II SA/Rz 1134/11

Dnia 21 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie żądania zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Rz 14/11 odmawiającego ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Rz 14/11, wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono ustanowienia dla skarżącego B. B. radcy prawnego. Następnie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1134/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] decyzję [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie żądania zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego B. B. za okres od 1 grudnia 2008 r. do 30 kwietnia 2009r. w kwocie 765 zł, łącznie z ustawowymi odsetkami. W dniu 3 lutego 2012 r. (data wpływu do Sądu) B. B. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, który to wniosek uzasadnił zbyt drogimi poradami prawnymi. Powyższe tut. Sąd, potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Rz 14/11. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1134/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Rz 14/11. Rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 marca 2012 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu. W ustawowym terminie do wniesienia środka zaskarżenia tj. w dniu 8 marca 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) B. B. wniósł sprzeciw "do uzasadnienia postanowienia", nie argumentując go w żaden sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu, tj. gdy nie został on odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W przedmiotowej sprawie wniosek B. B. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli obejmującym ustanowienie radcy prawnego – art. 245 § 3 P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które to są relewantne dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17.03.2009 r., sygn. akt II GZ 51/09). Z powyższego wynika, że wniosek B. B. o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniej wydanego orzeczenia w tym przedmiocie tj. postanowienia z dnia 28 listopada 2011r., sygn. akt II SO/Rz 14/11, którym odmówiono ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego. Na podstawie uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką - właścicielką zajmowanego przez nich domu. Źródło ich dochodów stanowią emerytury skarżącego i żony (odpowiednio 1420 i 650 zł.) oraz renta socjalna córki w wysokości 690 zł. Wnioskodawca nie posiada wartościowego majątku, mieszka w domu swej córki. Jak wyżej wskazano, aby Sąd mógł zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, strona winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z 28 listopada 2011 r. uległa pogorszeniu. Zatem powinna ona konkretnie wskazać, jakie wysokości dochody uzyskuje jej rodzina, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za media, wyżywienie, odzież) itd. Sąd stwierdza, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie na gorsze jego sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z informacjami zawartymi we wcześniejszym wniosku i oświadczeniach wskazuje, że opierają się one na analogicznych okolicznościach dotyczących sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów skarżącej oraz członków jej rodziny. Jedyna różnica to taka, że rodzina B. B. osiąga nieco wyższe dochody (zwiększyły się one o kwotę 60 zł/m-c). W postanowieniu z dnia 31.12.2004 r., sygn. GZ 146/2004 NSA wskazał, że "z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (publ. LexPolonica nr 375745). Wynika z tego, że to na B. B. spoczywał obowiązek wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W jego interesie "leżało" przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przytoczenie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku i wskazujących na zmianę stanu majątkowego, w porównaniu do okresu objętego prawomocnym orzeczeniem z dnia 28 listopada 2011r. Wskazać wypada, że podstawowe potrzeby wnioskodawcy takie jak: potrzeby zaspokojenia głodu, uzyskania lekarstw czy też potrzeby mieszkania, są na bieżąco zaspokajane. Wnioskodawca nie wykazał także, że jego sytuacja jest wyjątkowa i uzasadnia ustanowienie profesjonalnej pomocy prawnej. Jak wyżej naprowadzono instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. umożliwia zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie. Z uwagi na brak przesłanek do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie ustanowienia radcy prawnego, tut. Sąd działając na podstawie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.