II SA/Rz 1144/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących R. D. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi R.D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej SKO lub Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta [...]po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] zaopiniował pozytywnie "Plan ruchu zakładu górniczego wydobywającego kopaliny otworami wiertniczymi Kopalni Gazu Ziemnego [...] na okres od 1 sierpnia 2014 r. do 26 maja 2018 r." W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 106 § 5 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") w związku z art. 108 ust. 11 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r. poz. 613 ze zm.). R.D., W.D., I.P., K.W., Z.P. złożyli do Kolegium "odwołanie od postanowienia Prezydenta Miasta [...] w sprawie Planu Ruchu Kopalni Gazu [...] w R. na okres do 1 sierpnia 2014 r." Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniło, że stosownie do przepisu z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie jest środkiem prawnym służącym weryfikacji decyzji administracyjnej wydanej przez organ pierwszej instancji. Z kolei unormowanie art. 105 § 1 powołanej ustawy wskazuje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta [...] nie wydał w postępowaniu administracyjnym decyzji - aktu rozstrzygającego sprawę indywidualną dotyczącą planu ruchu kopalni gazu Z., której weryfikacji w postępowaniu odwoławczym domaga się skarżący, to postępowanie odwoławcze stało bezprzedmiotowe, co uzasadnia podjęcie decyzji o jego umorzeniu. R.D., W.D., I.P., K.W., Z.P. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na opisaną wyżej decyzję. Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r. Sąd odrzucił skargę W.D., I.P., K.W., Z.P. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych i fiskalnych. W ocenie skarżących decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz mimo niewystarczającego zgromadzenia materiału dowodowego oraz nieustalenia stanu faktycznego sprawy, czym naruszono art. 1, art. 10, art. 28, art. 77, art. 80, art. 81, art. 107 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji. W sprawie doszło także do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, to jest zasady państwa prawnego opartego na sprawiedliwości społecznej i idei równości wszystkich wobec prawa oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji przez faworyzowanie bez uzasadnionej przyczyny w oderwaniu od zasad sprawiedliwości społecznej podmiotów znajdujących się w lepszej sytuacji faktycznej. Skarżący podnieśli, że są właścicielami nieruchomości zabudowanych oraz niezabudowanych wchodzących w skład zakładu górniczego wydobywającego kopaliny otworami wiertniczymi [...]- [...] w R. Nie budzi wątpliwości, że do chwili obecnej, nie został sporządzony plan zagospodarowania przestrzennego, który wykazywałby uwarunkowania środowiskowe w zakresie budownictwa i bezpieczeństwa pożarowego i wybuchowego zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego i wybuchowego w zakładach górniczych. Zarzucili nieuprawnione określenie daty końcowej planu ruchu zakładu górniczego w postanowieniu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Data ta nie jest równoznaczna z terminem zakończenia wydobycia kopalin i końcem obowiązywania ograniczonych praw rzeczowych do nieruchomości gruntowych wykorzystywanych do tej działalności. Zarzucili organom nieustosunkowanie się do zgłoszonych wniosków stron i podniesionych zarzutów. Zawnioskowali o przeprowadzenie dowodów z akt administracyjnych i sądowych o wymienionych sygnaturach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r., wydane w trybie art. 106 K.p.a. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r., poz. 613) w art. 108 ust. 6b stanowi, że "plan ruchu zakładu górniczego, z wyłączeniem planu ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodanów, wymaga opinii właściwego wójta (prezydenta, burmistrza)". Obowiązek współdziałania wynikający z art. 106 K.p.a. nakładany jest przepisem prawa materialnego, którym jest ustawa prawo geologiczne i górnicze. Przepis art. 106 reguluje wyłącznie kwestie proceduralne. Nie budzi zatem wątpliwości, że istnieje przepis prawa materialnego uzależniający wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ "w sytuacji braku wyraźnego przepisu prawa materialnego uzależniającego wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ może to nastąpić dopiero na zasadach ogólnych, nie zaś w trybie art. 106 K.p.a." (wyrok NSA z dnia 27 września 2000, sygn. II SA/Ka 2357/98). Pomocniczy charakter postępowania prowadzonego przed organem współdziałającym jest naznaczony przez zaznaczenie jego trybu wszczynania, dopuszczenie prowadzenia postępowania wyjaśniającego tylko w niektórych przypadkach (art. 106 § 4 K.p.a.) oraz zakończenie go przez wydanie postanowienia. Właściwość zaś do weryfikacji postanowienia organu współdziałającego jest odrębnie uregulowana. Organ prowadzący postępowanie główne zwracając się do innego organu z żądaniem podjęcia współdziałania ma obowiązek zawiadomić o tym stronę oraz podmioty na prawach strony. Podmioty te mają przed organem współdziałającym te same uprawnienia procesowe, które służą im w postępowaniu administracyjnym głównym. Z akt postępowania wynika, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. zostało doręczone jedynie Okręgowemu Urzędowi Górniczemu, chociaż pouczenie jest prawidłowe. Na podstawie akt sprawy trudno ustalić strony postępowania głównego. Strony mogą dochodzić swych racji zaskarżając postanowienie organu współdziałającego. Organ rozpoznając zażalenie przyznał skarżącym przymiot strony, chociaż brak na to potwierdzenia w materiale dowodowym. Jednym z elementów procesowych, zapewniających stronie kontrolę zgodności postanowienia organu współdziałającego z jej interesem prawnym i jego obronę w toku instancji jest obowiązek prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Jest obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia. Od uzasadnienia rozstrzygnięcia organ współdziałający może odstąpić w przypadku przewidzianym w ustawie odrębnej (patrz: uchwała NSA (7) z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. OPS 1/98). Błędem organu I instancji jest również powołanie się na art. 107 § 4 K.p.a. odstępując od uzasadnienia rozstrzygnięcia. Brak uzasadnienia jest naruszeniem mającym wpływ na wynik sprawy. Organ w pierwszej kolejności musi określić prawidłowo strony postępowania w trybie art. 106 K.pa., następnie w tym kontekście ocenić, czy zachowano termin do złożenia zażalenia a następnie prawidłowość rozstrzygnięcia. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca umorzenie postępowania odwoławczego. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.