II SA/Rz 1167/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym . wniosku S. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe S. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej - p o s t a n a w i a - oddalić wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Rz 1167/11 oddalił skargę S. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. W dniu 1 marca 2011 r. (data złożenia pisma "osobiście" w siedzibie tut. Sądu) S. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe S. B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia "wniosku o sporządzenie wyroku z uzasadnieniem, sygn. akt II SA/Rz 1167/11", jednocześnie składając wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na sytuację zawodową (przewozy drogowe) bardzo często przebywa poza adresem zamieszkania. Po powrocie z trasy wszystkie urzędy pocztowe w okolicy zamieszkania były zamknięte. Dlatego też na drugi dzień osobiście złożył wniosek w Sądzie. Wcześniej, nikt nie mógł w jego imieniu takiego wniosku złożyć, bowiem żona była chora, a synowie w trasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Takiego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazano. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. został zawiadomiony o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym wskazano, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Jednocześnie w zawiadomieniu tym zawarto pouczenie o zasadach i trybie doręczania sentencji wyroku, w tym wyroku oddalającego skargę, jak również o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku (k. 27 akt sądowych sprawy). W punkcie 3 zawiadomienia wskazano, że w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zgłoszenie wniosku po upływie tego terminu, jak również przed ogłoszeniem wyroku są czynnościami bezskutecznymi. Należy podkreślić również, że skarżący brał udział w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 22 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1167/11, a po ogłoszeniu wyroku został pouczony m.in. o tym, że uzasadnienie pisemne wyroku ogłoszonego wyroku zostanie mu doręczone na jego wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nie można zatem przyjąć, że skarżący w jakikolwiek przez siebie niezawiniony sposób został wprowadzony w błąd lub w sposób niejasny został poinformowani o trybie uzyskania pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Podnoszona przez skarżącego argumentacja: częstego przebywania poza miejscem zamieszkania, z uwagi na sytuację zawodową tj. wykonywany przewóz drogowy, choroba żony oraz fakt nieobecności synów ("byli w trasie") nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez skarżącego czynności technicznej jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sporządzenie i nadanie wspomnianego wniosku nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną, wobec czego może być dokonane także wtedy, gdy na stronie ciążą inne zobowiązania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 772/08, Lex nr 493676). W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący był w stanie dokonać w terminie czynności jaką było złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (tym bardziej, że osobiście uczestniczył w rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku)i nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.