II SA/Rz 1360/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 19 listopada 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) A. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] o odmowie przyznania wyżej wymienionej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką E. T. Wraz ze skargą A. K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku wskazała, że powyższą decyzję SKO z dnia [...] września 2013 r. otrzymała w dniu 27 września 2013 r. Natomiast w dniu 16 września 2013 r. otrzymała decyzję Prezesa KRUS’u z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie ustania ubezpieczenia społecznego rolników z dniem [...] grudnia 2003 r. W związku z powyższym uznając, że informacja ta stanowi nową okoliczność, złożyła do SKO wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] września 2013 r. Wnioskodawczyni wskazała, że liczyła na to, że organ wznowi postepowanie i raz jeszcze rozpozna wszystkie okoliczności a w konsekwencji wyda przychylną dla niej decyzję. Kolegium tymczasem odmówiło wznowienia postępowania a decyzję w tym przedmiocie otrzymała 12 listopada 2013 r. W konsekwencji zmuszona została do skorzystania z postepowania sądowego, to zaś uzasadnia złożenie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wyjaśniła, że uchybienie termin nastąpiło bez jej winy, gdyż podjęła inne czynności zmierzające do zmiany decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Decyzja Kolegium o odmowie uchylenia własnej decyzji dotarła do niej już po upływie terminu do wniesienia skargi. Końcowo zaznaczyła, że nie złożenie skargi wywoła dla niej ujemne skutki, gdyż nie będzie miała możliwości uchylenia krzywdzącej decyzji o pozbawieniu jej prawa do zasiłki pielęgnacyjnego na córkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Z wniosku strony skarżącej wynika, że decyzję Kolegium o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] września 2013 r., A. K. odebrała 12 listopada 2013 r. (ten dzień należałoby przyjąć za datę kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu). W dniu 19 listopada 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a zatem spełniony został warunek 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przechodząc natomiast do rozpoznania przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie wykazano. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] została doręczona A. K. w dniu 27 września 2013 r. W orzeczeniu tym zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, a więc w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 27 października 2013 r. (niedziela). Ponieważ ostatni dzień terminu do wniesienia przez skarżącego skargi wypadał w dzień ustawowo wolny od pracy tj. w niedzielę, dlatego też z uwagi na brzmienie art. 83 § 2 P.p.s.a., który nakazuje przesunięcie ostatniego dnia terminu przypadającego na dzień wolny od pracy na następny dzień, ostatnim dniem terminu na złożenie skargi w niniejszej sprawie był poniedziałek – 28 października 2013 r. Tymczasem skarga wniesiona została do Sądu w dniu 19 listopada 2013 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym – k. 9 akt sądowych sprawy) – a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, A. K., jako przyczynę uchybienia, wskazała na zainicjowane przez nią postępowanie nadzwyczajne tj. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z dnia [...] września 2013 r. z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi oraz przeświadczenie, że organ uwzględni te okoliczności i wyda "przychylną dla niej decyzję". Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez stronę skarżącą czynności technicznej jaką jest nadanie skargi w urzędzie pocztowym, z zachowaniem ustawowego terminu. Powyższej argumentacji nie można także uznać za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Zaistniała zwłoka w nadaniu skargi w urzędzie pocztowym stanowi jedynie o braku należytej staranności ze strony składającej skargę. Fakt zainicjowania przez skarżącą postępowania wznowieniowego nie stanowi nadzwyczajnej przeszkody, która uniemożliwiała jej właściwe wniesienie skargi. Podnieść bowiem należy, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że to stronie pozostawiono możliwość wyboru drogi weryfikacji decyzji ostatecznej. Przy czym, stosownie do treści art. 56 P.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Mając na względzie powyższe Sąd kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, że strona skarżąca była w stanie dokonać w terminie czynności, jaką było złożenie skargi w ustawowym terminie i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niej niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Uzależnienie wniesienia skargi od wyniku toczącego się postępowania wznowieniowego a w konsekwencji uchybienie 30-dniowemu terminowi na wniesienie skargi świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw przez wnioskodawczynię. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.