II SA/Rz 1145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego -postanawia- zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013r. B.W. zwrócił się do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką K.W. Ustalono, że uprzednio, na podstawie decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza [....] z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] wnioskodawca pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką K.W., legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] z-ca Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Burmistrza [...] odmówił B.W. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką K.W. z uwagi na brak spełnienia przesłanki jego przyznania, tj. braku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej SKO lub Kolegium, po rozpoznaniu odwołania B.W. od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji, decyzją z dnia [...] września 2013r., nr [...], wydaną na podstawie art. 3 pkt 22 i art. 16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 dnia czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267), zwanej dalej "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że zgodnie art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia rehabilitacji i edukacji. Ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga zatem wykazania, że miała miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy) i że rezygnacja ta związana była z koniecznością sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność lub znaczny stopień niepełnosprawności. Prowadzenie gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej nie zostało wskazane w art. 3 pkt 22 ustawy, jako forma zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a enumeratywne wyliczenie zakresu pojęciowego wyklucza możliwość zastosowania wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego nie można również zrezygnować z prowadzenia gospodarstwa rolnego jako formy zatrudnienia. Ustalono, że wnioskodawca B.W. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,6198 ha tj. 0,9368 ha przeliczeniowego. W okresach od dnia 08.01.2007r. do 31.12.2007r. oraz od dnia 01.03.2008r. do 17.03.2011r. w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym chorobowym i macierzyńskim podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, a od dnia 09.03.2012r. do nadal podlega ww. ubezpieczeniu na wniosek. Wnioskodawca jako właściciel i posiadacz gospodarstwa rolnego jest osobą prowadzącą działalność rolniczą, nawet jeżeli faktycznie nie wykonywałby żadnej pracy fizycznej w tym gospodarstwie. Praca we własnym gospodarstwie czy też zarządzanie nim jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych. Tym samym zasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie to nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną krewną, lecz z uwagi na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu osobistego sprawowania tej opieki. Brak spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia jest w przedmiotowej sprawie jednoznaczny, a z uwagi na aktualną treść art. 16 a ust. 1 ustawy uznać należy, iż wnioskodawca nie jest uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W skardze na decyzję Kolegium dnia [...] września 2013r. B.W. wyjaśnił, że był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony od 12 listopada 2011r. do 31 grudnia 2012r., jednakże z powodu choroby mamy zwolnił się z pracy w dniu 25 lutego 2008r. Orzeczenie o niepełnosprawności było wydane na okres od 12 maja 2008r. do kwietnia 2009r., ponieważ już wtedy potrzebowała opieki. Zwrócił się o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a." Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie Sąd powziął informację o wystąpieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13, z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym zgodności art. 16a ust. 1 ustawy z art. 2, art. 18, art. 32 ust.1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim przepis ten pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt P 1/14. W związku z badaniem przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją przepisów, które stanowiły podstawę zaskarżonej decyzji oraz możliwością wystąpienia w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd uznał, iż celowe jest zawieszenie postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.