II SA/Rz 1396/14

WyrokWSA w Rzeszowie2015-03-10

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina, która sprzedała działkę ze składowiskiem odpadów, ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej właścicielowi usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego składowiska?
Ratio decidendi
Gmina, która sprzedała działkę ze składowiskiem odpadów, nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej właścicielowi usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego składowiska. Stroną postępowania w trybie art. 66 P.b. jest wyłącznie właściciel lub zarządca nieruchomości. Rozpatrzenie odwołania wniesionego przez nieuprawniony podmiot stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), która nakazywała S. W. usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego składowiska odpadów komunalnych. WINB przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB, wskazując na brak prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych. S. W. i Gmina [...] zaskarżyły decyzję WINB. S. W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o stronach postępowania. Gmina [...] domagała się uchylenia decyzji WINB, zarzucając m.in. brak zastosowania przepisów o rozbiórce obiektów budowlanych oraz niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Gminy [...], stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji WINB oraz zasądził od WINB na rzecz S. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skarg S. W. i Gminy [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. oddala skargę Gminy [...]; II. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji: III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. W. kwotę 857 zł /słownie: osiemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. W. oraz Gminy [...] jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany także: WINB) z dnia [...] września 2014 r., nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (znany także: PINB w [...]) z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] nakazującą S. W., jako właścicielowi działek nr 242, 240/4, 241, 237, 238/1 położonych w J., na których zlokalizowane jest składowisko odpadów komunalnych, usunięcie w terminie do [...].12.2014 r. nieodpowiedniego stanu technicznego ww. składowiska odpadów poprzez wykonanie robót budowlanych i jednocześnie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 2 K.p.a. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek zgłoszenia, PINB w [...] przeprowadził w dniu [...] lipca 2013 r. kontrolę stanu technicznego składowiska odpadów komunalnych, zlokalizowanego w J. na działkach nr 242, 240/4, 241, 237, 238/1, własności Gminy [...]. Ustalono, że składowisko zostało wybudowane przez Gminę [...], na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...], a następnie na mocy decyzji PINB w [...] z dnia [...] września 2006 r. ([...]) udzielono pozwolenia na użytkowanie ww. składowiska. W trakcie kontroli stwierdzono, że na składowisku odpadów profilowane skarpy i obwałowania od strony północno-wschodniej i północno-zachodniej uległy deformacji oraz miejscowemu osunięciu. Część północna terenu od strony wagi do miejsca zsypu odpadów (śmieci) uległa obsunięciu w kierunku północnym w wyniku czego powstało zapadlisko. Obwałowanie niszy składowiska odpadów od miejsca zsypu śmieci w kierunku południowo-wschodnim uległo obsunięciu w kierunku północno-wschodnim. Dolna część wału posiada miejscowe ubytki ziemi ze względu na wypłukanie gruntu z którego wał jest uformowany. Stwierdzono miejscowy brak części geomembrany i geowłókniny. Uszkodzeniu uległ również zlokalizowany na terenie składowiska budynek socjalny. Na ścianach zewnętrznych widoczne pęknięcia i zarysowania, przebiegające w różnych kierunkach, najbardziej widoczne na ścianie północno-wschodniej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. ([...]) PINB w [...] nałożył na Gminę [...] obowiązek dostarczenia w terminie do [...].08.2013 r. ekspertyzy stanu technicznego ww. składowiska wraz z określeniem zakresu niezbędnych robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia składowiska do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z przepisami. Po przedłożeniu przez Gminę [...] żądanej ekspertyzy, organ wyznaczył na dzień [...] stycznia 2014 r. rozprawę administracyjną. W dalszej kolejności S. W. poinformował, że aktem notarialnym z dnia [...].12.2013 r. (Rep. [...]) nabył od Gminy [...] przedmiotowe składowisko odpadów. Nowy właściciel w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2014 r. rozprawy administracyjnej oświadczył, że jest zainteresowany naprawą terenu i doprowadzeniem składowiska do pełnej zdatności użytkowej. S. W. przedstawił kserokopię opinii geotechnicznej z grudnia 2007 r. dotyczącą ustalenia przyczyn powstania awarii budowlanej na nowo wybudowanym składowisku odpadów komunalnych w J., sporządzoną przez biegłego Sądu Okręgowego w [...] z zakresu hydrologii i geologii inżynierskiej mgr inż. W. M. Następnie w dniu [...] lutego 2014 r. S. W. przedłożył ekspertyzę techniczną dotyczącą awarii na terenie składowiska odpadów w J. pod kątem możliwości jego eksploatacji (użytkowania), opracowaną przez mgr inż. A. P. (rzeczoznawca budowlany), a w dniu [...] kwietnia 2014 r. opinię geotechniczną, opracowaną w marcu 2014 r., sporządzoną przez uprawnionego geologa mgr inż. R. P. dotyczącą awarii obwałowania niecki składowania odpadów na terenie składowiska odpadów komunalnych w J. W dniu [...] czerwca 2014 r. S. W. przedłożył opracowanie pt. "projekt renowacji i odtworzenia wału składowiska dla przywrócenia pełnej użyteczności składowiska odpadów w J. – Gmina [...]" sporządzone przez mgr inż. A. P. PINB w [...] uznał, że stwierdzenia zawarte w ww. opracowaniach (opiniach, ekspertyzie i projekcie) obligują organ nadzoru budowlanego do podjęcia niezbędnych działań przeciwdziałających stwierdzonym zagrożeniom i z tej przyczyny, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – zwanej dalej "P.b."), wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...], którą nakazał S. W., jako właścicielowi działek nr 242, 240/4, 241, 237, 238/1 położonych w J., na których zlokalizowane jest składowisko odpadów komunalnych, usunięcie w terminie do [...].12.2014 r. nieodpowiedniego stanu technicznego ww. składowiska odpadów poprzez wykonanie robót budowlanych szczegółowo wskazanych tą decyzją i w sposób opisany i graficznie zobrazowany w ekspertyzie technicznej dotyczącej awarii na terenie składowiska odpadów w J. pod kątem możliwości jego eksploatacji (użytkowania) i w projekcie renowacji i odtworzenia wału składowiska dla przywrócenia pełnej użyteczności składowiska odpadów w J. sporządzonych przez A. P. - rzeczoznawcę budowalnego w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej oraz w opinii geotechnicznej sporządzonej przez uprawnionego geologa R. P. W odwołaniu Gmina [...] wniosła o zmianę powyższej decyzji poprzez nakazanie rozbiórki obiektu składowiska odpadów i uporządkowanie terenu wraz z określeniem terminu przystąpienia do tych robót i ich zakończenia, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy niemożliwe jest całkowite usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego umożliwiającego użytkowanie bez realnego zagrożenia katastrofą budowlaną i ekologiczną. Odwołująca zarzuciła brak zastosowania przez organ art. 67 ust. 1 P.b. poprzez nakazanie rozbiórki obiektu oraz § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30.08.2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych kub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043 – zwanego dalej "rozporządzeniem z 30.08.2014 r."), mimo wypełnienia przesłanek tego przepisu. W dalszej części zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 K.p.a., art. 11, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasad o których mowa w tych przepisach w szczególności brak odniesienia się do ekspertyzy sporządzonej przez geologa mgr E. N. i opinii dr W. R. (sporządzonych na zlecenie Gminy) z których wynika, że podjęcie eksploatacji składowiska doprowadzi do katastrofy budowlanej i ekologicznej. Podkreślono, że wbrew stanowisku S. W. nie jest możliwe przywrócenie pełnej użyteczności składowiska. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu WINB wskazał na brak dokonania przez organ I instancji prawidłowych i niezbędnych ustaleń w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. W jego ocenie decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, bez uprzedniego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, pozwalających na prawidłową subsumpcję. Organ odwoławczy zauważył, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – organ nadzoru budowlanego powinien wydać, w zależności od sytuacji, decyzję na podstawie art. 66, art. 67 lub art. 68 P.b. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ I instancji zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Zauważono, że przepis ten znajduje się w rozdziale zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości powstałych bądź wynikłych w trakcie użytkowania obiektu. Precyzuje także ustawowy obowiązek właściciela lub zarządcy, wynikający z art. 61 P.b., co do zasad prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu i określa sytuacje obligujące organ nadzoru budowlanego do podjęcia interwencji. Jak zauważył WINB organ prowadzący postępowanie wyjaśniające zobowiązany jest przeprowadzić je tak, by ustalony stan nie budził wątpliwości, znajdując przy tym odniesienie do konkretnie wskazanych norm techniczno-budowlanych. Przepis art. 66 ust. 1 P.b. umożliwia sprawne i szybkie usunięcie zagrożenia, doprowadzenie do odpowiedniego stanu. Nie pozwala natomiast na wykonywanie prac, dla których wymagane jest pozwolenie na budowę. WINB stwierdził, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy nie zawiera żadnych ustaleń pozwalających uznać, że okoliczności stanu faktycznego zostały udowodnione. Nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, a ustalenia zawarte w decyzji oparto wyłącznie na dokumentach przedłożonych przez S. W. Również znajdujący się w aktach protokół z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].01.2014 r. nie zawiera opisu stanu faktycznego istniejącego w dniu kontroli. Brak jest ustaleń organu w zakresie stanu technicznego obiektu. Zawarte w tym protokole ustalenia stanowią powtórzenie tych zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej dnia [...].07.2013 r. Wyjaśniono również, że PINB w [...] winien rozważyć jaki zakres czynności oraz robót wskazany w ekspertyzie i wynikający z ustaleń własnych, powinien być określony w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 P.b., a który to przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach, gdy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, brak kontroli, bierność właściciela lub zarządcy. WINB stwierdził także, że wskazany w decyzji zakres robót jest nieprecyzyjny i niejasny, nie pozwala stwierdzić czy roboty (po ich zakończeniu) zostały wykonane prawidłowo. Ponadto zakres prac objętych decyzją m. in.: wykonanie przebudowy rowów przydrożnych, wykonanie drenów przekracza, zakres robót wskazanych art. 66 ust. 1 P.b. Zdaniem organu odwoławczego w trybie tego przepisu nie można wydawać nakazu wykonania robót budowlanych łączących się z obowiązkiem sporządzenia projektu technicznego oraz obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym opracowania techniczne, tj. ekspertyza techniczna, opinie geotechniczne i projekt renowacji nie pozwalają organowi na dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, jak też jej zreformowanie. Wnioski i zalecenia zawarte w kwestionowanej decyzji są zbyt ogólnikowe i wskazują na konieczność opracowania projektu budowlanego. Uznano, że w rozpatrywanej sprawie niezbędnym jest dokonanie oględzin z udziałem ekspertów (którzy opracowali opinie i ekspertyzy) celem uszczegółowienia robót budowlanych w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Organ zwrócił również uwagę, że powołanie się przez organ w sentencji decyzji na dokumenty (opinie, ekspertyzy itp.) wymagało, by dokumenty te stanowiły integralna część decyzji. Tymczasem opracowania te nie zostały dołączone. WINB uznał, że przeprowadzone postępowanie w sposób istotny narusza przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. a organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Skargę na opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył S. W. oraz Gmina [...]. S. W. – reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. P. K. wniósł o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 w zw. z art. 127 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 61 w zw. z art. 66 P.b. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że interes prawny do występowania w postępowaniu nakazującym usunięcie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym posiada także inny podmiot aniżeli właściciel, współwłaściciel, zarządca nieruchomości. Powyższe spowodowało, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w ocenie skarżącego organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 109 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz doręczenie decyzji podmiotom niebędącym stroną w postępowaniu. Skarżący wskazał, że w grudniu 2013 r. nabył składowisko odpadów od Gminy [...]. Przedłożył do organu stosowne ekspertyzy techniczne wskazujące wprost i bezspornie, że obiekt nadaje się do naprawy i użytkowania, zgodnie z jego przeznaczeniem. Nakaz naprawy obiektu, objęty decyzją organu I instancji został wydany na podstawie tych ekspertyz i po przeprowadzeniu oględzin obiektu. Skarżący wyjaśnił, że zakaz użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego (o jakim mowa w art. 66 ust. 3 P.b.) został nałożony na Gminę, na podstawie decyzji PINB w [...] z dnia [...].02.2007 r., którą nakazano usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego niecki do składowania odpadów istniejącej na terenie składowiska. Gmina [...] zobowiązana była do wykonania wymienionych tą decyzją, enumeratywnie napraw do [...].05.2007 r. Z nałożonych obowiązków Gmina się nie wywiązała. W ocenie skarżącego bierność poprzedniego właściciela składowiska odpadów miała wpływ na pogarszanie się stanu technicznego obiektu i w efekcie konieczność wykonania znacznie większego zakresu robót przywracających możliwość jego użytkowania. W dalszej części skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że decyzja o jakiej mowa w art. 66 ust. 1 P.b. winna zostać skierowana wyłącznie do właściciela (współwłaściciela) zarządcy obiektu. Tymczasem doręczona została także innym podmiotom, w tym Gminie [...]. S. W. podkreślił, że Gmina jako były właściciel nie posiada interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu a jedynie interes faktyczny, który to nie legitymuje jej do występowania w sprawie, w tym do złożenia odwołania. Natomiast Gmina [...], w złożonej skardze wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania orzeczenia co do istoty sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono brak zastosowania art. 67 ust. 1 P.b. poprzez nakazanie rozbiórki obiektu i uporządkowanie terenu wraz z określeniem terminu wykonania tych robót. Brak zastosowania § 6 rozporządzenia z 30.08.2004 r. mimo zaistnienia przesłanek o jakich mowa w tym przepisie. Gmina zarzuciła nadto naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy materiał dowodowy był kompletny i dawał podstawy do uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy; naruszenie art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia i oceny całości zebranego materiału dowodowego i uznanie, że brak jest podstaw do dokonania ustaleń faktycznych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w sytuacji gdy istniały rzetelne, kompletne, szczegółowe opinie i ekspertyzy, poparte oględzinami w terenie a przedstawione przez Gminę na zlecenie organu I instancji. W ocenie skarżącej pozwalały one na ustalenia stanu faktycznego i wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem zawartym w odwołaniu. Końcowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, w szczególności brak uwzględnienia ekspertyzy mgr inż. W. H., opinii geologa mgr E. N. oraz opinii dr W. R., z których wynika, że podjęcie eksploatacji składowiska doprowadzi do katastrofy budowlanej i ekologicznej. Nadto sposób prowadzenia postępowania naruszał zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów, wyrażoną w art. 8 K.p.a. W rozwinięciu powyższych zarzutów Gmina [...] podkreśliła, że z przedstawionych przez nią opracowań jednoznacznie wynika, że składowisko odpadów nie może być użytkowane i należy go trwale wyłączyć z użytkowania. Ewentualne prace zabezpieczające istniejącego osuwiska, nie zapewniłyby stabilizacji podłoża podczas eksploatacji składowiska, wręcz przeciwnie podjęcie eksploatacji doprowadziłoby do katastrofy budowlanej i ekologicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu S. W. o braku interesu prawnego Gminy [...] do występowania w sprawie wyjaśnił, że decyzją organu I instancji został nałożony obowiązek m. in. przebudowy przydrożnych rowów oraz naprawy przepustów, które jak wynika z akt sprawy zlokalizowane są na terenie stanowiącym własność Gminy [...]. Przy czym nie przedmiot postępowania lecz treść nałożonych obowiązków ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu organu administracji publicznej, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w dniu [...] grudnia 2013 r. S. W., w drodze przetargu nabył od Gminy [...] działki nr 242, 240/4, 241, 237, 238/1, poł. w J., na których zlokalizowane jest składowisko odpadów komunalnych. Jest on adresatem wydanej w pierwszej instancji decyzji, tj. z dnia [...] kwietnia 2014 r. i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zobowiązanym do usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego składowiska odpadów. Decyzja ta zakwestionowana została w odwołaniu Gminy [...], w wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy orzekł stosownie do przepisu art. 138 § 2 K.p.a. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., powołanego w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wystąpienie zatem przesłanki wymienionej w cyt. przepisie upoważnia organ nadzoru budowlanego do ingerencji, tj. wydania stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie, iż stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 P.b. jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca (zob. wyrok NSA z dnia 1.03.2012 r., II OSK 2441/10, LEX 1424318, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.12.2011 r., VII SA/Wa 17717/11, LEX 1155900, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26.02.2013 r., II SA/Bk 826/12, LEX 1334841). Trafnie zatem podniesiono w skardze wniesionej przez S. W., iż w postępowaniu w trybie art. 66 P.b. – o odpowiedni stan techniczny składowiska odpadów komunalnych, zlokalizowanego na wspomnianych wyżej działkach w J. – Gmina [...] nie ma interesu prawnego. Tym samym nie przysługuje jej status strony w tymże postępowaniu. Należy podkreślić, co zarazem nie jest kwestyjne, że wyłącznym właścicielem działek, na których zlokalizowane jest przedmiotowe składowisko odpadów komunalnych – w dacie orzekania przez organy obu instancji – jest wyłącznie skarżący S. W. Przypomnieć również trzeba, że treścią interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego decydującego o statusie strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest co do zasady możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy co do istoty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., II OSK 1921/06, jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. W świetle powyższego oraz treści art. 66 w związku z art. 61 P.b. (określających krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego) nie może budzić wątpliwości, że stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 P.b. jest wyłącznie właściciel nieruchomości lub jej zarządca. Postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie w wyniku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot – stronę, co wynika z art. 127 § 1 K.p.a. Tymczasem w sprawie niniejszej organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie pochodzące od nieuprawnionego podmiotu. Odwołanie od wydanej w pierwszej instancji decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła bowiem Gmina [...], której uprawnie strony nie przysługiwało w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 P.b. Oznacza to w konsekwencji, że zaskarżona decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadliwością, tj. rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W orzecznictwie prezentowany jest konsekwentnie pogląd, iż do rażącego naruszenia prawa dochodzi, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyrażonym i niebudzącym wątpliwości przepisem (zob. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 21.04.2008 r., I OPS 2/08, Lex Polonica 1893188). Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (zob. wyrok NSA z dnia 27.10.1998 r., II SA 1202/98 Lex 41891 i z dnia 11.08.200 r., III SA 1935/99, Lex 47008). Treść cyt. wyżej art. 127 § 1 K.p.a. nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych (stan obowiązującego prawa jest jasny i wyraźny), stąd też naruszenie prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji bez wątpienia sklasyfikować należy jako rażące. W rezultacie daje to podstawę do usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego. Nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, że "nie przedmiot postępowania, lecz treść nałożonych obowiązków ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania". Zdaniem Sądu nałożenie konkretnych obowiązków pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem postępowania i stosowaną w nim normą prawa materialnego, nie może być więc mowy o zróżnicowanym kręgu stron postępowania. Nadto zauważyć należy, iż decyzją pierwszoinstancyjną nałożone zostały obowiązki włącznie na skarżącego S. W., jako właściciela nieruchomości, czyli na podmiot, któremu przysługuje uprawnienie strony. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. Skarga natomiast Gminy [...] została oddalona stosownie do przepisu art. 151 P.p.s.a. Jak bowiem wyżej wyjaśniono w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 P.b. nie przysługiwał jej status strony. Postępowanie to nie dotyczy jej interesu prawnego. Przypomnieć tu warto stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego; "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji" (zob. wyrok NSA z dnia 22.02.1984 r., I SA 1748/83). Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jej sfery prawnej. Twierdzenie jej pełnomocnika, że obowiązek przebudowy rowów i naprawy przepustów zawarty w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. będzie obciążał skarżącą Gminę, pozostaje w sprzeczności z treścią w/w decyzji. Z mocy tej decyzji zobowiązanym jest jedynie S. W.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło