II SA/Rz 1216/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - skargę oddala - Przedmiotem skargi S. S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019, poz. 341 – dalej w skrócie: "u.k.p.") – skierował skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że Prokuratura Rejonowa wystąpiła z wnioskiem o skierowanie skarżącego na badania lekarskie, ponieważ w toczącym się postępowaniu cywilnym zasięgnięto opinii biegłych lekarzy psychiatry, którzy to stwierdzili występowanie u skarżącego uzależnienia od alkoholu. Ustalenia te nasuwają zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego i jego sprawności psychofizycznej do kierowania pojazdem. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. SKO przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych stwierdziło, że ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania na badania lekarskie musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego. Decyzja o skierowaniu na badania może więc zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło tego typu informacji jest wiarygodne. Zdaniem SKO, w niniejszej sprawie Starosta zasadnie uznał, że informacja pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej oparta na dołączonej do akt sprawy opinii sądowo- psychiatrycznej stanowi informację wiarygodną. Rozpoznanie stanu uzależnienia od alkoholu powoduje istotne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, bowiem z pewnością może mieć to wpływ na sprawność ruchową czy intelektualną, co mogłoby mieć z kolei przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Poza tym, pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii oznacza, że źródło wskazanych danych jest jak najbardziej wiarygodne. SKO zaznaczyło, że organy administracji publicznej nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania opinii biegłych zawartych w opinii psychiatryczno - psychologicznej, bowiem nie są upoważnione do oceny stanu zdrowia, wyników badań oraz nie posiadają wiedzy medycznej. SKO zaznaczyło również, że Starosta nie musiał wykazywać jednoznacznie istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodobnić występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Natomiast podniesione w odwołaniu wyjaśnienia, o konieczności wożenia chorego członka rodziny nie stanowią okoliczności dla których należałoby zakwestionować wydanie decyzji przez Starostę. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję SKO. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie spożywa alkoholu od kilku miesięcy, zaś prawo jazdy jest mu niezbędne w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zgromadziły i rozważyły materiał dowodowy, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia również jest poprawna, a wywiedzione z niej następstwa prawne nie budzą wątpliwości. Podstawą prawną kwestionowanej decyzji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., który stanowi: Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, co oznacza, że starosta jest zobligowany skorzystać z kompetencji jurysdykcyjnej zawsze, jeżeli zostanie ustalone, że stan zdrowia kierowcy budzi uzasadnione i poważne zastrzeżenia - art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Przytoczona reguła normatywna jest urealnieniem konstytucyjnego obowiązku władzy publicznej dbania o bezpieczeństwo obywateli – art. 5 Konstytucji RP. Poruszanie się pojazdami mechanicznymi - w ujęciu fizycznym - polega na wprowadzaniu w ruch obiektów o dużej masie, które przy uwzględnieniu osiąganej prędkości kumulują potężną energię kinetyczną, generującą zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz dla mienia. Z tej perspektywy kluczowe jest, aby osoby kierujące pojazdami posiadały ku temu uprawnienia, a więc były zdolne do wykazania, że nabyły umiejętności gwarantujące zachowanie bezpieczeństwa. Nabycie uprawnień do kierowania pojazdami nie wyłącza możliwości następczej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy, który może mieć negatywny wpływ na zdolności motoryczno-poznawcze, przekładając się na obniżenie bądź wyłączenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Instrumentem zapobiegającym takiemu niebezpieczeństwu jest właśnie decyzyjne skierowanie na badania lekarskie. Podać trzeba, że decyzja kierująca na badania lekarskie nie przesądza o tym, że kierowca straci uprawnienia. Stanie się tak wyłącznie wówczas, gdy badania faktycznie wykażą, że stan zdrowia uprawnionego nie pozwala na dalsze prowadzenie pojazdów – art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Normatywna architektura obowiązujących rozwiązań prawnych ma charakter protekcyjny, zmierzający do zachowania i utrzymania bezpieczeństwa w związku z kierowaniem pojazdami mechanicznymi. W realiach niniejszej sprawy jest bezsporne, że w dniu [...] czerwca 2020 roku do Starostwa Powiatowego wpłynęła przesłana przez Prokuraturę Rejonową opinia sądowo-psychiatryczna z [...] listopada 2019 roku (wydana w sprawie PR Ds.432.2019), z której wynika wprost, że skarżący jest osobą uzależnioną od alkoholu. Skarżący leczy się również psychiatrycznie. Art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji, poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, iż uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, iż winny być one oparte na wiarygodnych podstawach. Za takie zaś z pewnością można uznać opinię sądowo-psychiatryczną stwierdzającą, że skarżący jest uzależniony od alkoholu – wyrok NSA z dnia 13 września 2018 r., sygn. I OSK 2774/16. Sąd raz jeszcze podkreśla: zaskarżona decyzja nie przesądza, że skarżący nie może prowadzić pojazdów mechanicznych z uwagi na stan zdrowia. Jej celem jest wyłącznie usunięcie niepewności jaka powstała w tej materii, w związku ze stwierdzeniem u skarżącego choroby uzależnienia alkoholowego. Z wyłożonych względów skargę należało oddalić – art. 151 P.p.s.a.