II SA/Rz 1351/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-03-01
Skład orzekający: Ewa Partyka, Maciej Kobak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, nakładające obowiązek uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na nieruchomości, było zgodne z prawem, w szczególności czy prawidłowo zastosowano przepisy dotyczące pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne, uznając je za niezgodne z prawem. Stwierdzono, że organ wadliwie zastosował przepisy dotyczące pozwolenia wodnoprawnego, powołując się na przepisy wymagające pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych lub inne roboty, które mogą zmienić naturalne przepływy wód, podczas gdy w konkretnej sytuacji mogły mieć zastosowanie przepisy dotyczące zgłoszenia. Ponadto, ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego (składowanie mas ziemnych na użytkach gruntowych typu Ws) nie zostały wystarczająco wykazane, a samo sformułowanie obowiązku w zarządzeniu było nieprecyzyjne i nie pozwalało na jednoznaczne określenie działań, które skarżący powinien podjąć.Stan faktyczny
Skarżący Ł. S. został wezwany przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej do uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na działkach nr 749/1 i 749/2. Organ powołał się na konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 6 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa wodnego. Skarżący kwestionował to zarządzenie, wskazując na wcześniejszą decyzję umarzającą postępowanie o pozwolenie wodnoprawne z powodu braku przesłanek materialnoprawnych. Zarzucił naruszenie zasad trwałości decyzji, zaufania obywatela do państwa i praworządności. Organ w odpowiedzi podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na odmienność podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2022 r. sprawy ze skargi Ł. S. na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania stanu formalno - prawnego nieruchomości w związku ze składowaniem mas ziemnych na ich terenie I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 1351/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi Ł. S. jest zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej: Dyrektor RZGW) z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na terenie działek.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 2 lipca 2021 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie gospodarowania wodami na działkach nr 749/1 i 749/2 obręb [...]. Jej wyniki utrwalono w protokole kontroli nr [...]. Zakres kontroli obejmował przestrzeganie nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Dyrektor RZGW, działając na podstawie art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) oraz w oparciu o wyniki kontroli nałożył na Ł. S. zalecenia: uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na terenie działek o nr ewid. 749/1 oraz 749/2 obr. [...] w części stanowiącej użytek gruntowy Ws-grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Termin realizacji wyznaczył do dnia 30 września 2021 r. Jednocześnie zaznaczył, że do dnia 15 października 2021 r. do organu należy przesłać informację o podjętych działaniach w celu realizacji zarządzenia pokontrolnego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podmiot kontrolowany podczas kontroli nie przedstawił aktualnego pozwolenia wodnoprawnego na składowanie mas ziemnych na terenie działek o nr ewid. 749/1 oraz 749/2, obr. [...], w części stanowiącej użytek gruntowy Ws - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Takie pozwolenie jest wymagane na podstawie art. 389 pkt 6 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c P.w.
Skargę na powyżej opisane zarządzenie pokontrolne złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Ł. S. domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanemu zarządzeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 389 P.w. i przyjęcie, że w przedmiocie zmiany ukształtowania terenu przedmiotowych działek poprzez nawiezienie ich ziemią wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, w sytuacji gdy ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] umorzył w całości jako bezprzedmiotowe wszczęte z wniosku Ł. S. postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego stwierdzając brak elementu w stosunku administracyjnoprawnym w postaci przepisu warunkującego nawiezienie ziemią przedmiotowych działek wymogiem zgody wodnoprawnej.
Zarzucił nadto naruszenie zasad prawa procesowego, tj.: trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), związania organu administracji publicznej ostateczną decyzją (art. 110 k.p.a.), zaufania obywatela do państwa (art. 8 § 1 k.p.a.), oraz zasady praworządności (art.6 k.p.a.), z której wywieść należy ciążący na organie bezwzględny obowiązek przestrzegania i stosowania się do powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 23 lipca 2019 r. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z prośbą o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na nawiezienie ziemią terenu działek gruntowych o nr ewid. 749/1 i 749/2 stanowiących jego własność, obręb [...] położonych w [...] przy ul. K. Wówczas wskazał, że działki te, o łącznej powierzchni 0,6125 ha, stanowią niepoddany procesowi rekultywacji teren, na którym to m. in. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...].12.1979 r. [...] Przedsiębiorstwo [...] w [...] (obecnie jego następcą prawnym jest Przedsiębiorstwo [...] S.A. w [...]), dokonało w latach 1979 -1982 wydobycia piasku i żwiru. Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów powyższe działki sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako: nieużytki, wody stojące i pastwisko. Porośnięte są samosiewkami wierzby i wikliny, z zagłębieniami terenu napełniającymi się okresowo wodą opadową. Sąsiadują z będącą częścią zbiornika wodnego "[...]", działką nr 750/1 (obecnie 750/3), stanowiącą własność B. S. Poinformował również, że nawiezienie terenu wymienionych działek ziemią i ich wyrównanie pozwoli na przywrócenie im, jako zdewastowanym w czasie wydobycia kopaliny piasku i żwiru, jakichkolwiek wartości użytkowych, z zamierzonym kierunkiem rekreacyjnego wykorzystania. Na wezwanie organu uzupełnił brakujące dokumenty. Tymczasem Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, uzasadniając, że art. 389 pkt 8 P.w. dotyczy zmiany ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającej wpływ na warunki przepływu wód, a działki 749/1 i 749/2 nie przylegają bezpośrednio do wód. Skarżący nie zgodził się z takim stwierdzeniem i wskazał, że przedstawiony powód odmowy wszczęcia postępowania nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy, jest sprzeczny z tym stanem, gdyż działki 749/1 i 749/2 sąsiadują bezpośrednio z działką 750/3 będącą wodą zbiornika "[...]". Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Dyrektor RZGW uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dalszej kolejności Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie ostateczną już decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Uzasadnił, że w sprawie brak było elementu w stosunku administracyjnoprawnym w postaci przepisu nakazującego rozstrzygnięcie poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ powołał się na stanowisko Dyrektora RZGW. Tymczasem aktualnie w efekcie przeprowadzonej kontroli zarzucono skarżącemu brak aktualnego pozwolenia na składowanie (nawiezienie ziemi) na teren działek nr 749/1 i 749/2. Wydanie kwestionowanego zarządzenia spowodowało wstrzymanie prac związanych z procesem nawożenia ziemi na działki skarżącego, co wiąże się wymiernymi stratami materialnymi.
W ocenie skarżącego sytuacja, w której Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] wydaje decyzję administracyjną umarzającą postępowanie ze względu na brak przesłanek materialnoprawnych do wydania pozwolenia wodnoprawnego na nawiezienie ziemią stanowiących jego własność działek gruntowych, konsultowaną, uzgadnianą z nadrzędnym organem drugiej instancji - Dyrektorem RZGW, a następnie w wyniku kontroli tenże Dyrektor stwierdza, że w sprawie wymagana jest zgoda wodnoprawna, a konsekwencje takiego zachowania obu organów ponosi skarżący, stanowi rażące naruszenie przywołanych przepisów zarówno prawa materialnego jak i proceduralnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW zawnioskował o jej oddalenie i podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko. Wyjaśnił, że decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania została wydana w oparciu o art. 389 pkt 8 P.w. Natomiast w zarządzeniu pokontrolnym organ zobowiązał skarżącego do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 6 P.w. Postępowania te nie były w żadnym stopniu tożsame. Organ zwrócił także uwagę na specyfikę trybu kontroli gospodarowania wodami' mogącej zakończyć się zarządzeniem pokontrolnym, Postępowanie to nie należy do żadnej z grup spraw o których mowa w art. 1 k.p.a. Jest to postępowanie szczególne w ramach którego działania organu i kontrolowanego są ograniczone i ukierunkowane. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśnił, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] decyzją z dnia [...] maja 2021 r. na podstawie art. 389 pkt 9 P.w. umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Ł. S. pozwolenia wodnoprawnego na zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód, tj. nawiezienie ziemią terenu działek o nr ewid. 749/1 oraz 749/2 obręb [...]. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne dotyczyło uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 6 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c P.w. Jako niezrozumiały organ ocenił podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. Decyzja z [...] maja 2021 r. jest decyzją ostateczną. W zarządzeniu pokontrolnym wskazano na konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego z innej podstawy prawnej. Podkreślono, że w prowadzonym postępowaniu organ dołożył wszelkich starań w celu dokładnego i rzetelnego dokonania ustaleń faktycznych, poprzez przeprowadzanie niezbędnych pomiarów lub badań lub wykonywanie innych czynności kontrolnych w celu ustalenia, na terenie kontrolowanej nieruchomości, przestrzegania warunków wynikających z przepisów ustawy. Organ dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o rzeczywisty stan rzeczy na dzień przeprowadzenia kontroli. Nawiezienie mas ziemnych na wskazane w protokole i zarządzeniu pokontrolnym działki nie budzi żadnych wątpliwości, co potwierdza dokumentacja fotograficzna będąca załącznikiem do wspomnianego powyżej protokołu kontroli. W zakresie czynności kontrolnych Skarżący nie wniósł żadnych uwag do protokołu, zaakceptował ustalenia kontrolne.
W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2021 r. Ł. S. poinformował, że decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r nr [...] Prezydent Miasta [...] zmienił dotychczasowe ustalenia klasyfikacji gleboznawczej działek nr 749/1, 749/2 i 750/3 obr. [...], zgodnie z ich stanem faktyczny i dokonał zmian w rejestrze i mapie ewidencyjnej. Sklasyfikowanie działki nr 749/1 w całości jako nieużytek (N), działki 749/2 w części obszaru (0,1077ha) jako zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp), zaś w pozostałej (0,4518ha) jako nieużytek (N) czyni obecnie bezprzedmiotowym zalecenie pkt 1 zarządzenia pokontrolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem swej skargi uczyniono zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" z dnia [...] lipca 2021 r. Na jego mocy w/w Organ nałożył na skarżącego obowiązek uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na terenie działek o nr ewid. 749/1 oraz 749/2 obr. [...], w części stanowiącej użytek gruntowy Ws-grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, określając również termin wykonania przedmiotowego obowiązku na dzień 30 września 2021 roku. Jednocześnie do dnia 15 października 2021 r. zobowiązano skarżącego do przesłania Organowi informacji o podjętych działaniach w celu realizacji skarżonego zarządzenia.
Podstawy prawne zaskarżonego do WSA zarządzenia pokontrolnego Dyrektora, wyrażono w art. 341 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 334 pkt 1, 2, art. 335 ust. 1 pkt 1 u.P.w. Zakres kontroli gospodarowania wodami został wyznaczony przez ustawodawcę w art. 334 u.P.w. W myśl tego przepisu kontrola gospodarowania wodami obejmuje w szczególności korzystanie z wód oraz ochronę zasobów wodnych (pkt 1), przestrzeganie warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy (pkt 2). Zakres uprawnień kontrolerów wyznacza treść art. 336 ust. 1 u.P.w. Zakres ten jest stosunkowo szeroki, gdyż obejmuje m.in. uprawnienie do przeprowadzania niezbędnych pomiarów lub badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych w celu ustalenia, na terenie kontrolowanej nieruchomości, przestrzegania warunków wynikających z przepisów ustawy, a także stanu urządzeń wodnych.
Z czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli, którego jeden egzemplarz doręcza się kontrolowanemu (art. 340 ust. 1 u.P.w.). Natomiast w myśl art. 341 ust. 1 u.P.w. na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy.
Stosownie do treści art. 335 ust. 1 pkt 1 u.P.w. organ wykonujący kontrolę może wydać wobec kontrolowanego zarządzenie pokontrolne, w którym określi treść zaleceń oraz termin ich realizacji. Jeżeli taki akt zostanie wydany to podmiot kontrolowany, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, jest obowiązany powiadomić organ wykonujący kontrolę albo ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej o realizacji zaleceń wskazanych w tym zarządzeniu (art. 341 ust. 1 u.P.w.).
Sąd podziela poglądy tutejszego Sądu dotyczące charakteru prawnego zarządzenia pokontrolnego, wyrażone w wyroku z dnia 9 marca 2021 roku, sygn. akt II SA/Rz 1051/20. Zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jak słusznie podkreśla WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r., o sygn. II SA/Rz 1314/18, LEX, zarządzenie pokontrolne, mimo że nie jest decyzją administracyjną, to nie można mu odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną, na co wskazuje np. treść art. 476 i art. 477 u.P.w. Skoro przepisy u.P.w. uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. wyroki NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08, z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09, dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej jako cbosa).
Należy zgodzić się, iż do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a., bowiem jest to postępowanie odrębne, niepoddane zakresowi przedmiotowemu kodeksu (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, CBOSA). Na gruncie ustawy - Prawo wodne pogląd ten znajduje także uzasadnienie wart. 14 ust. 6 u.P.w., w którym określono organy wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w sprawach należących do zakresu działania Wód Polskich, w których wydawane są decyzje administracyjne.
Uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu jakim jest zarządzenie pokontrolne, nie może służyć ustaleniu stanu faktycznego. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., o sygn. II OSK 2036/09 (CBOSA), NSA wskazał, że badanie aktu kontroli przez Sąd nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury.
Użyte wart. 335 ust. 1 pkt 1 u.P.w. sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego na podstawie ustaleń kontroli powoduje, że szczególne i podstawowe dowodowe znaczenie, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu ma treść protokołu kontroli. Sformułowane zalecenia winny precyzyjnie określać te uchybienia, które znajdują pokrycie w stanie faktycznym opisanym w protokole i w zebranych dowodach, a także w obowiązujących regulacjach. Zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń, co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei stan faktyczny sprawy winien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie należą do organu, niemniej jednak kontrolowany podmiot nie jest w tym zakresie pozbawiony istotnych uprawnień, bowiem może wnieść do protokołu, umotywowane zastrzeżenia i uwagi, bądź odmówić jego podpisania (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r., o sygn. II 1314/18, LEX).
Wyrażone w zarządzeniu zalecenia powinny nadawać się do wykonania przez kontrolowanego, co powoduje że po pierwsze powinny mieć swe odzwierciedlenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, po drugie w obowiązujących regulacjach prawnych i po trzecie winny być sformułowane w sposób dostatecznie konkretny, czyli szczegółowo kształtujący wszystkie istotne elementy stosunku administracyjnoprawnego. Konkretność wypowiedzi organu wiąże się z władczym charakterem zarządzenia, które nie może pozostawiać kontrolowanemu żadnych wątpliwości na temat samych zaleceń i sposobu ich wykonania. Zarządzenie pokontrolne będąc aktem administracyjnym tworzy bowiem zindywidualizowane normy postępowania, od których wymagać należy należytej szczegółowości typowej dla tego rodzaju formy działania organu administracji publicznej (por. Ł.M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018 r., s. 51).
Sądowa kontrola kwestionowanego skargę zarządzenia pokontrolnego wykazała, iż nie realizuje ono przedstawionych wymogów.
Ujawniona w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego podstawa prawna wskazuje na art. 389 pkt 6 i art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c u.P.w. Pierwszy z powołanych przepisów wymaga pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych. Drugi natomiast ustanawia regułę, że przepisy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio "robót w wodach oraz innych robót, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i stanu wód podziemnych poza granicami nieruchomości gruntowej, na której są prowadzone te roboty."
Obowiązkiem organów było więc wykazać, że składowanie mas ziemnych na terenie działek nr 749/1 i 749/2 stanowiło roboty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c u.P.w. i że na ich realizację wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd zauważa, że stosownie do art. 123a ust. 1 pkt 7 u.P.w. "roboty w wodach oraz inne roboty, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych, o ile zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice nieruchomości, na której będzie realizowane przedsięwzięcie" wymagają zgłoszenia, a nie pozwolenia wodnoprawnego, stąd powoływanie się przez organy na art. 389 pkt 6 i art. 17 ust. 1 pkt 3 lit. c u.P.w. należy ocenić jako wadliwe.
Jako niepoddające się weryfikacji Sąd ocenia ustalenia organów, że składowane na terenie działek nr 749/1 i 749/2 masy ziemi znajdowały się na użytkach gruntowych Ws – grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Na stanowiącej załącznik do protokołu kontroli mapie zaznaczono wprawdzie, na której części działek nr 749/1 i 749/2 znajdują się składowane masy ziemi wraz z dopiskiem, iż jest to obszar użytku gruntowego Ws, jednakże sama mapa tego nie potwierdza; innymi słowy ziemia znajduje się jedynie na części przedmiotowych działek, a z treści mapy nie wynika, iżby ta część stanowiła użytek gruntowy Ws.
Wreszcie kwestia ostatnia, sprowadzająca się do adekwatnej precyzji sformułowania obowiązku w zarządzeniu pokontrolnym. W ocenie Sądu nałożenie na skarżącego obowiązku "uregulowania stanu formalno-prawnego w związku ze składowaniem mas ziemnych na terenie działek o nr ewid. 749/1 oraz 749/2 obr. [...], w części stanowiącej użytek gruntowy Ws-grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi" jest niekonkretne i w istocie nie pozwala wskazać, jakie konkretnie działania skarżący powinien podjąć. Obowiązek nałożony zarządzeniem pokontrolnym powinna cechować treściowa precyzja, zobowiązany powinien wiedzieć, jaką aktywność powinien podjąć, w związku z ustalonymi nieprawidłowościami. In casu nie da się wskazać, co należy rozumieć przez "stan formalno-prawny" i czego on w istocie dotyczy. Można się jedynie domyślać, iż chodzi o nieruchomość - działki nr 749/1 oraz 749/2 obr. [...].
Z wyłożonych względów Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne – art. 146 § 1 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
W sprawie bez znaczenia pozostaje treść decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2021 roku, nr [...] w przedmiocie zmian klasyfikacji użytków gruntowych działek nr 749/1 i 749/2. Wzmiankowana decyzja została wydana po dacie wydania zarządzenia pokontrolnego, więc nie mogła mieć wpływu na jego treść.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło