II SA/Rz 1262/10

WyrokWSA w Rzeszowie2011-03-24

Skład orzekający: Robert Sawuła, Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego z powołaniem się na ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości może zostać wydana bez pełnego wyjaśnienia celu nabycia nieruchomości i okoliczności jej wywłaszczenia?
Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego powinna być poprzedzona dokładnym wyjaśnieniem celu nabycia nieruchomości oraz ustaleniem, czy nabycie to miało charakter wywłaszczeniowy w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak wystarczających ustaleń co do celu nabycia i okoliczności wywłaszczenia stanowi naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Gmina zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości położonej w Rzeszowie, nabytej przez Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego z 1986 r. z powołaniem się na ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Gmina kwestionowała, że nabycie miało charakter wywłaszczeniowy, wskazując, że umowa była dobrowolna i nie podlega przepisom o zwrocie nieruchomości. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, uznając, że nieruchomość została nabyta na cele publiczne, tj. budowę osiedla mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; stwierdził, że decyzja Wojewody nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości i rozliczenia z tym związanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] września 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1262/10 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] o zwrocie nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działka nr 768 obr. [...] o pow. 0,4793 ha, stanowiącej własność Gminy [...] na rzecz W. K. oraz rozliczeniach z tym związanych. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., określanej dalej jako u.g.n.). Z akt sprawy wynika, że W. K., J. K., K. K., K. K. oraz S. P. w dniu 24 czerwca 2009 r. wystąpili do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o zwrot nieruchomości położnej w obr. [...], oznaczonej jako działka nr 768. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie o zwrot w/w nieruchomości, do czasu niezbędnego uregulowania spraw spadkowych po A. K. Ponieważ stwierdzone zostało nabycie spadku po zmarłej A. K., dlatego też Wojewoda [...] po uzyskaniu takiej informacji postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] wyłączył Prezydenta Miasta [...] od załatwienia sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miasta [...] i wskazał jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy Starostę [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] orzekł w pkt I. o zwrocie nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta [...], położonej w obr. [...], oznaczonej jako działka nr 768 o pow. 0,4793 ha, objętej KW [...] na rzecz W. K., w pkt II. o zwrocie przez W. K. na rzecz Gminy Miasta [...] zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w kwocie 89 312,00 złotych. W uzasadnieniu Starosta [...] stwierdził, że A. K. aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1986 r., Rep. A Nr [...] na zasadzie art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 ze zm., określanej dalej jako u.g.g.w.n.) zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną m.in. jako działka nr 31/1 w obr. [...] za odszkodowaniem w kwocie 1 400 000 zł. Ponieważ w akcie notarialnym nie określono celu na który nieruchomość została zbyta, stąd Starosta [...] zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o dokumentację dotyczącą nabycia tej działki, a w szczególności pism zawierających ofertę kupna przedmiotowej nieruchomości. Urząd Miasta [...] poinformował, że nie posiada tych dokumentów. Jednakże W. K. przedłożył oryginał zawiadomienia z dnia 11 lipca 1985 r., nr [...], według którego Wydział Architektury Nadzoru Budowlanego i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] wszczął na żądanie SP i "I." w R. postępowanie w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji osiedla mieszkaniowego "S." w R. Powyższe zawiadomienie zostało zaadresowane na A. K. Organ ustalił więc, że wyżej opisana nieruchomość została nabyta w celu realizacji osiedla mieszkaniowego "S." w R. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej zalegającej w aktach sprawy ustalono, że działka nr 31/1 odpowiada obecnie działce nr 768, położonej w obrębie [...]. Na skutek przeprowadzonych w dniu 9 sierpnia 2010 r. oględzin wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, stwierdzono, że działka nr 768 stanowi niezagospodarowany teren porośnięty w całości nieskoszoną trawą oraz miejscami samosiejkami drzew. Starosta [...] mając na uwadze treść art. 137 ust. 1 u.g.n. stwierdził, że działka nr 768 stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, którym była budowa osiedla mieszkaniowego "S." w R., gdyż w terminie 7 lat od dnia zawarcia aktu notarialnego nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu wywłaszczenia, jak też w ciągu 10 lat od dnia wywłaszczenia cel ten nie został zrealizowany. Z treści zaś operatu szacunkowego wynika, że wartość nieruchomości gruntowej od chwili wywłaszczenia do chwili obecnej nie uległa zmianie na skutek działań podjętych po jej wywłaszczeniu. Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina Miasto [...], która nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją, gdyż jej zdaniem nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego nastąpiło do zasobu nieruchomości, bez podania celu nabycia. Zwróciła uwagę, że powyższa umowa była zawarta dobrowolnie i w związku z tym nie podlega przepisom o zwrocie nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji i ocenił, że Starosta [...] prawidłowo orzekł w niniejszej sprawie o zwrocie nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odwołaniu, że nabycie niniejszej nieruchomości nastąpiło bez podania celu nabycia, stwierdził, że nie podważa to legalności zaskarżonej decyzji. Wskazał, że faktem jest, iż w akcie notarialnym nie został wskazany cel, na który nieruchomość została nabyta. Jednakże organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie zmierzające do ustalenia jaki był cel nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości nr 768. Według Wojewody [...] przedłożone przez W. K. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji osiedla mieszkaniowego, pozwoliło na uznanie, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w celu realizacji osiedla mieszkaniowego. Nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że zbycie przez A. K. w/w nieruchomości było dobrowolne i w związku z tym nie podlega ono przepisom dotyczącym zwrotu nieruchomości w trybie u.g.n. W ocenie Wojewody każde nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie przewidzianym w u.g.g.w.n. - daje byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercy możliwość ubiegania się o jej zwrot na zasadach określonych w art. 136 u.g.n., a konstrukcja art. 216 ust. 2 pkt. 3 u.g.n. dowodzi, że przepis ten ma zastosowanie do całej u.g.g.w.n., a nie tylko do konkretnych jej przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości. Reasumując organ naprowadził, że w niniejszej sprawie nabycie nastąpiło na podstawie aktu notarialnego, a celem nabycia działki była budowa osiedla mieszkaniowego. Z treści przedmiotowego aktu notarialnego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że podstawą nabycia nieruchomości były przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z tym Wojewoda ocenił za słuszne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w myśl przepisu art. 136 i art. 137 u.g.n. w zw. z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Na poparcie wskazał na wyrok NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 187/09 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 441/10. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Gmina Miasto [...], wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. przez błędną wykładnię tego przepisu, sprowadzającą się do stwierdzenia, że każda umowa sprzedaży zawarta ze Skarbem Państwa w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. była umową spełniającą cechy nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. W ocenie skarżącej z samego tylko faktu nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy nie można wywodzić, że nabycie to nastąpiło na warunkach wywłaszczenia. Podniosła, że publicznego celu nabycia nie można poszukiwać "na siłę". Wskazała, że Skarb Państwa może działać jako zwykły podmiot obrotu cywilnoprawnego, a zatem mógł nabywać nieruchomości na swoje potrzeby do zasobu, a zawarcie umowy pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nie czyni z umowy sprzedaży od razu umowy wywłaszczeniowej. Na poparcie takiego stanowiska skarżąca wskazała na wyrok NSA z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1182/09, wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1230/08 oraz wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1815/07. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z tego powodu, iż decyzja o zwrocie została wydana przedwcześnie bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok w oparciu o akta sprawy, a z akt tych wynika, że aktem notarialnym z dnia 28 kwietnia 1986 r. Rep. A Nr [...] z 1986 r. sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w R. przed notariuszem B. B. A. K. zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę 31/1 o pow. 46 a 86 m2 objętą księgą wieczystą KW. Nr [...], położoną w obrębie [...] za uzgodnioną cenę w kwocie 1 400 000 zł. W akcie notarialnym wskazano, że sprzedaż następuje w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, lecz nie podano celu nabycia nieruchomości na podstawie tej czynności prawnej. Z wykazu zmian gruntowych wynika, że dawna działka 31/1 w obr. [...] objęta księgą wieczystą KW Nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę 768 w obr. [...] i powierzchnię na 47 a 93 m2. Przedstawione przez W. K., który jest spadkobiercą A. K., co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt [...], pochodzące z Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] lipca 1983 r. zawiadomienie o wszczęciu na żądanie SP i "I." w R. postępowania w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji osiedla mieszkaniowego "S." w R. wraz z adresowaną do A. K. kopertą, nie zawiera bliższych informacji pozwalających na stwierdzenie, że wynikało ono akurat z faktu, iż była ona właścicielką działki 31/1 w obr. [...] a nie jakiejś innej nieruchomości położonej na terenie objętym planowaną inwestycją. Wobec tego, że w w/w akcie notarialnym nie został wskazany cel nabycia nieruchomości nie można też wykluczyć, że był to inny cel niż wymieniony w art. 50 ust. 1 u.g.g.w.n. a w szczególności w pkt 2 tego przepisu. Ustalenie celu wywłaszczenia jest konieczne nie tylko z uwagi na potrzebę oceny w toku postępowania o zwrot nieruchomości zaistnienia przesłanki czy rzeczywiście nieruchomość ta jest zbędna na cel określony w wywłaszczeniu, ale też ze względu na istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność czy w ogóle nieruchomość (lub jej część) została wywłaszczona w trybie ustawy z 1985 r. u.g.g.w.n. Samo powołanie w treści aktu notarialnego przepisu art. 8 u.g.g.w.n. nie przesądza bowiem zdaniem Sądu, że umowa kupna sprzedaży została zawarta w trybie wywłaszczenia nieruchomości dla realizacji celu publicznego, a to z uwagi na brzmienie tej normy prawnej w dacie zawarcia umowy, które było następujące: "Art. 8. 1. Nieruchomości nie stanowiące własności państwowej organy administracji państwowej i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz jednostki gospodarki uspołecznionej nabywają w drodze umowy, zawieranej na zasadach ogólnych. 2. Rada narodowa stopnia wojewódzkiego może ustalać dla poszczególnych miejscowości maksymalne ceny nabywanych nieruchomości przez organy i jednostki wymienione w ust. 1, uwzględniając zasady stosowane przy ustalaniu cen nieruchomości państwowych. 3. Nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie." W świetle wskazanej normy prawnej nie sposób skutecznie bronić stanowiska, że każda umowa zawierana przez Skarb Państwa w czasie obowiązywania u.g.g.w.n. była umową zawartą w celu wywłaszczenia nieruchomości. W ustawie tej w dacie zawarcia umowy znajdowały się także inne przepisy ogólne np. art. 10 (w ówczesnym brzmieniu), który miał przecież bardziej uniwersalne znaczenie nie związane tylko i wyłącznie z treścią unormowań u.g.g.w.n. Rację należy przyznać Gminie [...], że nie każda umowa kupna-sprzedaży zawierana przez Skarb Państwa w czasie obowiązywania u.g.g.w.n. i dotycząca nabycia nieruchomości była umową zawartą w celu realizacji celu publicznego w ramach wywłaszczenia, chociaż można do prawie każdej odnieść przepis o znaczeniu ogólnym w postaci art. 8 ust. 1 u.g.g.w.n. Dopiero powiązanie użycia w akcie notarialnym w/w przepisu z innymi dowodami może przesądzić o tym, że umowa została zawarta na podstawie u.g.g.w.n. Sąd podziela stanowisko skarżącej Gminy, że przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. nie odnosi się do nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w obrocie cywilnoprawnym na zasadach ogólnych (prawa cywilnego), lecz chodzi tu o nabycie na cele publiczne, będące następnie podstawą stosowania procedury wywłaszczeniowej, co niejednokrotnie stawiało zbywcę w sytuacji przymusowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że po upływie ponad 20 lat od daty tych zdarzeń mogą pojawić się trudności w zebraniu dowodów w postaci dokumentów, które miałyby świadczyć o takim właśnie przymusowym położeniu A. K. Jednakże zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności okoliczności te mogłyby potwierdzić zeznania świadków, które w powiązaniu ze zgromadzonymi już w aktach, czy takimi, które jeszcze zostaną przeprowadzone dowodami pozwolą na ustalenie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotychczas zebrany materiał dowodowy jest w ocenie Sądu niewystarczający nie tylko dla potwierdzenia, że dawna działka 31/1 w obr. [...] została nabyta na podstawie u.g.g.w.n. ale także dla ustalenia czy w istocie zaistniały przesłanki zwrotu nieruchomości przewidziane w art. 136 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.g. Materiał zgromadzony w aktach sprawy w ocenie Sądu nie pozwala na obecnym etapie także na ustalenie, że celem nabycia części nieruchomości objętej KW [...] było jej przeznaczenie pod budowę osiedla mieszkaniowego "S.". W. K. na wezwanie organu I instancji przedłożył pismo z Urzędu Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 1985 r. kierowane do J. K. – jego ojca, z ofertą ceny za działkę nr 31/2 z wyraźnym odwołaniem się do art. 6 u.g.g.w.n. Z wykazu zmian gruntowych wynika, że działka ta zmieniła oznaczenie na działkę nr 769. Jednak na podstawie znajdujących się w aktach sprawy map nie sposób ustalić gdzie ta działka jest położona a nie do Sądu lecz do organów należy ustalanie faktów. W treści w/w "oferty" powołana została decyzja z dnia [...] czerwca 1984 r. znak [...] Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego zatwierdzająca plan realizacji inwestycji, zgodnie z którą działka nr 31/2 przeznaczona została pod Osiedle S. Jednostka "B". W odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie z dnia 6 kwietnia 2010 r. Z-ca Dyrektora ds. Gospodarki Gruntami Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...] podał, że jednostka ta nie posiada żadnych dokumentów, z których wynikałoby na jaki cel nieruchomość oznaczona jako działka 768 w obr. [...] (dawniej 31/1 w obr. [...]) została nabyta na rzecz Skarbu Państwa. Poinformował, iż nieruchomości sąsiednie zostały nabyte pod budowę osiedla mieszkaniowego S. jedn. A i B. W aktach sprawy przy tym piśmie znajduje się kserokopia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1985 r. o lokalizacji inwestycji p.n. osiedle mieszkaniowe "S." jednostka "A", w której mowa o oznaczeniu w załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji literami od A do K i kolorem czerwonym. Jak należy przypuszczać podobna decyzja powinna zostać wydana w odniesieniu do jednostki "B.". Należałoby więc w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy podjąć działania w celu odszukania przynajmniej tych decyzji wraz z załącznikami graficznymi stanowiącymi ich integralną część, ale także decyzji wymienionej w treści pisma z dnia 3 kwietnia 1985 r. z ofertą ceny skierowaną do J. K. Jeśli okazałoby się, że działka nr 31/1 była położona w bezpośrednim sąsiedztwie działki 31/2 według dawnych oznaczeń (co jest prawdopodobne lecz nie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów) i zostałaby ujęta w którymś z załączników graficznych do decyzji o lokalizacji inwestycji, to okoliczność ta nie mogłaby zostać obojętna dla dokonania ustaleń mających wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa przy tym, że w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia [...] sierpnia 1985 r. a także w tzw. "rozdzielniku" wymienionych zostało szereg instytucji, które być może są w posiadaniu dokumentów związanych z planowaną inwestycją lub będą w stanie wskazać gdzie dokumenty te mogą się znajdować (np. w archiwum państwowym). Zaniechanie przez organy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy uchybia przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co w świetle art. 136 ust. 1 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. z pewnością mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że cel wywłaszczenia był inny niż budowa osiedla mieszkaniowego a w tym kierunku nie poczyniono wystarczających ustaleń zaś zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na obecnym etapie na ustalenie czy umowa kupna sprzedaży z dnia 28 kwietnia 1986 r. w istocie jest umową, objętą dyspozycją art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Jak wyżej wskazano nie każde nabycie nieruchomości mieszczące się w ramach art. 8 u.g.g.w.n. musi być nabyciem, o którym mowa w art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., chociaż ustawodawca nie wykluczył tu możliwości nabycia na drodze cywilnoprawnej. Taką możliwość akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych zwracając jednak uwagę, że niezbędnym jest aby było to nabycie w związku z realizacją celu publicznego. Z zakresu działania tej normy prawnej należy jednak zdecydowanie wyłączyć tego rodzaju nabycie, które nie pozostawało w związku z celami publicznymi (tak m.in. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.09.2009 r. sygn. I OSK 1230/08, wyroku z dnia 18.06.2009 r. sygn. I OSK 1815/07 cbois.nsa.gov.pl). Dla oceny legalności decyzji w postępowaniu o zwrot nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w drodze czynności cywilnoprawnej konieczne jest więc ustalenie czy nabycie to pozostawało w związku z realizacją celu publicznego oraz jaki to był cel. Wobec braków w materiale dowodowym i zaniechania przez organy podjęcia zgodnie z art. 7 k.p.a. wszelkich (możliwych w ocenie Sądu) kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W dalszym postępowaniu organy – oczywiście przy współdziałaniu osoby żądającej zwrotu nieruchomości, która może i powinna wskazać w miarę możliwości osoby, które mogą mieć wiedzę na temat okoliczności związanych z zawarciem dnia 28.04.1986 r. umowy – zwrócą się do instytucji mogących być w posiadaniu wymienionych przez Sąd decyzji wydanych w latach 80-tych w tym ich integralnych części, uzupełnią materiał dowodowy we wskazanym zakresie a następnie rozpatrzą ten materiał w należyty sposób, dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. Na marginesie jedynie Sąd zwraca uwagę, że z żądaniem zwrotu nieruchomości na początku wystąpiły także inne osoby oprócz W. K., a ich udział w postępowaniu nie został w żaden formalny sposób zakończony, przy czym wniosek tych osobnie został cofnięty. Oczywiście po przedłożeniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. to W. K. ma niewątpliwie przymiot strony, lecz pozostałe osoby, które żądały zwrotu nieruchomości nie mają żadnej informacji nawet o tym, że postępowanie zostało podjęte i że ma swój dalszy tok.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło