II SA/Rz 1133/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-11-09
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest prawidłowa w sytuacji, gdy sprawa dotyczy legalności wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego była przedwczesna i wydana z naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie dotyczące legalności wykonania urządzenia wodnego (art. 190 P.w.) nie czyni bezprzedmiotowym postępowania o nienależytym utrzymaniu urządzenia wodnego (art. 191 P.w.). Wydanie decyzji restytucyjnej wymaga ustalenia wszystkich przesłanek, a umorzenie bez wyjaśnienia istotnych okoliczności jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżąca E.S. złożyła wniosek o wyjaśnienie, czy na działce sąsiedniej zostało wydane pozwolenie na budowę urządzenia wodnego oraz o zobowiązanie do usunięcia urządzenia wybudowanego bez jej zgody. Organ wszczął postępowanie na podstawie art. 191 Prawa wodnego dotyczące nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, a następnie umorzył je jako bezprzedmiotowe, wskazując na konieczność wszczęcia odrębnego postępowania na podstawie art. 190 Prawa wodnego dotyczącego legalności wykonania urządzenia. Skarżąca zaskarżyła decyzję umarzającą postępowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r. oraz decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...].
II SA/Rz 1133/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi E.S. (dalej również: "skarżąca") jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej "k.p.a.") oraz art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 – dalej "P.w.").
Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że E.S. wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r., skierowanym do Starosty Powiatu [...], zwróciła się o wyjaśnienie czy J.Z. zostało wydane pozwolenie na budowę trwałego urządzenia wodnego na działce nr 1220/2 bezpośrednio przy jej działce nr 1311 i drodze publicznej. Podała, że urządzenie to zostało wybudowane bez jej wiedzy i zgody. Zwróciła się o zobowiązanie wyżej wymienionego do usunięcia urządzenia.
Wniosek ten został przekazany według właściwości do Dyrektora Zarządu Zlewni w [....] PGW Wody Polskie, który to organ zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2019 r. wszczął postępowanie na podstawie art. 191 ust. 1 P.w.
W pismach z dnia [...] lipca 2019 r., [...] września 2019 r., [...] listopada 2019 r., [...] października 2020 r. skarżąca poinformowała organ o następujących czynnościach dokonanych bez wymaganych prawem pozwoleń oraz bez jej wiedzy, a mianowicie:
- zasypaniu rowu przydrożnego w obrębie działki nr ewid. 1220/2 w m. [...],
- wykonaniu nowego urządzenia wodnego na działce nr ewid.: 1220/2,
- zatkaniu wlotu do nowo wykonanego urządzenia wodnego.
Wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnie zbudowanego trwałego urządzenia wodnego na działce nr ewid. 1220/2 położonej w m. [...] oraz o usunięcie tego urządzenia.
W trakcie przeprowadzonej dnia [...] stycznia 2020 r. rozprawy organ ustalił, że wzdłuż drogi powiatowej [....] – [...] (działka nr 300) na wysokości działki nr ewid. 1220/2 znajduje się utwardzony płytami ażurowymi plac. Pod nawierzchnią z płyt znajduje się rurociąg z rury PCV o średnicy ok. 300 mm, stanowiący urządzenie wodne. Jak wynika z zeznań przedstawiciela Powiatowego Zarządu Dróg w [...], istniejący rów przydrożny na przedmiotowym odcinku tj. wzdłuż działki o nr ewid. 1220/2, został przykryty.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznał, że przedmiotowa sprawa dotyczy zasypania rowu oraz wykonania urządzenia wodnego (rurociągu), bez wymaganych pozwoleń wodnoprawnych, a nie nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego.
W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zakolektorowania urządzenia wodnego, a następnie przykrycia, utwardzenia oraz wbudowania na ww. kolektorze wpustu ulicznego typu ciężkiego na odcinku zabudowanego rowu, na działce nr ewid. 300 w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], wszczętego w trybie art. 191 ustawy Prawo wodne.
Organ wskazał na niezasadność wszczynania postępowania w oparciu o art. 191 ust. 1 P.w., który dotyczy nienależytego utrzymania urządzenia wodnego. Stwierdził jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie należy przeprowadzić odrębne postępowanie administracyjne w trybie art. 190 P.w., a dotyczące legalności wykonanego urządzenia wodnego. Powyższe stanowiło podstawę do umorzenia postępowania, z uwagi na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w oparciu o art. 191 ust. 1 P.w.
W odwołaniu E.S. wniosła o unieważnienie w całości decyzji organu I instancji i wycofanie jej z obrotu prawnego; bezzwłoczne przeprowadzenie wizji lokalnej na działce o nr ewid. 1220/2 położonej w miejscowości [...], zobowiązanie właściciela działki o nr ewid. 1220/2 J.Z. do usunięcia nielegalnie zbudowanego kolektora, bezpośrednio przylegającego do jej działki budowlanej nr ewid. 1311, przywrócenia drożności rowu na działce 1220/2, który został zasypany, przywrócenia poprzedniego naturalnego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...], usunięcia w całości istniejącego zagrożenia dla budynku mieszkalnego, które powstało w wyniku samowoli na działce o nr ewid. 1220/2, wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [..... Odwołująca zarzuciła niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu jednej strony postępowania.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor RZGW PGW Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powołując się na art. 191, art. 415 oraz art. 190 P.w. jako słuszne i prawidłowe ocenił stanowisko organu I instancji o umorzeniu postępowania wszczętego na podstawie art. 191 i art. 415 P.w. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała bowiem, że przedmiotowa sprawa dotyczy zasypania rowu i wykonania urządzenia wodnego bez wymaganych pozwoleń wodnoprawnych, tj. legalności likwidacji urządzenia wodnego (zasypania rowu). Uregulowania prawne w tym zakresie zawarte zostały w art. 190 P.w. W ocenie organu niezasadnym było wszczynanie i prowadzenie postępowania w oparciu o art. 191 P.w. dotyczący nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty oraz na podstawie art. 415 P.w. dotyczącego cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zobowiązanie właściciela działki nr 1220/2 J.Z. do usunięcia popełnionej samowoli budowlanej oraz do przywrócenia poprzedniego przebiegu rowu na działce nr 1220/2 i udrożnienia go w całości celem przywrócenia poprzedniego naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych do rzeki W., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z jej udziałem i przesłuchaniem świadków podczas rozprawy administracyjnej w miejscu sporu.
Skarżąca zarzuciła, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem i poświadcza nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne. Podtrzymała argumentację odwołania i stanowisko, że przeprowadzone postępowanie narusza obowiązujące przepisy prawne. Zarzuciła brak przesłuchania świadków, niedołączenie przedstawionych przez nią dowodów, prowadzenie postępowania bez jej udziału mimo usprawiedliwionej przez nią długotrwałej choroby. Wskazała na brak reakcji organu na jej pisma, świadome i umyśle komplikowanie sprawy i przekazywanie jej z organu do organu. Jej zdaniem powyższe działania były celowe, a w wyniku opieszałości organów jej budynek niszczeje. Organy ignorują zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, mienia zarówno na drodze publicznej jak i jej posesji. Skarżąca zarzuciła poświadczenie przez organu nieprawdy w kwestii własności działki nr 300 należącej do Starostwa. Organ nie poparł stosownymi dokumentami prawnymi okoliczności czy taka działka w ogóle istnieje. W rzeczywistości działka na której nielegalnie zbudowane jest urządzone wodne to działka nr 1220/2 własności J.Z. Na działce tej wyżej wymieniony systematycznie prowadzi roboty budowlane, które w ocenie Skarżącej stanowią samowolę budowlaną. Pomimo wielokrotnych zawiadomień organy nie podejmują żadnych postępowań w tych sprawach. Wskazała, że J.Z. na działce nr 1220/2 zasypał rów ziemią zatykając wlot do nowo wybudowanego rowu. Zmienił kierunek naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych z wyżej położonych terenów górskich. W wyniku powyższego, dom mieszkalny oraz działka nr 311 będąca jej własnością są systematycznie zalewane. Nadmiar wody rozlewa się po całej drodze publicznej, co zagraża bezpieczeństwu użytkowników.
E.S. wyjaśniła także, że zwracała się do Starosty celem wyjaśnienia czy J.Z. posiada pozwolenie na wybudowanie urządzenia wodnego na działce nr 1220/2; kwestii wybudowania urządzenia bezpośrednio przy działce stanowiącej jej własność, bez jej zgody i wiedzy oraz kwestii stałego zalewania jej posesji, domu mieszkalnego i drogi publicznej. Pomimo zawiadomień do chwili obecnej żaden organ nie podjął stosownych czynności wyjaśniających.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
W piśmie procesowym z [...].02.2021 r. skarżąca sprzeciwiła się stanowisku organu zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasową argumentację, natomiast w piśmie z dnia [...].10.2021 r. zwróciła się o odroczenie rozprawy z uwagi na stan jej zdrowia.
Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie sprawy, informując wcześniej pisemnie skarżącą, że ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska i wszelkich dowodów na piśmie, a przesłane zaświadczenie lekarskie zostało wydane na potrzeby postepowania karnego i przedłożone Sądowi w niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. wydane zostały z naruszeniem prawa.
Organy Wód Polskich wszczęły i prowadziły w oparciu o art. 191 i art. 415 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 624 – dalej "P.w.") postępowanie zainicjowane licznymi pismami skarżącej, kierowanymi również do Starosty [...], a dotyczącymi "nielegalnie wybudowanego urządzenia wodnego na działce nr 1220/2 , bezpośrednio przylegającego do działki skarżącej nr 1311 w [...].
Ostatecznie zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. postepowanie to zostało umorzone wobec konkluzji organów, że zostało ono wszczęte na podstawie art. 191 ust. 1 P.w., jednakże prowadzone w obrębie rowu na dz. 1220/2 prace wiążą się bezpośrednio z kwestią legalności jego wykonania, a nie z nienależytym utrzymaniem urządzenia wodnego.
Art. 191 P.w. stanowi, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. W decyzji tej określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2). Jak stanowi ponadto art. 191 ust. 5 P.w., stroną postępowania w sprawie wydania ww. decyzji jest wnioskodawca, właściciel urządzenia wodnego oraz właściciel wód.
Przez nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego należy rozumieć nie tylko brak dbałości o jego stan ale także jego zniszczenie (tak celowe, czy na skutek degradacji), jak też jego samowolne przebudowanie. Dla wydania decyzji, o której mowa w art. 191 P.w. koniecznie jest przy tym ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stanem konkretnego urządzenia wodnego a szkodliwym oddziaływaniem tego urządzenia na wody lub grunty.
Warunkiem skorzystania z dyspozycji art. 191 ust. 1 P.w. i wydania decyzji nakazującej właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, jest ustalenie w prowadzonym postepowaniu: po pierwsze, że na danym terenie występuje urządzenie wodne; po drugie, kto jest właścicielem tego urządzenia, po trzecie, że doszło do nienależytego utrzymywania tego urządzenia i po czwarte, że następstwem owego nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie.
Decyzja wydawana na gruncie ww. przepisu zwana jest tzw. decyzją restytucyjną, mającą na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (w przypadku gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Celem zaś nadrzędnym wydawanych na gruncie cytowanego przepisu decyzji restytucyjnych, jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, oraz które nie wyrządza szkód.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 190 P.w. dotyczy natomiast legalizacji urządzenia wodnego, które zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia. Decyzja o legalizacji wydawana jest po spełnieniu warunków wskazanych w art. 190 ust. 2 P.w., a z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego może wystąpić tylko właściciel tego urządzenia (art. 190 ust. 1 P.w.).
Ustawa Prawo wodne przewiduje też szczególny tryb dotyczący legalizacji urządzenia wodnego i decyzji wydawanych w tym trybie. Jak stanowi art. 190 ust. 13 P.w. jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.
Jeżeli natomiast właściciel urządzenia wodnego nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, a likwidacja urządzenia jest niemożliwa ze względów technicznych lub ekonomicznych, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może nałożyć na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 190 ust. 14).
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że wzdłuż drogi powiatowej – działce o nr ewid. 300, na wysokości działki o nr ewid. 1220/2 w [...]. należącej do J.Z. znajduje się utwardzony płytami ażurowymi plac. Pod nawierzchnią płyt zlokalizowany jest rurociąg z rury PCV o średnicy około 300 mm, stanowiący urządzenie wodne. Niesporny w sprawie jest fakt przykrycia rowu otwartego oraz wykonania prac w postaci zasypania tego rowu i wykonania urządzenia wodnego (rurociągu) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W aktach sprawy brak też informacji, by właściciel urządzenia wystąpił z wnioskiem o jego legalizacje na podstawie art. 190 ust. 1 P.w.
W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie należy przeprowadzić odrębne postępowanie administracyjne dotyczące legalności wykonanego urządzenia wodnego, na podstawie art. 190 ust. 13 P.w. Postępowanie takie zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2021 r. Jednocześnie organ uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie, tj. wszczętej na podstawie art. 191 ust. 1 P.w. stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W ocenie Sądu samo wszczęcie z urzędu postępowania na podstawie art. 190 ust. 13 P.w. nie czyni bezprzedmiotowym postępowania objętego kontrolą Sądu.
Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wtedy, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na wystąpienie trwałej przeszkody uniemożliwiającej wydanie decyzji co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 1634/96, wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 689/07, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), np. wtedy gdy żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, niezależnie od tego, czy sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej przed datą wszczęcia postępowania, czy utraciła taki charakter w jego toku.
Od bezprzedmiotowości postępowania należy wyraźnie odróżnić bezzasadność żądania strony, które nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2004 r. sygn. akt IV SA 3439/02; wyrok WSA w Rzeszowie z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1107/10; wyrok NSA z 14 października 2010 r. sygn. akt II GSK 910/09).
W każdym wypadku niezbędne jest ścisłe rozróżnienie bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności żądania strony. Ta ostatnia wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej. W wyroku z dnia 10 stycznia 1989 r. (SA/Wr 957/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 22) NSA przyjął, iż "brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony".
Podkreślić przy tym należy, że to wniosek strony, który inicjuje postępowanie administracyjne, określa jego przedmiot. Sprecyzowanie zawartego we wniosku żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90). W niniejszej sprawie, choć obiektywnie przyznać należy, że skarżąca składała liczne pisma, często o bardzo rozbudowanej treści, jej żądanie dotyczyło zbadania legalności zasypania rowu otwartego i zamontowania rury PCV oraz skutków tych działań dla jej działki, ale także likwidacji wykonanego urządzenia.
Biorąc natomiast pod uwagę wskazane przez ustawodawcę sposoby rozstrzygnięcia sprawy nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego oraz legalności wykonania tego urządzenia, zawarte w art. 191 ust. 1 P.w. oraz art. 190 ust. 13 i 14 P.w. stwierdzić należy, że decyzja nakazująca wykonanie urządzeń (przywrócenia jego poprzedniej funkcji) może zostać wydana zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu.
W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że do czasu rozstrzygnięcia kwestii legalności wykonanego urządzenia wodnego, będącego przedmiotem postępowania wszczętego [...] lutego 2021 r., kwestia funkcjonowania tego urządzenia, co de facto jest istotą wniosku skarżącej, pozostaje otwarta. Dopiero wynik prowadzonego z urzędu postepowania z art. 190 ust. 13 P.w. będzie miał wpływ na sposób rozstrzygnięcia wniosku skarżącej.
Wydanie takiego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym w postaci umorzenia postępowania, na obecnym jego etapie, bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w zakresie konsekwencji nielegalnie wykonanego urządzenia (ewentualne wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 190 ust. 13 i 14 P.w.) było przedwczesne, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ponadto w ocenie Sądu taki sposób procedowania w niniejszej sprawie daje możliwość definitywnego jej załatwienia (postępowania dotyczące przedmiotu sporu - zakrycia rowu i zamontowaniu rury PCV oraz związanego z tym utwardzenia terenu, toczą się bowiem przed różnymi organami od 2017 r.).
Z wszystkich tych przyczyn, uznając że stwierdzone naruszenie przepisów postepowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści niniejszego uzasadnienia.
Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania wobec braku stosownego wniosku skarżącego złożonego najpóźniej przed zamknięciem rozprawy (art. 210 § 1 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło