II SA/Rz 1375/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-29

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, dokonane na wniosek strony w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jest zgodne z prawem, jeśli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne zostanie rozpatrzony negatywnie, a strona pozostanie bez żadnych świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna na podstawie art. 155 k.p.a. było błędne, ponieważ nie leżało ono w słusznym interesie strony. Organ nie poinformował strony o wszystkich konsekwencjach prawnych, w tym o ryzyku utraty obu świadczeń w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Uchylenie decyzji o zasiłku dla opiekuna powinno nastąpić dopiero po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył decyzję Burmistrza uchylającą decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna. Strona wnioskowała o zmianę decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna na świadczenie pielęgnacyjne. Burmistrz wydał decyzję uchylającą dotychczasową decyzję o zasiłku dla opiekuna, uznając to za zgodne ze słusznym interesem strony. RPO zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 155 k.p.a., wskazując, że uchylenie decyzji nie leżało w interesie strony i doprowadziło do utraty środków do życia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej w skrócie: "RPO") jest decyzja Burmistrza B. (dalej w skrócie: "Burmistrz") z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku dla opiekuna. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku A. C. Burmistrz decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] przyznał mu zasiłek dla opiekuna bezterminowo od dnia 15 maja 2014 r. w kwocie 520 zł miesięcznie. Wnioskiem z dnia 9 lutego 2017 r., sprecyzowanym podaniem z dnia 1 marca 2017 r. A. C. wystąpił o zmianę powyższej decyzji na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 27 ust. 5 pkt. 2 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm. - dalej w skrócie "u.ś.r.") i przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, wyrównanie tego świadczenia od dnia 23 października 2014 r. oraz naliczenie odsetek ustawowych od dnia 23 października 2014 r. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Burmistrz odmówił zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania A. C., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej w skrócie: "SKO") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Burmistrz uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji Burmistrz podał art. 104, 107 i 155 k.p.a., oraz art. 17 u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia wniosku A. C. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, koniecznym jest wyeliminowanie dotychczasowej decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna. W ocenie Burmistrza, za uchyleniem decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. przemawia słuszny interes strony. W ustawowym terminie RPO wniósł skargę na powyższą decyzję Burmistrza, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: ← art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, że złożenie przez stronę wniosku o wygaszenie, zmianę względnie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna zwalniało organ rozstrzygający w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego merytorycznego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony, ← art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o faktycznych i prawnych konsekwencjach wygaszenia prawa do zasiłku dla opiekuna w sytuacji nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to niezrealizowanie obowiązku czuwania organu, aby w toku postępowania strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, a nadto udzielenie stronie mylącej wskazówki, iż celem uzyskania możliwości rozstrzygnięcia wniosku strony o świadczenie pielęgnacyjne należy wyeliminować dotychczasową decyzję, a działanie takie leży w słusznym interesie strony, ← art. 155 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w słusznym interesie strony leży uchylenie decyzji o zasiłku dla opiekuna, a w konsekwencji błędne uznanie, że warunkiem koniecznym do rozstrzygania sprawy wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jest uprzednie wyeliminowanie decyzji o zasiłku dla opiekuna niezależnie od faktu, czy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne zostanie rozpatrzony negatywnie czy pozytywnie, ← art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności RPO wskazał, że pomimo, iż kwestionowane niniejszą skargą rozstrzygnięcie odnosi się tylko do uchylenia zasiłku dla opiekuna, to nie może ujść uwadze, że SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. przekazało Burmistrzowi do ponownego rozpoznania całą sprawę uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego zainicjowaną wnioskiem strony z dnia 9 lutego 2017 r. Zatem uchylenie decyzji o prawie do zasiłku dla opiekuna stanowić powinno jeden z elementów postępowania administracyjnego na rzecz całościowego wykonania decyzji SKO zgodnie z zawartymi w uzasadnieniu decyzji wytycznymi, a w szczególności stanowiskiem SKO, iż Pan A. C. spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie RPO, decyzja z dnia [...] maja 2017 r. została wydana z naruszeniem art. 155 k.p.a. i innych przepisów wskazanych w zarzutach skargi, gdyż za wydaniem tej decyzji nie przemawiał słuszny interes strony, a wręcz przeciwnie, wydanie decyzji doprowadziło A. C. do sytuacji, w której opiekując się niepełnosprawną matką został pozbawiony środków do życia, a on i jego dzieci zostali wyrejestrowani z ubezpieczenia zdrowotnego. Dalej podniósł, że Burmistrz w sposób niejako mechaniczny dokonał uchylenia decyzji przyjmując, że złożenie przez A. C. wniosku o wygaszenie, zmianę, względnie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna zwalnia go z wszechstronnego merytorycznego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Procedując jednocześnie w dwóch obszarach: uchylenia zasiłku dla opiekuna i ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ winien w uzasadnieniu wyjaśnić przyczyny uchylenia decyzji o zasiłku dla opiekuna w kontekście całości przekazanej do ponownego rozpoznania sprawy, a w szczególności wskazać powody, dla których takie rozstrzygnięcie będzie z korzyścią dla strony. Natomiast z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób wywnioskować, jakimi pobudkami kierował się Burmistrz uznając, że uchylenie decyzji ostatecznej będzie zgodne ze słusznym interesem strony i w czym ten interes będzie się uzewnętrzniał. Wręcz przeciwnie, błędnie wskazał Burmistrz w uzasadnieniu decyzji, że "celem uzyskania możliwości rozstrzygnięcia wniosku strony o świadczenie pielęgnacyjne należy wyeliminować dotychczasową decyzję o zasiłku dla opiekuna". Wyeliminowanie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna byłoby konieczne tylko i wyłącznie w przypadku przyznania A. C. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na przeszkodzie rozpoznania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w sposób negatywny, co ostatecznie miało miejsce w sprawie A. C., nie stała okoliczność pobierania zasiłku dla opiekuna. Wskazał przy tym, że A. C. mógł zasadnie oczekiwać na pozytywne dla niego ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mógł wywnioskować, że skutki uchylenia decyzji o zasiłku dla opiekuna mogą być na przyszłość tak niekorzystne. W swym działaniu Burmistrz w sposób istotny nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 8 i art. 9 k.p.a. z uwagi na brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o faktycznych i prawnych konsekwencjach wygaszenia prawa do zasiłku dla opiekuna w sytuacji nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to nie zrealizował obowiązku czuwania organu, aby w toku postępowania strona nie poniosła szkody. Zwrócił również uwagę, że Burmistrz w dacie wydawania decyzji zaskarżonej niniejszą skargą miał pełną wiedzę, że w tle sprawy znajduje się procedowany w tym samym czasie wniosek A. C. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego RPO uznał za błędną dokonaną przez Burmistrza wykładnię art. 155 k.p.a. polegającą na przyjęciu, że w słusznym interesie strony leży uchylenie zasiłku dla opiekuna, a w konsekwencji błędne uznanie, że warunkiem koniecznym do rozstrzygania sprawy wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jest uprzednie wyeliminowanie decyzji o zasiłku dla opiekuna niezależnie od faktu, czy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne zostanie rozpatrzony pozytywnie czy negatywnie. W odpowiedzi na skargę podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko Burmistrz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej analizy w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie należy odnotować, że przedmiotem skargi jest decyzja pierwszoinstancyjna, wydana przez Burmistrza B. Z uwagi na odmienny tryb wnoszenia skargi przez Rzecznika Praw Obywatelskich, podmiot ten jest zwolniony z obowiązku uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia - art. 52 § 1 p.p.s.a., co przekłada się na dopuszczalność wniesienia przez niego skargi na decyzję organu I instancji. Zachowany został również sześciomiesięczny termin na wniesienie skargi, o jakim mowa w art. 53 § 3 p.p.s.a.; decyzja została doręczona A. C. w dniu 23 maja 2017 roku, a skargę RPO wniósł w dniu 17 listopada 2017 roku. Przechodząc in merito do rozpatrzenia skargi, Sąd w pierwszej kolejności podaje, że w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b. u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną "przymuszając" niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwania świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego) - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2017 r., sygn. IV SA/Wr 245/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 marca 2017 r. II SA/Bk 139/17. A. C. posiadał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - matką, I. C. - decyzja Burmistrza B. z dnia [...] maja 2011 roku, nr [...]. Prawo to utracił na skutek nowelizacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1557 z późn. zm.). W art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej znalazł się bowiem zapis, zgodnie z którym wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (tj. wygasły z dniem 1 lipca 2013 r.). Dodać też należy, co nie jest bez znaczenia w sprawie niniejszej, że przepis art. 11 ust. 3 utracił moc z dniem 16 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie K 27/13 jako niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku w sprawie K 27/13 Trybunał wskazał m.in., że wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenie pielęgnacyjne nastąpiło niezależnie od sytuacji faktycznej poszczególnych świadczeniobiorców. Taka sytuacja, zdaniem TK, będąca wyjątkiem od zasady stabilności decyzji administracyjnych, jest dopuszczalna ale wyłącznie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny oraz przy zagwarantowaniu mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. Jak wskazał Trybunał, nie mogą być podstawą takiego działania trudności w ustaleniu rzeczywistego sprawowania opieki i pielęgnowania osoby niepełnosprawnej. Nadto, wygaszenie z mocy prawa wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenia pielęgnacyjne nie realizowało żadnych racji konstytucyjnych, które powinny w tym wypadku mieć pierwszeństwo przed ochroną praw słusznie nabytych oraz zasadą lojalności państwa wobec obywatela. Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 27/13 negatywnie ocenił także labilność legislacji dotyczącej przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że zaskarżone przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. nie zabezpieczyły w należyty sposób interesów osób, które w związku z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne, i tym samym naruszyły ich bezpieczeństwo prawne (a w sposób pośredni również bezpieczeństwo osób niepełnosprawnych, przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi). Nowelizacja nie uwzględniła sytuacji faktycznej świadczeniobiorców, dokonujących często trudnych wyborów życiowych poprzez rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Świadczeniobiorcy ci, z jednej strony utracili prawo do świadczenia (na skutek nowelizacji), a z drugiej nie są w stanie uzyskać ponownie zatrudnienia. Co więcej, jak podkreślił Trybunał, po utracie mocy z dniem 1 lipca 2013 r. decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej) w obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani nie został wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia. Trybunał wskazał na konieczność zmiany przepisów prawa w tym zakresie. Konsekwencją wyroku w powyżej wskazanej sprawie K 27/13 było uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie czterech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy tj. w okresie czterech miesięcy poczynając od dnia 15 maja 2014 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku A. C. przyznano zasiłek dla opiekuna, bezterminowo od dnia 1 lipca 2013 roku. W świetle powyżej wskazanej wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13 (podważającej legalność regulacji wygaszającej poprzednio wydane decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego) nie można zgodzić się z literalnym odczytaniem przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. i odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskiwanie prawa do zasiłku dla opiekuna. W tej kwestii zauważyć należy, że zarówno w ustawie o świadczeniach rodzinnych (art. 17 ust. 5 pkt 1b) jak i w ustawie o zasiłkach dla opiekunów (art. 2 ust. 5 pkt 1) znajdują się przepisy wzajemnie wykluczające z prawa do tych świadczeń, jeśli osoba ubiegająca się ma przyznane prawo do tego ustalonego w innej ustawie. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o zasiłkach dla opiekunów - zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże mając na uwadze wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13, normy ostatnio cytowane należy odczytać na potrzeby niniejszego postępowania w ten sposób, że skoro przy zastosowaniu prawidłowej, uwzględniającej stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. A. C. zachowałby uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego po dniu 30 czerwca 2013 r., to nie miałby w takiej sytuacji potrzeby występować po zasiłek dla opiekuna. Innymi słowy, za nadal aktualne należy uznać jego uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, co wyklucza wstecznie możliwość ubiegania się o zasiłek dla opiekuna, a nawet wyklucza możliwość jego przyznania. Ograniczenie w okolicznościach niniejszej sprawy wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. tylko do literalnego jego brzmienia narusza zasady demokratycznego państwa prawa określone w art. 2 Konstytucji RP. W świetle powyżej powołanej zasady za niedopuszczalne należy uznać doprowadzenie do sytuacji, w której wadliwa działalność ustawodawcza państwa pozbawiła obywatela prawa do świadczenia pomocowego dwukrotnie wyższego. Nie można w demokratycznym państwie prawa akceptować stanowiska, że "przymuszenie" obywatela do wystąpienia o świadczenie mniej korzystne, na skutek wydania przepisów niekonstytucyjnych, których negatywne skutki godzące w stabilność sytuacji prawnej zagwarantowanej ostateczną decyzją administracyjną nie zostały przez prawodawcę należycie wyeliminowane - jest sytuacją nieodwracalną tylko i wyłącznie z powodu zastosowania literalnej wykładni przepisów. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, należy w takiej sytuacji jak rozpatrywana zastosować wykładnię celowościową i wskazać, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną "przymuszając" do uzyskania świadczenia mniej korzystnego (zasiłku dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwana świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). Demokratyczne państwo prawa winno służyć swoim obywatelom, celem realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, szczególnie osobom, które w niezawinionych okolicznościach, rezygnując z pracy podjęły się opieki nad niepełnosprawnym członkiem swojej rodziny (vide wyroki w sprawach II SA/Łd 422/16 z dnia 23 sierpnia 2016 r.; II SA/Sz 1174/15 z dnia 17 marca 2016 r. oraz VIII SA/Wa 480/16 z dnia 28 października 2016 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Fakt uzyskiwania przez A. C. zasiłku dla opiekuna nie może być zatem przeszkodą do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc przedstawione oceny do okoliczności nieniniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, że intencją działań procesowych A. C. było ponowne uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego "w miejsce" zasiłku dla opiekuna. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było poinformować A. C. wariantach możliwych "scenariuszy procesowych" oraz wynikających z nich skutków. Sąd podziela pogląd, że w trybie zmiany decyzji w oparciu o art. 155 Kpa nie ma możliwości "wygaszenia decyzji" przyznającej zasiłek dla opiekuna przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd nie podziela natomiast poglądu, że dla rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – w analizowanej konfiguracji - niezbędna jest uprzednia eliminacja z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna; Sąd zwraca uwagę, że nie jest dopuszczalne równoczesne pobieranie tych świadczeń. Eliminacja z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna powinna nastąpić dopiero po ewentualnym pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. W przeciwnym wypadku - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - istnieje niebezpieczeństwo, że po uprzednim "wygaszeniu" zasiłku dla opiekuna, wniosek o przyznanie na powrót świadczenia pielęgnacyjnego zostanie rozpatrzony negatywnie i finalnie strona pozostanie w ogóle bez świadczeń. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni poczynione przez Sąd uwagi; uchyli/wygasi decyzję o przyznaniu zasiłku dla opiekuna dopiero w razie przyznania A. C. świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględniając całość naprowadzonych okoliczności Sąd stwierdza, że organ naruszył art. 155 Kpa poprzez błędne jego zastosowanie, przy przyjęciu, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna jest w interesie A. C. Doszło również do naruszenia art. 8 i 9 Kpa poprzez niepoinformowanie A. C. o wszystkich konsekwencjach prawnych podejmowanych przez niego czynności, w szczególności, gdy wiązało się to dla niego z negatywnymi następstwami. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło