II SA/Rz 1257/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi TT na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [.] lipca 2016 r. nr [.], znak K [.] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Zaskarżonym skargą postanowieniem nr [.] z dnia [.] lipca 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [.], po rozpoznaniu wniosku TT, odmówił przywrócenia jej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [.] nr [.] z dnia [.] marca 2016 r. o odmowie wszczęcia na jej wniosek postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi – aspirantowi TM. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 126 § 2 i art. 122 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego i art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1782). Z akt sprawy wynika, że TK zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi. Postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcie to doręczono wnioskodawczyni, która wniosła na nie zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu wynoszącego 7 dni. Wobec tego wystąpiła z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu. Żądanie to rozpatrzono negatywnie zaskarżonym do Sądu postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżąca zarzuca niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, czym naruszono w jej ocenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej zwanej "Kpa". Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd administracyjny w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność drogi sądowej, gdyż jej brak wymaga odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwanej "Ppsa". Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w zakresie określonym w ustawie. Zakres ten określają przede wszystkim przepisy art. 3 § 2 Ppsa. Ponadto, w myśl natomiast art. 3 § 3 Ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepisy szczególne, o jakich mowa w art. 3 § 3 Ppsa, zawiera m.in. pragmatyka służbowa – ustawa o Policji, w zakresie orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Policji (art. 138 ustawy o Policji). Zgodnie z nim, od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powołany przepis nie obejmuje wszystkich aktów lub czynności podejmowanych w toku postępowania dyscyplinarnego (zob. m.in. art.134i ust. 3, art. 135 ust. 2, art. 135h ust. 1 pkt 5, ust. 2 i ust. 8, art. 135h ust. 3, art. 135i ust. 5, art. 135j ust. 4 i 7, art. 135k ust. 1 i 3, art. 135s ust. 5 ustawy o Policji). Z art. 138 ustawy o Policji wynika bowiem, że kontroli sądu administracyjnego podane może być tylko orzeczenie oraz postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne, a ponadto że skargę na taki akt może wnieść tylko policjant (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. I OSK 1067/12). Inne więc akty podjęte w toku postępowania dyscyplinarnego nie zostały poddane takiej kontroli, bez względu na to, od kogo pochodzi skarga. Niemniej, nawet akty wymienione w art. 138 ustawy o Policji nie mogą być zaskarżone przez inny podmiot, niż policjant, którego dotyczą. Postępowanie dyscyplinarne policjantów skodyfikowane w rozdziale 10 ustawy o Policji to regulacja autonomiczna i pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy jego zakończenia (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2016 r. I OSK 1608/16). Sprawy osobowe dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie są sprawami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 Kpa, a akty lub czynności podejmowane w jego toku nie są decyzjami lub postanowieniami administracyjnymi, ani innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, podejmowanymi w trybie Kpa. Ustawa ta nie znajduje bowiem w nim w ogóle zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. I OSK 472/06 oraz z dnia 31 stycznia 2013 r. I OSK 1155/12; postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lipca 2008 r. II SA/Go 244/08). Stąd też zarzuty skargi oparte na art. 7 i 77 Kpa nie mogłyby i tak odnieść zamierzonego skutku. W postępowaniu tym tylko w pewnym zakresie, określonym w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania karnego, tj. dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Konsekwencją tego odesłania jest odpowiednie stosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym m.in. przepisów art. 126 i art. 127 Kpk w kwestii przywrócenia terminu. Przedmiotem skargi TT jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [.] marca 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi. Zgodnie z art. 134i ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego: 1) wszczyna postępowanie dyscyplinarne: a) z własnej inicjatywy, b) na wniosek bezpośredniego przełożonego policjanta, c) na polecenie wyższego przełożonego, d) na żądanie sądu lub prokuratora; 2) może wszcząć postępowanie dyscyplinarne na wniosek pokrzywdzonego. W myśl art. 134i ust. 3 ustawy o Policji, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 2, przełożony dyscyplinarny zawiadamia odpowiednio sąd lub prokuratora albo pokrzywdzonego o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wyniku tego postępowania, przesyłając odpis wydanego orzeczenia lub postanowienia. Materiały przekazane przez sąd, prokuratora albo pokrzywdzonego włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. Z kolei w art. 135 ust. 2 ustawy o Policji postanowiono, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego doręcza się pokrzywdzonemu, jeżeli złożył on wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz na orzeczenie o umorzeniu tego postępowania pokrzywdzony może wnieść odpowiednio zażalenie lub odwołanie, w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia. Uwzględniając dyspozycję art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, możliwe jest również ubieganie się o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności procesowych w toku postępowania dyscyplinarnego. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że poddanie kontroli zaskarżonego postanowienia jest niedopuszczalne. Sprawa taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa. Możliwość zaskarżenia rzeczonego postanowienia nie została przewidziana w art. 138, ani w żadnym innym przepisie ustawy o Policji. Nie jest to postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne, ponieważ za takie można by uznać co najwyżej postanowienie o odmowie wszczęcia tego postępowania, które stało się prawomocne z upływem uchybionego przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia, stosownie do art. 135o ust. 1 pkt 1 w zw. z art.135 ust. 2 ustawy o Policji. Nawet jednak gdyby ocenić je jako kończące postępowanie (choć brak ku temu podstaw) to i tak skargę ocenić należałoby za niedopuszczalną, ponieważ pochodziłaby ona od podmiotu nieuprawnionego (nie legitymowanego). W myśl bowiem art. 138 ustawy o Policji, skargę na postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne może wnieść tylko policjant. Nie znajduje przy dokonywaniu tej czynności procesowej zastosowania art. 50 § 1 Ppsa, ponieważ art. 138 ustawy o Policji jest wobec niego przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 3 § 3 Ppsa (por. postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. I OSK 419/05). Wówczas skarga podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w zw. z art. 3 § 3 Ppsa i art. 138 ustawy o Policji. Zaskarżone postanowienie nie jest również tym, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 Ppsa, gdyż nie zostało ono wydane w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Zaskarżonego postanowienia Komendanta nie można także zakwalifikować jako aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Wprawdzie zostało podjęte poza postępowaniem administracyjnym (podatkowym), ale nie w sprawie z zakresu administracji publicznej. Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Pokrzywdzony, o którym mowa w art. 135i ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, domagający się wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko policjantowi, nie jest w świetle art. 138 ustawy o Policji podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi na orzeczenie lub postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne. Okoliczności tej nie zmienia błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej musi wynikać z aktu prawnego rangi ustawy. Mając na uwadze art. 222 Ppsa nie wzywano skarżącej do uiszczenia wpisu.