II SA/Rz 1321/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-03-10

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba zamieszkująca na nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją nie posiada interesu prawnego do kwestionowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo że jest spadkobierczynią właściciela tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą za osobę niemającą interesu prawnego. Skoro skarżąca A.L. jest spadkobierczynią właściciela nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, posiada ona interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak zapewnienia jej udziału w postępowaniu stanowi naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a., skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii. Prezydent Miasta umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe po wycofaniu wniosku i zmianie przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie odwoławcze skarżącej A.L., uznając ją za nieposiadającą interesu prawnego, ponieważ właścicielami sąsiedniej działki byli J. i J.L. A.L. wykazała, że jest spadkobierczynią właścicieli i posiada interes prawny. SKO, uwzględniając skargi, uchyliło własne decyzje i decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej A. L. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A.L. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej Kolegium lub SKO z dnia [...] września 2011r., nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe, prowadzone z wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa stacji bazowej telefonii [...]. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem złożonym przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2010r. wycofano pierwotny wniosek z dnia [...] stycznia 2007r. o wydanie decyzji. Organ wyjaśnił, że przedmiot projektowanej dotychczas inwestycji (stacja bazowa telefonii UMTS), w aktualnym stanie prawnym nie należy już do katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika ze znowelizowanego § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zmianami) i stanowi drugą podstawę umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I.S., A.L. oraz Stowarzyszenie "B" z siedzibą w [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania A.L., decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "K`.p.a." SKO wskazało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn natury podmiotowej. Odwołująca, jako osoba zamieszkująca pod adresem ul. [...] 12 (w budynku na działce nr 976) nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji rozstrzygającej o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (na działce nr 974), które może oddziaływać na nieruchomość przez nią zamieszkiwaną i nie jest stroną postępowania. Z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że właścicielami nieruchomości nr 976 są J. i J.L. i to oni są stronami postępowania. Fakt zamieszkiwania pod adresem obejmującym nieruchomość, która może doznać negatywnego oddziaływania inwestycji tworzy po stronie mieszkańców niebędących jej właścicielami (osób realnie przebywających na nieruchomości) wyłącznie interes faktyczny w postaci ewentualnych odczuwanych niedogodności lub dolegliwości. Istnienie interesu faktycznego nie jest dostateczne do uzyskania statusu strony postępowania, legitymowanej do kwestionowania decyzji w drodze odwołania. Natomiast rozpoznając odwołanie I.S. oraz Stowarzyszenia "B" z siedzibą w [...] odrębną decyzją z dnia [...] września 20011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2011r. Skargę na decyzję SKO z dnia [...] września 2011r. umarzającą postępowanie odwoławcze w części objętej jej odwołaniem, złożyła A.L. Natomiast skargę na decyzję SKO z dnia [...] wrześnie 2011r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. złożyła I.S. A.L. w treści skargi zarzuciła naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez błędne ustalenie, na podstawie wypisu z ewidencji gruntów, że właścicielami działki nr 976 obręb [...] R. – B. położonej przy ul. [...] w R. są J.i J.L., bowiem po ich śmierci na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] marca 1971r. ([...]) własność nieruchomości o nr ewid. 976 obręb nr [...] R. – B. przy ulicy [...] nabyła skarżąca, co potwierdza urządzona dla tej nieruchomości księga wieczysta o nr [...]. Takie ustalenie stanu faktycznego jest błędne i narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 137 k.p.a., uprawniający organ do przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. I.S. pierwotnie przedmiotem skargi uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r., nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012r. sprecyzowała, że przedmiotem jej skargi jest decyzja z dnia [...] września 2011r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu skarg I.S. i A.L., decyzją z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] uwzględniło w trybie autokontroli skargi sądowoadministracyjne i jednocześnie uchyliło zaskarżone decyzje oraz poprzedzającą je decyzję pierwszej instancji oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium uznało, że zaskarżone decyzje (o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji oraz o częściowym umorzeniu postępowania odwoławczego) oraz poprzedzająca je decyzja Prezydenta Miasta [...] nie uwzględniły wymogu zapewnienia udziału pominiętej strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), która bez własnej winy nie mogła w nim uczestniczyć. Wynika to z faktu, że J.i J. L., do których kierowana była zaskarżona decyzja organu I instancji, nie żyją, a ich następcą prawnym (spadkobiercą), uwidocznionym w księdze wieczystej od 2011r. jest A.L., której dotychczas nie dopuszczono do udziału w postępowaniu opierając się na zdezaktualizowanych wypisach z ewidencji gruntów. Po rozpoznaniu skargi I.S. na wymienioną wyżej decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014r., sygn. akt: II SA/Rz 119/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011r. , nr [...]. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego wskazał, że ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. przez ten sam organ kolegialny powinno nastąpić w innym niż dotychczas składzie osobowym, podczas gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2011r. oraz uchylone nią decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2011r. wydane zostały w tym samym składzie osobowym: przewodniczący - Rafał Żukowski oraz członkowie: Piotr Pliś i Wojciech Maciejko. Ta okoliczność stanowi naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014r., sygn. akt: II OSK 1919/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną I.S. od wskazanego wyżej wyroku. W następstwie powyższego wyroku skarga A.L. na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2011r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego została zarejestrowana pod sygn. akt: II SA/Rz 1321/14, a skarga I.S. na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2011r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została zarejestrowana pod sygn. akt: II SA/Rz 880/14. Postanowieniem z dnia 16 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie w powyższej sprawie do czasu rozpoznania sprawy o sygn. akt: II SA/Rz 1321/14. W odpowiedzi na skargę A.L. i I.S. Kolegium wniosło o uwzględnienie skarg z uwagi na fakt, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonych decyzji oraz poprzedzającej je decyzji organu I instancji nie brała udziału A.L. posiadająca statusu strony tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga jest uzasadniona z przyczyn w niej podniesionych, a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uregulowanie statusu strony postępowania administracyjnego należy wywodzić z przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym pomiędzy normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. O interesie prawnym określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym można zatem mówić, jeśli w wyniku subsumcji stanu faktycznego do dyspozycji normy prawnej podmiot zostanie adresatem normy prawnej, a co za tym idzie - wynik indywidualizacji i konkretyzacji normy prawa administracyjnego będzie miał bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków danego podmiotu. Stronami postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogą być również właściciele działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości, na której realizowane ma być przedsięwzięcie jeżeli znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 roku, sygn. akt II OSK 791/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że właściciele działki oznaczonej nr 976, znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej zaskarżoną decyzją są stroną postępowania w niniejszej sprawie. Poza sporem pozostaje także to, że organy orzekające w niniejszej sprawie błędnie ustaliły, na podstawie nieaktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, że właścicielami działki nr 976 obręb [...] R. – B. położonej przy ul. [...] w R. są J. i J.L. Po ich śmierci bowiem, na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] marca 1971r. sygn. akt [...], własność nieruchomości o nr ewid. 976 obręb nr [....] R. – B. przy ulicy [...] nabyła skarżąca A.L., co potwierdza urządzona dla tej nieruchomości księga wieczysta o nr [...]. A.L. legitymuje się zatem interesem prawym w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa stacji bazowej telefonii UMTS [...] przy ul. [...] 22 w R., co oznacza, że posiada status strony tego postępowania. Powyższe prowadzi do konkluzji, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja umarzająca postepowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania A.L. z uwagi na brak po jej stronie statusu strony postępowania w powyższej sprawie narusza przepisy art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. regulujący jedną przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, jaką jest niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Podlega zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Uchyleniu, ze wskazanej wyżej przyczyny, podlega także decyzja Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe, prowadzone z wniosku "A Sp. z o.o. z siedzibą w W. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa stacji bazowej telefonii UMTS [...] przy ul. [...] 22 w R., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. art. 135 P.p.s.a., po myśli którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490). Zwrot zasadzonych od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmuje poniesione przez stronę skarżącą koszty sądowe w kwocie 200 zł (wpis od skargi), kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przez sądem I instancji oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Rozpatrując ponownie sprawy organy zapewnią A.L. udział w postępowaniu z uwagi na przysługujący jej status strony postepowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa stacji bazowej telefonii UMTS [...] przy ul. [...] 22 w R.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło