeniem kontroli w terenie i przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej na działkach 81/2, 82, 83 nie przeprowadził żadnych czynności;
- dla nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej, na mocy art. 81c ust. 2 u.P.b., nie jest wystarczające twierdzenie organu o wątpliwościach co do stanu technicznego, bowiem organ zobowiązany jest uargumentować, na czym te wątpliwości polegają w konkretnych okolicznościach i je uzasadnić, czego w niniejszej sprawie nie uczynił;
2. art. 8, art. 10, art. 11 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 83c ust. 2 u.P.b., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, że organ przychyla się do stanowiska organu I instancji, bez poddania tego stanowiska analizie, przy jednoczesnej zmianie niektórych istotnych ustaleń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że został obarczony obowiązkiem dostarczenia ekspertyzy, podczas gdy jest on jedynie jednym ze współwłaścicieli przedmiotowego muru oporowego, jak również podawał dane pozostałych współwłaścicieli organowi I instancji. Ponadto wskazał, że mur jest posadowiony także na działkach będących własnością innych osób, a z akt sprawy nie wynika, by mur ten w całości był własnością właścicieli działki ew. nr 83, czego organ nie weryfikował. Skarżący podkreślił, że przedmiotowy muru wchodził w skład posesji zakupionej przez jego ojca w 1939 r. i według relacji jego, jak i innych osób, został wybudowany przynajmniej ponad 100 lat temu. Do jesieni 2020 r. mur nie wykazywał żadnych oznak uszkodzeń i był trwałym elementem architektonicznym starej zabudowy [...]. Naruszenie jego konstrukcji nastąpiło stosunkowo szybko, prawdopodobnie w wyniku obfitych opadów deszczu w ubiegłym roku. Napór wody wraz z gruntem na mur oporowy mógł pochodzić z pobliskiego niezabezpieczonego wyrobiska na działce ew.nr. 82, będącego samowolą budowlaną.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2021 r. PINB przedłużył termin dostarczenia żądanej ekspertyzy do dnia 31 grudnia 2021 r. – bez możliwości przedłużenia.
Postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy w przedstawionych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn w niej podniesionych.
Organy nałożyły na skarżącego obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego na działce nr 83 położonej we [...], uwzględniającej geotechniczne warunki posadowienia muru oporowego, wraz z określeniem zakresu niezbędnych robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia muru oporowego do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z prawem. Ekspertyza powinna być sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, zaś wpis na listę członków tego samorządu powinien być potwierdzony stosownym zaświadczeniem z terminem ważności. Termin pierwotnie wyznaczono na 31 czerwca 2021 r., następnie go przedłużono do 31 grudnia 2021 r.
W sentencji postanowień organów obydwu instancji wskazano, że ww obowiązek nałożono na skarżącego nie jako właściciela/współwłaściciela ale jako "spadkobiercę po zmarłym W. N.".
Zgodnie z art. 81c ust. 2 u.P.b. organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Sąd zauważa, że w ewidencji gruntów jako właściciel działki nr 83 nadal figuruje W. N. Nakładając obowiązek przedłożenia ekspertyzy organy nie dysponowały żadnym dowodem na to, że skarżący rzeczywiście jest spadkobiercą zmarłego właściciela. Oparły się jedynie na jego twierdzeniu, że tak jest, a skoro tak, to również – zgodnie z tym tokiem rozumowania – mogłyby nałożyć ten obowiązek na innych wskazywanych przez niego spadkobierców. Pomimo wskazania przez skarżącego sygnatur spraw, które dotyczyły nabycia spadków po zmarłym właścicielu nieruchomości i jego następcach prawnych, jak i ich adresów, organy poprzestały na obciążeniu obowiązkiem dostarczenia – jak się wydaje – kosztownej ekspertyzy, tylko jednej z wielu osób, które, tak samo jak skarżący, prawdopodobnie są współwłaścicielami nieruchomości, na której znajduje się mur oporowy, tłumacząc to koniecznością szybkiego działania. Tymczasem od daty kiedy pracownicy Powiatowego Zarządu Dróg w [...] zauważyli (cytując pismo Dyrektora tej jednostki z dnia 5 stycznia 2021 r.) "naruszenie stateczności muru" wzdłuż chodnika dla pieszych na działce nr 83 we [...], do dnia wydania postanowienia, w tym w czasie rozprawy administracyjnej w dniu 29 stycznia 2021 r. nie stwierdzono aby uszkodzenia tego muru postępowały. Skarżący zaś wskazywał, że wybrzuszenie pojawiło się na jesieni 2020 r. Dowodów na powiększanie się uszkodzeń muru nie było także w dalszym toku postępowania po złożeniu zażalenia, więc nie można usprawiedliwiać ewentualnym zagrożeniem z tym związanym braku jakichkolwiek ustaleń co do tego kto jest aktualnie właścicielem, tym bardziej, że należało się spodziewać, że opinia może być kosztowna. Poza tym zarządca drogi wprowadził tymczasowe zabezpieczenia poprzez odcinkowe zamknięcie chodnika w obrębie uszkodzonego muru i umieszczenie tablic informacyjnych o przejściu drugą stroną ulicy i znaków zakazu ruchu pieszych. Brak ustalenia współwłaścicieli a przynajmniej większości z nich, w sytuacji gdy, jak podał skarżący, tylko jedno z postępowań spadkowych nie było zakończone, narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., tym bardziej jeśli tego jednego ze współwłaścicieli "ustala się" w oparciu o to, że on sam twierdzi, iż tak jest, nie żądając przy tym dowodu na powyższe choćby przez okazanie i umożliwienie sporządzenia odpisu postanowienia lub zwrócenie się o jego odpis do sądu spadku.
Adresy spadkobierców zostały zaś wskazane w piśmie skarżącego z dnia 26 kwietnia 2021 r., podobnie jak i sygnatury spraw spadkowych.
Skarżący załączył do swojego pisma z dnia 22 czerwca 2021 r., informacje, z których wynikało, że nie jest możliwe ustalenie okoliczności wskazanych w postanowieniu PINB przy ograniczeniu badań wyłącznie do działki nr ew. 83, lecz organ II instancji nie odniósł się w ogóle do tego problemu, nie zweryfikował go w żaden sposób.
Jak się podkreśla w orzecznictwie, w organach nadzoru budowlanego zatrudnieni są fachowcy i wydając postanowienie, którym zobowiązują do przedłożenia ekspertyzy technicznej, powinni wątpliwości uzasadnić wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego i wskazać dlaczego nie są w stanie samodzielnie, z wykorzystaniem własnej wiedzy ustalić przyczyn złego stanu technicznego obiektu budowlanego (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2506/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 października 2018 r., sygn. II SA/Kr 1077/18, wyrok WSA w Warszawie z dnia 212 lutego 2018 r. , sygn. VII SA/Wa 1054/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Łd 956/16 i inne, wszystkie dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl).
Powyższego w zaskarżonym postanowieniu ale i postanowieniu I instancji zabrakło, co również narusza art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 u.P.b.
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że organy obydwu instancji w praktyce nie wyznaczyły terminu wykonania nałożonego obowiązku. W kalendarzu nie ma bowiem takiej daty jak 31 czerwca 2021r. Mimo wydania postanowienia reformatoryjnego WINB tego nie zauważył i powielił ten błąd, co pozwala w tych okolicznościach na uznanie, że termin nie został wyznaczony, stąd nie można było go potem skutecznie przedłużyć. Wskazanie daty, która nie istnieje można byłoby uznać za oczywistą omyłkę, gdyby nie powielenie tej wadliwości przez organ II instancji. Skoro zaś nie wyznaczono terminu, to także z tego powodu nie można było uznać, że postanowienie nie narusza prawa, gdyż przepis art. 81c ust. 2 u.P.b. nakazuje określenie terminu, w którym należy przedłożyć ekspertyzę. Jeśli zaś nie wyznaczono terminu, to nie można go następnie przedłużyć.
Zupełnie niezrozumiałe jest także sformułowanie pkt II postanowienia WINB z dnia 6 maja 2021 r. zamieszczone na końcu ostatniego zdania sentencji. Chodzi o zwrot: "sprostowane postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., znak [...]". Zaskarżone postanowienie było przecież postanowieniem reformatoryjnym, którym WINB:
← w pkt I. uchylił zaskarżone postanowienie PINB z dnia 5 marca 2021 r. (i to ono było sprostowane postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r.),
← w pkt II. nałożył na skarżącego obowiązek dostarczenia określonej ekspertyzy technicznej, która miała być sporządzona przez osobę spełniającą określone wymagania.
W ocenie Sądu brak wskazania dlaczego organ specjalistyczny nie jest w stanie samodzielnie ustalić przyczyn powstania wybrzuszenia muru nałożenie obowiązku przedłożenia kosztownej ekspertyzy, na jedną tylko osobę i to w podeszłym wieku, bez żadnego dowodu, że jest to rzeczywiście aktualny współwłaściciel nieruchomości i bez wykorzystania możliwości pozyskania na to dowodu, wreszcie nieustalenie pozostałych współwłaścicieli, nawet kiedy to było możliwe, skoro podane były sygnatury spraw spadkowych i adresy tych osób, narusza ww przepisy postępowania w sposób, który miał niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. Co prawda obowiązek każdego ze współwłaścicieli jest samoistny, ale należało się liczyć z tym, że wykonanie ekspertyzy może być kosztowne, co przy większej liczbie osób, które mogą i w określonych okolicznościach powinny zostać obciążone ewentualnym obowiązkiem jej przedłożenia, może wpłynąć na podział kosztów między kilka osób, a przez to mniejsza będzie bariera finansowa. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego nie wynika też, aby istniały jakiekolwiek podstawy, aby obowiązek ten nałożyć wyłącznie na jednego z domniemanych współwłaścicieli, który nawet nie mieszka na tej nieruchomości i do tego sam zgłosił się do organu, czego wydaje się ponosić konsekwencje. Ponadto nie można przecież z góry wykluczyć, że spadkodawca uczynił tzw. zapis windykacyjny z art. 968 lub 9811k.c.
Wszystkie te okoliczności obligowały Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Jak się wydaje w okolicznościach sprawy złożony w skardze zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 80c czy art. 83c u.P.b. to oczywista omyłka skarżącego, bo takich przepisów w tej ustawie nie ma.
W ponownym postępowaniu organ powinien podjąć niezwłocznie kroki w celu ustalenia tych współwłaścicieli, będących spadkobiercami W. N., co do których zostanie wykazane, że są oni rzeczywiście jego następcami prawnymi, a przez to współwłaścicielami nieruchomości, na której znajduje się uszkodzony fragment muru oporowego, jeśli nie jest w stanie samodzielnie ustalić powodów takiego jego stanu, co uzasadni w ewentualnym postanowieniu wydanym zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 u.P.b., wskazując przy tym prawidłowo termin, w którym taka ekspertyza powinna być przedłożona.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu od skargi w należnej wysokości 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Pozostałą część opłaty, która została uiszczona bez uprzedniego wezwania ze strony Sądu, należało zwrócić na podstawie art. 225 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło